En toen was het raak in Bamako

Terreuraanslag in hotel toont dat Franse militairen en VN-missie bevolking Mali nog geen veiligheid kunnen bieden

Precies een week na de aanslagen in Parijs wisten terroristen gisteren opnieuw wereldwijde aandacht op zich te vestigen toen ze een hotel in Bamako binnendrongen. Dit keer niet onder de vlag van IS maar onder die van een groep gelieerd aan Al-Qaida.

Zo'n tien gewapende figuren vielen gisterochtend het Radisson Blu in de Malinese hoofdstad binnen. Op dat moment verbleven er 140 gasten en conferentiegangers en 30 personeelsleden. Commando's waren snel ter plekke en bestormden het hotel. Tot laat in de middag werden schoten gehoord, terwijl verdieping voor verdieping gijzelaars werden bevrijd. Er zouden 27 doden zijn gevallen en twee daders zijn omgekomen.

De aanslag is opgeëist door Mourabitoun, de groep van Algerijn Mokhtar Belmokhtar die de afgelopen jaren al diverse grote aanslagen pleegde, onder andere op een gasinstallatie in Algerije in 2013. Hij is de meest gezochte terrorist van de Sahel en noemde zich eerder leider van Al-Qaida in de Maghreb.

Mourabitoun liet in maart ook al van zich horen in Bamako bij een aanslag op een restaurant waarbij vijf doden vielen. De relatief nieuwe groep bestaat vooral uit Toeareg en Arabieren. Mourabitoun eist dat Mali aanvallen in het noorden beëindigt.

Belmokhtar is al vele malen dood verklaard, de laatste keer deze zomer, maar duikt steeds weer op. Mr. Marlboro, zoals hij ook wel wordt genoemd vanwege zijn smokkelactiviteiten, is zeker niet de enige die de Malinese regering hoofdpijn bezorgt.

Vooral in het noorden is de onveiligheid groot. Daar begonnen Toearegrebellen in 2012 hun zoveelste opstand tegen het centraal gezag. Zij werden op hun beurt weer verjaagd door verschillende groepen jihadisten. En die zijn lastig in kaart te brengen, zegt Han van Dijk, Mali-expert van het Afrika Studie Centrum in Leiden. "De situatie is vaag en diffuus. Deze gewapende groepen splitsen zich voortdurend af. Sommige zijn gelieerd aan Al-Qaida, andere staan onder invloed van IS. Bovendien ruilen zij makkelijk van 'werkgever'. Wie nu de grootste is? Dat is dus moeilijk te zeggen."

De bestrijding van de terreur komt eveneens van verschillende kanten. Dat was gisteren bij de bevrijdingsactie duidelijk te zien. Malinese en Franse militairen heroverden het hotel terwijl Amerikaanse militairen en blauwhelmen assisteerden.

De Fransen proberen in Mali met operatie Barkhane te voorkomen dat jihadisten hun werkterrein uitbreiden. De Amerikanen spelen een adviserende rol. Verder is er een VN-vredesmissie, Minusma, actief waar ook Nederland aan deelneemt. Zij probeert inlichtingen te verzamelen en de bevolking veiligheid te bieden.

De gebeurtenissen van gisteren laten zien dat ze daar vooralsnog niet in slagen. Volgens Van Dijk concentreren de terreurbestrijders zich op het noorden en daardoor kunnen deze groepen nu het midden van het land infiltreren.

"Het gebied is te groot en te complex om in de gaten te houden met het aantal beschikbare militairen. Want eigenlijk is de hele Sahelregio onrustig. Dat is een gebied dat acht keer de oppervlakte van Frankrijk heeft. In militair opzicht een onmogelijke klus."

Eerder deze week steunden EU-ministers van defensie al een Frans verzoek om bij missies in Afrika te assisteren omdat het de handen vol heeft bij de strijd tegen terrorisme in eigen land en in Syrië. Van Dijk vindt een politieke oplossing essentieel voor de Sahelregio. Een deel van de opstanden is te verklaren omdat het gebied 'vergeten' is. Overheden investeerden hier minimaal en donoren trekken zich terug. "In 25 jaar heeft de bevolking nauwelijks ontwikkeling gezien, terwijl ze wel groeit. Nu wonen er 50 miljoen mensen, over twintig jaar is dat het dubbele. Een demografische tijdbom."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden