Reportage

En toen was er daglicht, in Hoog Catharijne

Beeld Werry Crone

Van een sombere jaren 70-mierenhoop tot een licht eigentijds winkelpaleis. Hoog Catharijne is een magneet voor internationale winkelketens geworden.

Nee, een iconische winkel van Apple is er niet in Hoog Catharijne. Maar de Samsung Experience Store doet er niet voor onder, zegt Sarah Veh­meijer. Ze is operationeel directeur bij vastgoedbeheerder Klépierre, de eigenaar van het winkelcentrum. “Publiekstrekkers genoeg”, zegt ze, terwijl ze langs de hoge glazen etalage loopt van de Zuid-Koreaanse elektronicaverkoper. Ze wijst op de winkel van Nike. “En verderop zitten Bershka en Stradivarius.” Zelfs het oude pand van V&D is grotendeels gevuld, nu Primark gisteren naast Hudson’s Bay de deuren opende.

De klinkende namen uit de modewereld zijn niet zomaar neergestreken in Hoog Catharijne. Het Utrechtse winkelcentrum heeft de afgelopen jaren een indrukwekkende metamorfose ondergaan. Het donkere kruip-door-sluip-door­gangenstelsel is op de meeste plekken niet meer te herkennen. De ingangen hebben hoge fa­çades. Glazen puien, witte wanden en lichte vloeren sieren de brede gangen, die veelal hoge plafonds hebben. En er is daglicht, heel veel daglicht. Dat maakt enorm verschil, vindt Jan Hagenouw, horecaondernemer en voorzitter van de Belangenvereniging Hoog Catharijne. “Als de zon schijnt, is het helemaal mooi.”

De gedaanteverandering is nog niet helemaal compleet. Hier en daar is nog te zien dat de 2020-prinses tot voor kort een grijze jaren 70-­Assepoester was. Bijvoorbeeld bij de Mediamarkt, waar het daglicht niet komt en waar de lage systeemplafonds nog niet zijn gesloopt. Achter afgeschermde gedeeltes zijn bouwvakkers bezig om ook hier het winkelcentrum te moderniseren.

Ingewikkeld

De verbouwing van Hoog Catharijne is behoorlijk ingewikkeld, vertelt Vehmeijer. Niet alleen omdat het winkelcentrum tijdens de verbouwing open blijft, maar ook omdat de bestaande woontorens en de kantoren van Hoog Catharijne grotendeels intact blijven. “We hebben wel van alles gedaan om plafonds zo hoog mogelijk te krijgen en meer daglicht binnen te laten”, zegt Vehmeijer. “We hebben bijvoorbeeld kantoorhuurders verhuisd, zodat wij verdiepingen konden slopen.”

Het winkelcentrum is gegroeid naarmate de verbouwing vorderde. Uiteindelijk is er straks 100.000 vierkante meter winkeloppervlak, terwijl dat voor de verbouwing 65.000 was.

Het duurt nog tot 2022 voordat het grootste winkelcentrum van Nederland helemaal klaar is. Een mijlpaal is dat treinreizigers sinds gisteren ook rechts om het winkelcentrum heen richting de stad kunnen lopen. Daarmee is Hoog Catharijne definitief losgekoppeld van het sta­tion.

De ingang van Hoog Catharijne vanaf het nieuwe stationsplein. Beeld Werry Crone

Bewuste keuze

Linksom naar de binnenstad ­lopen kon al langer. Een nadeel? ­Volgens Hagenouw niet. “Vroeger moest iedereen door Hoog Catharijne heen. Dat leidde tot treintjes van mensen. Er waren veel passanten bij die niets wilden kopen. Nu is de keuze om hier naar binnen te lopen bewuster.”

Het is al langer mogelijk om in het winkelcentrum een rondje te lopen. De hoofdroute die er was tussen het treinstation en de Utrechtse binnenstad werd vervangen door twee passages. Deze lopen door twee grote ruimtes: de stijlkamer en de stadskamer. Onder de deels doorzichtige vloer van de stadskamer varen vanaf 2020 boten door de in ere herstelde Catharijnesingel.

Volgens Klépierre werpt de vernieuwing, die alles bij elkaar 470 miljoen euro kost, nu al vruchten af. Tussen 2015 en 2018 steeg het aantal passanten van 26 miljoen naar 27,5 miljoen. In 2015 deed 53 procent van deze mensen een aankoop. Hoe hoog dit percentage nu is, wil Vehmeijer niet zeggen. “Wij constateren dat mensen langer blijven en meer besteden.”

Nog lang niet alle winkelruimte is gevuld. Klépierre kan niet zeggen wat de bezettingsgraad precies is, maar op het oog lijkt zo’n 20 tot 30 procent nog niet verhuurd. Vehmeijer zegt dat ze zich daar geen zorgen over maakt. “Wij zijn in gesprek met diverse partijen”.

De metamorfose van Hoog Catharijne betekent ook dat er voor sommige winkels geen plek meer is. De prijs per vierkante meter is fors gestegen. Bovendien heeft Klépierre ruime openingstijden als voorwaarde gesteld. De winkels moeten elke dag, behalve zondag, tot 20.00 uur open zijn. Voor Vishandel Volendam was dit een van de redenen om te vertrekken. De meeste ondernemers staan achter de ruime openingstijden, zegt Hagenouw. “Reizigers verwachten dat ze hier na hun werk nog een paar winkels in kunnen.”

Tijdelijk vertrek

Andere winkels zijn vertrokken omdat ze te veel last ondervonden van de verbouwingswerkzaamheden. Vaak is zo’n vertrek tijdelijk, zegt Vehmeijer. “Jamin is weer terug, net als Didi.” Er zijn ook winkels die meerdere malen zijn verhuisd, zoals Prénatal. “Dat is natuurlijk niet makkelijk geweest”, zegt Vehmeijer.

Ook voor winkels en horeca die op dezelfde plek zijn gebleven, levert de verbouwing gedoe op. Zoals voor het het restaurant van Hagenouw. “Wij krijgen geregeld klanten aan de telefoon die ons niet meer kunnen vinden”, zegt hij. “De ruimte verandert steeds.” Het gedeelte waar Hagenouws restaurant zit, is als laatste aan de beurt. Of hij blijft? “Dat ligt eraan op welke plek mijn restaurant komt en welke prijs ik daarvoor betaal.”

Lees ook: 

Niet alleen winkelketens vallen om, ook kleine winkeliers sluiten hun toko

Een spook waart door de Nederlandse winkelstraten: de ene na de andere keten kondigde de afgelopen weken uitstel van betaling aan.  Maar ook kleine winkeliers hebben het moeilijk

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden