En aan het slot het reactiemoment: kies voor Jezus

DRIEBERGEN - Aan het eind van de dienst, bij de zachtjes swingende tonen van het Onze Vader, komen de kerkgangers naar voren. Ze schrijven hun naam op borden die voorin zijn neergezet. Om daarmee aan te geven dat ze, voor het eerst of opnieuw, voor Jezus kiezen. De camera's van de Ikon registreren hoe jong en oud komt en gaat.

Voorganger Peter Bakker heeft in zijn toespraak tot deze reactie opgeroepen. “Ik ben het brood dat leven geeft, zegt Jezus. Wie bij mij komt zal geen honger meer krijgen en wie in mij gelooft geen dorst meer, staat er in Johannes 6. Er staat wie bij mij komt. Dat betekent: wie bij mij komt, zal ontdekken wie ik ben. Je zult een stap moeten doen, een keuze moeten maken. Je hoeft het je natuurlijk niet te laten opleggen, maar je moet het wel doen, het niet uitstellen.”

De televisiekerkdienst was goed voorbereid, maar dit onderdeel was niet geoefend. De mensen kwamen spontaan naar voren. Veel kinderen. De bezoekers van de Immanuëlkerk in Driebergen, waar de dienst afgelopen zondag werd opgenomen, zijn wel wat gewend.

Met allerlei evangelische organisaties binnen de (kerk)gemeentegrenzen, en met de oud-directeur van Youth for Christ Auke Lemstra als voorzitter van de kerkenraad, vreesden de organisatoren geen schroom. Toen iedereen weer zat, zong de hele gemeente het Onze Vader met het combo mee.

Met de opname van deze jeugddienst sloot Youth for Christ afgelopen zondag de viering van het 50-jarig jubileum af.

De kerkdienst - uitzending a.s. zondag, 11.00 uur Nederland 1 - geldt als het visitekaartje van de jeugdevangelisatiebeweging. Zó zou je het kunnen doen, als je de jeugd wil aanspreken. Geen saai orgel, maar een vrolijke, niet te wilde band. Geen psalmen uit de traditie van de eeuwen, geen poëtische maar onbegrijpelijke gezangen uit het Liedboek, maar gemakkelijk in het gehoor liggende songs, deels in het Engels. Eigen inbreng van jongeren: hún vragen, hún getuigenis, een korte preek met een heldere boodschap.

En aan het slot daarvan het 'reactiemoment': kies voor Jezus.

Een aanpak die past bij de 50-jarige traditie van YfC, de evangelisatiebeweging die in 1946 vanuit de Verenigde Staten Nederland veroverde. Anchored to the Rock, geared to the times (verankerd aan de Rots, ingeschakeld in de tijd), was destijds de kreet en die gaat nog altijd op. De oude Boodschap in de taal van deze tijd.

Edward de Kam, de 39-jarige, jongensachtige directeur van YfC staat erachter. “Naar zo'n dienst kun je je vrienden van school die nooit in een kerk komen met een gerust hart meenemen.”

Dat zo'n jongerendienst vlees noch vis is - te braaf om jong en wild te zijn en te zeer beroofd van de (taal)schat der eeuwen om de trouwe kerkganger te binden - spreekt De Kam met klem tegen: “We hebben er kerkelijke en rand-kerkelijke jongeren mee op het oog. Het orthodoxe geloof van de vaderen vertolkt in de taal van vandaag.”

Daarmee vervult YfC de functie die zij in haar bestaan steeds gehad heeft: een draaideur voor kerkelijke jongeren die de neiging hadden er uit te lopen. Via YfC kwamen ze er uiteindelijk toch weer terecht. Veel kader in de grote protestantse kerken werd gevormd bij YfC.

Er waren tot nu toe twee succes-periodes: in de eerste enthousiaste jaren na de oorlog en vanaf de tweede helft van de jaren zestig. Met voor Nederland volkomen nieuwe massabijeenkomsten die rallies werden genoemd, streek YfC in de jaren veertig en vijftig overal in het land neer om jongeren van Jezus te vertellen.

In de jaren zestig kwam de klad erin en dreigde opheffing. De redding kwam in de persoon van George Brucks, die de koffiebar uitvond. Dat was de plaats waar de jongere van de jaren zeventig zich liet aanspreken. Een halfduister zaaltje bij een kerk waar gemusiceerd werd en vooral veel gepraat. Overal in het land bloeiden de plaatselijke groepen op - langharig en baardig.

Vanaf de tweede helft van de jaren zeventig liep de belangstelling weer sterk terug. Geloven was nu volstrekt 'uit' en voorzover YfC nog jongeren trok, kwamen die zeker niet meer van buiten de kerken.

De organisatie kwam zelf onder vuur te liggen vanwege haar behoudende opvattingen over homoseksualiteit. Bij veel progressieve (kerk)mensen drong het beeld zich op dat “YfC een conservatieve, evangelicale, wat sektarische club was, erop gericht mensen te bekeren en ze vervolgens in te pakken in een ethisch systeem dat ze vervreemdt van de wereld” (citaat voormalig directeur Niek van Exel).

Inmiddels lijkt YfC aan een derde jeugd begonnen. Overal komen nu plaatselijke initiatieven van de grond. Het Flevo Totaal Festival trekt duizenden, de actieve werkvakanties trekken zeker 25 procent buitenkerkelijke deelnemers. De speciale jubileumrallies die dit najaar zijn gehouden trokken honderden belangstellenden, onder wie veel buitenkerkelijken. Geloven mag weer, en YfC is erbij. De vijftigjarige deint mee op de succesgolven van de evangelische beweging.

Godsdienstsocioloog Sipco Vellenga schetste in zijn proefschrift 'Een ondernemende beweging' (Amsterdam, 1991) het dilemma voor YfC nog als volgt: “Aan de ene kant moet YfC ter wille van haar contact met jongeren zich inhoudelijk aanpassen aan de denkwereld van jongeren en haar orthodox-protestantse boodschap loslaten en anderzijds moet ze ter wille van haar relatie met het sterk orthodoxe deel van haar geversbestand onverkort vasthouden aan haar orthodox-protestantse uitgangspunten.”

Van dit dilemma blijkt vijf jaar later niets meer. YfC heeft voor Jezus gekozen. Vooral bij de evangelische stroming in de hervormde en gereformeerde kerken, het Evangelisch Werkverband, voelt YfC zich thuis. De voorganger in de televisiedienst, ds Peter Bakker uit Driebergen, is een van hen. Ook directeur De Kam schaamt zich niet voor het etiket 'evangelisch' - onder één voorbehoud: als met evangelisch maar niet 'fundamentalistisch' bedoeld wordt. Want met star 'van kaft tot kaft'-christendom wil YfC niet geïdentificeerd worden.

De Kam: “De Bijbel is het geïnspireerde Woord van God, maar er is ook veel mensenwerk in. Schepping en wetenschap hoef je niet tegen elkaar uit te spelen.”

Dat geeft een spanningsveld. “We geloven in de historische Jezus, inclusief de opstanding uit de doden. Verzoening, Jezus als middelaar, dat zijn voor ons kernbegrippen, zonder het daartoe te willen versmallen.”

In ethische kwesties neemt YfC geen uitgesproken standpunten (meer) in. “We gaan niet bij voorbaat barrières opwerpen.” Kwesties als homoseksualiteit, trouwen of samenwonen - YfC benadrukt 'trouw, verantwoordelijkheid en respect'.

Jongeren met ingewikkelde vragen worden doorverwezen naar de dominee. YfC heeft maar een beperkte doelstelling, zegt De Kam: jongeren in aanraking brengen met het Evangelie. YfC wil 'een brug slaan naar de kerk', ook al zo'n oude slogan van de beweging.

In de Immanuëlkerk in Driebergen vertellen aan het eind van de dienst drie mensen over hun geloof. Drie verhalen, drie generaties.

De oudste gebruikt, en passant, de taal van de zestiende-eeuwse Heidelbergse Catechismus. Het combo heeft het heftigste nummer voor het laatst bewaard.

Be bold, be strong. “Don't worry, be happy, for the Lord. . . Be cool. Be calm, for the Lord. . .”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden