En nu is de VVD weer tegen de kilometerheffing

Met de VVD en de kilometerheffing weet je het maar nooit. In het verkiezingsprogramma van vorig jaar was de partij nog voor, maar VVD-Kamerlid Paul de Krom serveert het oude standpunt nu af als een ’linkse rookwolk’.

Cees van der Laan

„Een illusie en een excuus om vooral niets te doen aan het eigenlijke probleem – te weinig asfalt – te doen. Intussen staan we bijna in de file van de vorige dag en verhoogt het kabinet de lasten. Alle reden om de kilometerheffing in de ijskast te zetten”, stelt de liberaal vandaag in Trouw.

Maar wat zeggen de liberalen in het verkiezingsprogramma van vorig jaar? „Kilometerbeprijzing, waarbij je gebruik in plaats van bezit van de auto belast, leidt tot efficiënter gebruik van de weg.” Waarom de VVD-fractie tot een nieuw inzicht is gekomen is onduidelijk. De bezwaren die De Krom aanvoert, waren er vorig jaar ook.

De boodschap van De Krom is wel een duidelijk signaal aan het kabinet, dat op de VVD niet gerekend hoeft te worden bij invoering van de kilometerheffing. Het kabinet wil deze kabinetsperiode, weliswaar voorzichtig, een ’onomkeerbare stap’ in die richting zetten. Eén van de voorwaarden is echter een breed draagvlak in de samenleving. Nu de VVD niet meer mee doet, is er politiek nog geen man overboord, maar is wel een erkend politieke vertegenwoordiger van de asfalt- en autolobby weggevallen.

Wie kijkt naar de geschiedenis van het rekeningrijden of andere vormen van beprijzing, sinds het begin van de jaren negentig, ziet een zwabberende VVD. Vraag een VVD’er wat hij vindt van de kilometerheffing en hij zal uit zijn hart zeggen: dat is autootje pesten. Maar rationeel ziet een liberaal ook de voordelen. „De gebruiker betaalt, dat lijkt ons het beste. Wij zien meer in het belasten van het gebruik dan van het bezit van de auto. De kilometerheffing zou daarvoor kunnen dienen”, zei het vroegere VVD-Kamerlid Hofstra in 2003 in de Tweede Kamer. Maar het VVD-hart speelt vaak op, vooral als dagblad De Telegraaf het opneemt voor de automobilist.

Tijdens Paars-II stemde de VVD als coalitiepartner in met rekeningrijden rond de vier grote steden, een soort tolheffing. Maar naarmate de verkiezingen van 2002 naderden werden de liberale bezwaren groter. Hofstra bracht de toenmalige minister Netelenbos de genadeslag toe door namens zijn fractie tegen haar hele verkeersplan te stemmen.

Een jaar later zag de VVD mogelijkheden in de kilometerheffing om de files te bestrijden. Tot verbazing van vriend en vijand diende Hofstra in 2004, samen met PvdA-Kamerlid Dijksma, een motie in om snel met de invoering te beginnen. Maar zijn fractievoorzitter, Jozias van Aartsen, zei een jaar later tijdens de algemene beschouwingen doodleuk er helemaal niets in te zien. Daar kwam hij later weer van terug, maar duidelijk was toen wel dat de VVD hevig worstelde met dit onderwerp.

Intussen steunde de VVD de afgelopen jaren als coalitiepartner wel de kabinetsplannen om de kilometerheffing geleidelijk in te voeren. Dat was de situatie tot op heden. Dat de VVD in de oppositie zit, heeft deze keer ongetwijfeld bijgedragen tot het nieuwe inzicht. Dit zet wel de schijnwerper op het CDA, die ook met verstand maar niet met het hart de heffing steunt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden