En toen ging boek uit zwerven

Zomaar een kinderboek vinden op de rand van de zandbak en het nog mee mogen nemen ook? Het project Kinderzwerfboek laat gratis boeken door het land zwerven.

TEKST DIET GROOTHUIS FOTO'S JÖRGEN CARIS

Snel leggen we onze vier boeken in de kinderhoek en gaan aan de andere kant van de wachtkamer zitten. De stickers met 'Kinderzwerfboek' zijn hiervandaan te lezen. Er zijn alleen een paar volwassenen, maar er komen net een mevrouw en jongetje binnen. Zou hij? Maar hij kíjkt niet eens naar onze boeken en pakt een puzzel. Als we weggaan is het jongetje weg en liggen onze boeken er nog steeds. Raar om ze hier achter te laten.

Een week later zijn wij terug maar de boeken verdwenen. Iemand heeft ze meegenomen. Waar zouden ze zijn? Vlug loggen we in op kinderzwerfboek.nl. Jammer, niemand heeft zich aangemeld met onze boeken. Niet zo gek, volgens Brenda de Jong van Kinderzwerfboek, een soort witte fietsenplan voor boeken dat bedacht is om zoveel mogelijk kinderen op een verrassende manier aan een leuk boek te helpen, gewoon door ze overal achter te laten. Al zesduizend mensen hebben zich geregistreerd op kinderzwerfboek.nl, er staan 15.000 boeken op de site maar er zijn een half miljoen stickers en boekenleggers in omloop. Er zwerven dus heel veel kinderboeken door Nederland en maar een fractie daarvan staat op internet. Volgens Brenda de Jong is dat de lol van Kinderzwerfboek: iedereen mag meedoen op zijn eigen manier.

Ischa (8) uit Bilthoven heeft juist gisteren een zwerfboek gevonden bij de zandbak van zijn school, 'Eilandheimwee' van Selma Noort. Lijkt het hem een leuk boek? Hij knikt. "Ik kijk altijd of ik de titel leuk vind en of er moeilijke letters in staan." Is dit zijn eerste zwerfboek? Hij schudt zijn hoofd: "We hebben ook een keer een zwerfboek gevonden bij het strand op de bagagedrager van een fiets. We dachten dat iemand het was vergeten maar toen zag mijn moeder opeens de sticker 'Kinderzwerfboek'. We hebben het meegenomen en later weer in de tram gelegd."

Hebben ze het boek ook op internet gezet? "Ja, toen we twee dagen later keken of het boek al gezwerfd had, was het er weer. Ik ben later blijven kijken waar het allemaal naar toe is gegaan, ook in Dordrecht, best grappig." Vindt hij kinderzwerfboeken wel leuk? Die kun je toch niet zelf uitkiezen? Ischa zegt dat een kinderzwerfboek juist veel leuker is dan een gewoon boek uit de bibliotheek of winkel: "Een zwerfboek kost geen geld en als je naar de bibliotheek gaat weet je al dat daar boeken zijn. Maar een zwerfboek is echt een verrassing. Dat is heel anders. Opeens denk je: hè, wat is dat nu weer? Oh leuk, een nieuw boek. Het is een heel verrassend gevoel. Nee, ik vind het helemaal niet erg als het boek niet nieuw is. In de bibliotheek zijn sommige boeken ook al duizend keer gelezen."

Niet alleen kinderen vallen voor zwerfboeken. Marijke van Straalen (38) uit Beverwijk en haar dochter Savannah (9) hebben al 743 boeken uit zwerven gestuurd. Zoveel? Echt? Een huis vol dus? Marijke van Straalen begint te lachen: "We wonen nogal klein. Savannah is dyslectisch, dus om te oefenen met lezen kochten we in de bibliotheek vaak afgeschreven boeken. Dat werden er op een gegeven moment te veel. Savannahs vriendjes namen ze soms mee, je kunt ze naar de kringloopwinkel brengen maar toen ik op tv bij 'Koffietijd' een item over kinderzwerfboeken zag, was ik verkocht. We krijgen ze van iedereen die we kennen en leggen ze overal neer: bij balletles, in het theater, op straat. Boeken over dieren leggen we in Artis. 'Houden beren echt van honing?' hebben we bij de beren gelegd."

Van Straalen en haar dochter kijken soms wie hun boeken meeneemt. "Vaak gaat dat zo: 'Mama, ik heb een boek gevonden!' Moeder: 'Leg maar weer terug waar je het gevonden hebt'. Dan gaan we erheen en vertellen over Kinderzwerfboek. We hebben met vijfhonderd kinderzwerfboeken op de Beverwijkse kunstmarkt gestaan. Een kwart van alle ouders liep door als ze zagen dat de boeken gratis waren. Ze vertrouwden het niet: gratis is raar. Als we het uitlegden wilden ze het wel een keer proberen maar we moesten mensen echt overtuigen dat ze zomaar gratis een boek mee mochten nemen."

En onze eigen boeken, waar zouden die zijn? Inloggen. Daar staan ze. Met onze naam erbij. Verder niemand. Hopen dat er goed voor ze wordt gezorgd en dat een kind er blij mee is.

Wie heeft Kinderzwerfboek bedacht?
Alle kinderen aan het lezen

Kinderzwerfboek is bedacht door Pino-acteur en televisieproducent Leo Dijkgraaf. Alle kinderen moeten boeken kunnen lezen, vindt hij en deed Kinderzwerfboek cadeau aan het jarige Nationaal Fonds Kinderhulp, dat geld inzamelt voor kinderen die zelf geen geld hebben voor leuke dingen. Het doel van Kinderzwerfboek? Een miljoen kinderboeken met een zwerfsticker die overal worden achtergelaten. Kinderen mogen ze gratis meenemen om te lezen. Ze moeten ze daarna wel weer laten zwerven. Lezen is belangrijk voor de ontwikkeling, kinderen die lezen gaan gemiddeld drie jaar langer naar school. Lezen is leuk en ontspannend, het prikkelt je fantasie en je kunt even wegdromen in een andere wereld.

Zelf meedoen?

Dat is simpel. In ieder huis ligt wel een boek dat nooit meer gelezen wordt. Kijk op zolder of in de boekenkast, plak er de zwerfstickers op die je via www. kinderzwerfboek.nl hebt besteld (je kunt ze ook downloaden) en zoek een leuke plek uit om de boeken neer te leggen. Het liefst natuurlijk ergens waar kinderen komen die zelf niet veel boeken hebben maar het kan overal: kantine, sportclub, cafe, bus of trein of bij de kassa van de Aldi. Vraag ook je vrienden, familieleden, collega's en buren of ze kinderboeken hebben die uit zwerven willen. Meedoen met school of bedrijf? Vraag je juf of meester en bestel stickers voor de hele klas. Of word 'vriend' van Kinderzwerfboek en organiseer een Kinderzwerfboekactiviteit. Niet vergeten: als je je boeken registreert voor ze uit zwerven gaan, kun je altijd zien waar ze zijn gebleven. Nou ja, bijna altijd dan.

Meer weten?

Op YouTube staan leuke filmpjes over Kinderzwerfboek.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden