Empathie wint van escapisme

Oscars | Niet 'La La Land' maar 'Moonlight' werd uitgeroepen tot beste film, ook al duurde het even voor dat duidelijk was.

De 89ste Oscaruitreiking had een bizarre ontknoping. Door een verwisseling van enveloppes werd 'La La Land' uitgeroepen tot beste film. Terwijl de producenten van Damien Chazelle's Hollywood-musical al op het podium stonden en bezig waren met speechen, werd de fout gecorrigeerd. Niet de escapistische musical 'La La Land' maar 'Moonlight', Barry Jenkins' intense drama over de black experience (over hoe het is om arm, zwart en homoseksueel te zijn in Amerika), was de grote winnaar. Een ongelooflijke farce die door alle betrokkenen - winnaars en verliezers - niettemin elegant werd opgenomen.


"It's true, it's not fake!", aldus Barry Jenkins die met zijn uitspraak een nacht vol gevatte anti-Trump speeches samenvatte. In de dagen voor de Oscaruitreiking was het protest in Hollywood al opgelaaid. Acteurs Jodie Foster en Michael J. Fox spraken bij een anti-Trumpbijeenkomst. En de vijf regisseurs die genomineerd waren voor de Oscar voor beste buitenlandse film lieten in een gezamenlijke verklaring weten het klimaat van fanatisme en nationalisme af te keuren.


Geheel in lijn met dat statement werd niet de Duitse komedie 'Toni Erdmann' bekroond, maar het Iraanse relatiedrama 'The Salesman' van Asghar Farhadi, die daarmee zijn tweede Oscarzege behaalde (na het bejubelde 'A Separation'). Farhadi liet via een schriftelijke verklaring weten waarom hij besloten had niet aanwezig te zijn. Hij verwees naar Trumps 'inhumane' inreisverbod en immigratiebeleid. Dat inreisverbod (later opgeschort door Amerikaanse rechters) betrof zeven moslimlanden, waaronder Iran.


En zo werd de eerste Oscaruitreiking in het Trump-tijdperk een toonbeeld van gezamenlijk verzet, en een oproep om liefde, respect en compassie te tonen. Die eensgezindheid resulteerde in een Oscar voor Mahershala Ali voor beste acteur in een bijrol. Ali, formidabel in 'Moonlight' als de alternatieve vaderfiguur, werd daarmee de eerste bekroonde moslimacteur.


Ook de Afro-Amerikaanse Viola Davis, te zien in het fifties-drama 'Fences' van Denzel Washington, wist haar Oscar voor beste actrice in een bijrol te verzilveren. De tv-serie 'O.J.: Made in America' - onlangs ook hier te zien - werd uitgeroepen tot beste documentaire, waarmee een record werd gevestigd voor de langste bekroonde 'film' ooit (ruim zeven uur).


Duidelijk is dat de #OscarsSoWhite-protesten op sociale media na twee jaar (waarin alleen blanke acteurs waren genomineerd) hun vruchten hebben afgeworpen, ondersteund door het diversiteitsbeleid van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Aan oude, niet-actieve stemgerechtigden werd het afgelopen jaar gevraagd met emeritaat te gaan, en zo plaats te maken voor jongere en diversere stemmers.


De maatregelen hebben Hollywood opgeschud en opgefrist, niet alleen in het voordeel van de Afro-Amerikaanse gemeenschap. Er was ook een duidelijke generatiewissel zichtbaar. Oudgedienden als de 74-jarige Martin Scorsese (met 'Silence') en de 86-jarige Clint Eastwood (met 'Sully') vielen buiten de prijzen. De regisseur die de meeste Oscars (zes in totaal) opstreek, was de 32-jarige 'La La Land'-regisseur Damien Chazelle, de jongste winnaar voor beste regie ooit. Ook 'Moonlight'-regisseur Barry Jenkins behoort op 37-jarige leeftijd tot de jonkies. Met een budget van 1,5 miljoen dollar maakte hij zelfs de goedkoopste Oscarwinnaar ooit, en ook dit zou weleens een omslag kunnen betekenen in Hollywood dat geregeerd wordt door megaproducties van 100 miljoen dollar en meer.


Bij de actrices werd de 28-jarige Emma Stone, dansend en zingend middelpunt van 'La La Land', verkozen boven Isabelle Huppert (63) en Meryl Streep (67). En de 41-jarige Casey Affleck, uitgeroepen tot beste acteur voor zijn optreden in 'Manchester by the Sea', werd na opgerakelde aantijgingen van seksueel misbruik (twee zaken die hij in 2010 settelde) algemeen beschouwd als de comeback-kid. "I'm included", zei Affleck tijdens zijn gestamelde dankwoord, waarmee ook hij verwees naar het grote thema van de Oscaruitreiking: inclusiviteit. Iedereen telt.


Dat er tegelijkertijd nog genoeg werk aan de winkel is, is ook duidelijk. Het gebrek aan vrouwelijke regisseurs is nijpend. Het afgelopen decennium werd slechts 4 procent van de grote filmproducties geregisseerd door vrouwen. Slechts één vrouw won ooit een Oscar voor beste regie, Kathryn Bigelow voor haar oorlogsfilm 'The Hurt Locker'.


Er zijn de afgelopen jaren al veel initiatieven ontplooid om het aandeel van vrouwen vóór en achter de camera te onderzoeken en te verbeteren, zoals het Geena Davis Institute on Gender in Media. Het bestuur van de Academy heeft inmiddels beloofd het aantal stemgerechtigde vrouwen in 2020 te verdubbelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden