En nu slapen!

De schappen van supermarkt en drogist staan er tegenwoordig vol mee, de kruidentheeën die rust en slaap beloven. Maar eigenlijk zijn het allemaal zakjes en pakjes illusie, concludeert de Consumentengids in zijn juli-nummer. Het enige dat nog een beetje werkt, is valeriaanwortel, maar de onderzochte theeën blijken dit niet of nauwelijks te bevatten. En als het er al in zit, moet je sloten thee wegwerken om de valeriaan enig effect te laten hebben. Wellicht helpt het placebo-effect van de warme thee een handje mee, vermoedt de gids.

Joep Engels

Dat geldt ook voor het klassieke slaapmutsje, de warme melk met suiker, zegt Ingrid Verbeek van het Centrum voor slaap- en waakstoornissen Kempenhae-ghe. Er zit weliswaar tryptofaan in, een stofje dat door de lever wordt omgezet in het slaapverwekkende serotonine, maar: ,,Om daarvan baat te hebben moet je erg veel melk drinken. Waardoor je vrij snel weer wakker wordt omdat je moet plassen.''

Je kunt er beter niet al te lang bij stilstaan, maar er komt nogal wat bij kijken voordat je als mens in slaap valt. Het lichaam moet op de een of andere manier overschakelen van het sympathische naar het parasympathische zenuwstelsel, zeg maar van de actieve stand naar de automatische piloot. De thermostaat gaat omlaag, net zoals de hartslag, de spierspanning en de ademhaling. Ook de hersenen moeten een tandje lager, zodat ze minder op de omgeving reageren. Maar hoe doe je dat? ,,In elk geval niet door het hard te proberen'', luidt een van de tips van de Kempenhaeghe aan patiënten met slaapproblemen.

Het enige dat je kunt doen, is de omstandigheden optimaal maken. Dus zorg voor een ontspannen lichaam, ga op een vast tijdstip slapen, in een goed bed, niet te warm of te koud. Let erop dat maag of blaas niet te vol zijn en dat het hoofd leeg is. En als dat allemaal niet helpt, weet grootmoeder misschien nog raad.

Maar dan blijkt dat van haar tips het warme bad voor het slapengaan het enige is dat echt werkt. Niet alleen omdat het warme water ontspant, zegt Verbeek. ,,De afkoeling van het lichaam na het warme bad helpt je om sneller in te slapen.''

Aan alle andere truukjes kleven bezwaren. Lezen in bed bijvoorbeeld mag wel, maar niet langer dan een halfuur, zegt Verbeek streng. En een spannend boek is natuurlijk uit den boze. Ook het tellen van schaapjes kan helpen maar is niet zaligmakend. ,,Het werkt als een mantra. Je concentreert je gedachten op één punt. Dat kan ontspannen, maar als je bij het 1033ste schaapje bent aangeland, gaat het tegen je werken.''

Dan maar de meest vertrouwde slaapmuts: alcohol. Verbeek is niet eens zo erg tegen. ,,Eén borreltje kan heus wel. En van flink wat drank vallen de meeste mensen goed in slaap. Maar de alcohol stelt de droomfase, het tweede deel van de slaap, uit. Het probleem is dat er dan later in de nacht een rebound-effect is: de dromen zijn veel heftiger, waardoor dat deel van de slaap veel onrustiger en dus minder ontspannend is.''

Eigenlijk moet de slaap je gewoon overvallen. Hooguit kun je het lichaam leren wanneer het tijd is om te gaan slapen. Zoals een kind moet leren dat bedtijd ook slaaptijd is. Rituelen helpen daarbij, adviseert de Kempenhaeghe. Een avondwandelingetje bijvoorbeeld, een beetje lezen of een slaapmuts. En dat mag best een kopje kruidenthee zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden