Emotionele dialoog met een dode vader

De Erfenis


Regie: Joris Postema.


Te zien vanaf 2 februari.


****


Terwijl het werk van Ed van der Elsken, een van de beroemdste Nederlandse fotografen en filmers, gevierd wordt op een grote overzichtstentoonstelling in het Stedelijk, gaat in de bioscoop een film in première die een heel wat minder feestelijk verhaal vertelt, dat van zijn zoon Daan van der Elsken.


Daan leidt al jaren aan manische depressies en angstaanvallen en heeft samen met zijn beste vriend, documentairemaker Joris Postema, besloten om eindelijk de confrontatie aan te gaan met zijn vader, die hij verantwoordelijk houdt voor zijn toestand. "Ook al is hij dood, aan deze confrontatie ontkomt hij niet", klinkt het stellig.


De reden om uitgerekend nu in het verleden te duiken, heeft ook alles te maken met zijn dochter. Ze is vijftien. Het is exact dezelfde leeftijd waarop Daan het huis verliet, in kraakpanden ging wonen, en aan de heroïne raakte. Er zijn foto's en filmpjes uit die tijd, gemaakt door zijn vader die volgens Daan alleen aandacht besteedde aan zijn kinderen als het interessant was voor zijn werk.


Terwijl Daan voor de camera duidelijk zichtbaar en hartverscheurend worstelt met zijn depressies, gaat hij langs bij vrienden en familieleden die allemaal het beeld van zijn vader bevestigen als iemand die de kunst voor zijn kinderen liet gaan. De een noemt hem egoïstisch en overheersend, de ander houdt het op dwingend. De term mannetjesputter valt.


Zelf herinnert Daan zich geen enkele knuffel van zijn vader, iets wat hij maar niet kan rijmen met de liefde waarmee hij als straatfotograaf naar de wereld keek. En terwijl Daans gezondheid zienderogen verslechtert, raak je samen met hem overtuigd van zijn gelijk.


De documentaire vertelt het verhaal van een zoon, een hypergevoelige jongen, die vergeefs naar de liefde van zijn vader reikte en eraan onder door ging.


Dat wil zeggen: tot het onderzoek een frappante wending neemt die Daans depressie in een heel ander daglicht stelt. Verbluffend is de eerlijkheid waarmee de documentaire de worsteling in beeld brengt, inclusief de kentering in het verhaal - het is geen thriller, maar we verraden niets - die de negatieve kijk op zijn vader behoorlijk bijstelt.


De film put dankzij de erfenis van Ed van der Elsken niet alleen uit een enorme rijkdom aan beelden, ze gaan voor het eerst ook een ontroerend huwelijk aan met de muziek van zijn zoon, muzikant Daan van der Elsken. Wat rest is de indringende, waarheidsgetrouwe schildering van de slopende ziekte die manische depressie heet.


En, toeval of niet, min of meer tegelijkertijd is 'Goed Volk' verschenen, het boek van Teun van de Keuken, waarin de zoon van de beroemde fotograaf en filmmaker Johan van der Keuken afrekent met het linkse, artistieke, intellectuele milieu waarin hij opgroeide. Twee zonen die via een documentaire en een nonficitieboek de dialoog aangaan met beroemde, dode vaders die tijdens hun leven weinig tijd hadden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden