En dan?

Op 23 september beklaagde ik me er hier over dat Israël afwijzend stond tegenover suggesties voor een nieuw volkslied en een nieuwe vlag, waarin ook de Palestijnse minderheid zich zou kunnen herkennen. 'Wat is er tegen een volkslied dat zowel door joden als door Palestijnen kan worden gezongen? Wat is er tegen een vlag waarop de bleekblauwe ster van David in de warme gloed staat van de rode halvemaan?', verzuchtte ik. Een paar weken later veranderde Israël in een slagveld. Niemand koesterde toen nog de flauwste gedachte aan een gemeenschappelijk volkslied of een gemeenschappelijke vlag. Ieder spoor van gemeenschappelijkheid was uit de 'samenleving' van joden en Palestijnen verdwenen, die altijd een samenleving is geweest tegen wil en dank.

Sindsdien is er veel over de kwestie gezegd en geschreven. Zo ongeveer iedereen, hetzij betrokkene of buitenstaander, heeft zich erover uitgelaten. Ook Nederlanders lieten zich niet onbetuigd. In Het Parool nam een aantal joden stelling tegen het geweld van Israëlische zijde. En een groepje islamitische jongeren ging de straat op, onder het slaken van antisemitische kreten. Geen van beide acties maakte op mij veel indruk. 'Kijk ons eens!', zeiden de joden in Het Parool, welhaast tot tranen toe bewogen door hun eigen goedheid. 'Kijk ons eens!', zeiden de islamitische demonstranten, alsof ze strijd leverden op de Palestijnse barricaden. Ik keek. En vervolgens ging ik de aardappels afgieten. Want de betreffende joden riskeerden niets, net zomin als de betreffende islamieten. Ze hadden bar weinig te verliezen, in de laatste plaats wel hun leven. Dat is dan ook het enige waarmee wij hen kunnen feliciteren.

Op dinsdagavond zond de IKON een documentaire uit van Hany Abu-Assad over de positie van de Palestijnen in Israël. Volgens deze Palestijns-Nederlandse cineast is Israël als joodse staat niet te handhaven, zolang niet-joden er worden behandeld als tweederangsburgers. De Israëli's, aldus Abu-Assad, beseffen dat ze hun staat onrechtmatig hebben gesticht, ten koste van de Palestijnen. 'Zij kunnen zich niet voorstellen dat wij hen zouden vergeven. Bij elke steen die we gooien, denken ze dat we uit zijn op hun vernietiging. Daarom blijft het idee van een vreedzame samenleving voor hen een mythe'. Abu-Assad heeft gelijk: de joodse staat, die een antwoord was op het moorddadige Europese antisemitisme, werd met toestemming van de Verenigde Naties gesticht in gebied dat aan de Palestijnen toebehoorde. Die Palestijnen zijn ofwel in 1948 door joden van hun grond verdreven, ofwel in 1967 onder joodse bezetting gekomen. De bannelingen werden nooit schadeloos ge-steld. Ook de onteigende blijvers kregen geen rechtsherstel. Ze werden geminachte vreemdelingen in eigen land. Deze wantoestand kan alleen maar worden rechtgepraat met argumenten die zo krom zijn als mijn elleboog.

Maar dat uitsluitend de joden niet in een vreedzame samenleving geloven, zoals Abu-Assad suggereert, is de halve waarheid. Beide volkeren worden verteerd door haat en achterdocht voor elkaar, de Palestijnen niet minder dan de Israëli's. Een vriend van me beweerde laatst dat joden en Palestijnen van elkaar zouden moeten worden gescheiden op dezelfde manier waarop je vechtende honden uit elkaar houdt, door er een schutting tussen te zetten. Zo zag Jeruzalem er vóór de Zesdaagse Oorlog uit: een stad verdeeld door prikkeldraad en mijnenvelden, even verscheurd als Berlijn.

'En dan?', vroeg ik. Hij haalde zijn schouders op. 'Dan zoeken ze het zelf maar uit', zei hij grimmig, 'ieder voor zich'. Ik beschuldigde hem van cynisme, maar daar trok hij zich niets van aan. Volgens hem is zo'n muur de enige garantie dat er in de toekomst, als er onverhoopt vrede wordt gesloten, ginds nog overlevenden zullen zijn om het mee te maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden