Emotioneel en financieel uitgekleed

De schuldhulpverlening is aangevraagd. Nog even, en Mathilde Boom (63) moet leven van zo’n 200 euro per maand. Na zes jaar verliet Jim (41), haar Senegalese geliefde, haar voor een andere, rijkere vrouw. Nu kan ze opdraaien voor zijn schulden.

’Als ik er maar niet over praat, dan is het net of ik een lade dichthoud. Dan gaat het wel. Maar als ik praat, begin ik te huilen. Dan doet ’t wel zo verschrikkelijk pijn”, zegt Mathilde Boom ergens tijdens het gesprek. Ze grijpt naar een zakdoek en bet haar ogen. „Ik heb zes jaar geleefd met een dokter Jekyll.”

Net als de innemende arts dr. Jekyll en de mensenhaterige mr. Hyde uit het verhaal van R.L. Stevenson, die bij nader inzien één persoon blijken te zijn, bleek haar geliefde Jim ook een karakter te hebben met een zonnige en een zwarte kant. Mathilde Boom was, na een lang en ongelukkig huwelijk waaruit een zoon werd geboren, alweer jaren alleen toen ze Jim ontmoette, een Senegalese percussionist die in Nederland zijn brood verdiende als postbode.

Ze werd verliefd.

Hij ook op haar – dacht ze.

Misschien had ze toen al onraad kunnen ruiken, want zijn eerdere relaties had hij in ieder geval niet geruisloos beëindigd. De telefoon ging die eerste tijd vaak zonder dat er iets werd gezegd. Dat bleek ene Carolien te zijn, de vrouw die Jim had verlaten om bij Mathilde te kunnen zijn. Later zou deze Carolien nog eens in een café op Mathilde afkomen, en haar zomaar beginnen te slaan. Vóór Carolien was er ene Patricia was geweest, met wie Jim officieel getrouwd was - daar dankte hij zijn verblijfsvergunning aan.

Over die eerdere relaties sprak Jim tegen Mathilde in termen van ’die was gek’.

Maar ja, Mathilde was verliefd en stelde zichzelf geen vragen.

„Ik heb wel altijd geprobeerd reëel te zijn, en onder ogen te zien dat Jim en ik niet eeuwig bij elkaar zouden blijven: een leeftijdsverschil van 22 jaar, dat blijft niet goed gaan, dacht ik dan. Maar ik verwachtte wel dat we dan als vrienden uiteen zouden gaan. Ik hield zo veel van hem. En hij adoreerde mij. Nu, achteraf, denk ik niet dat het gemeend was, maar hij heeft het heel goed gespeeld. In mei 2005 vroeg hij me bijvoorbeeld ten huwelijk. Daar had-ie echt werk van gemaakt. Eerst gingen we eten. Toen had hij een watertaxi gehuurd, die hij helemaal had volgelegd met rozen. Daar vroeg hij me – en natuurlijk zei ik ja.”

Ze straalt nog altijd wanneer ze het vertelt.

Een paar maanden voor dat aanzoek leenden ze samen 45.000 euro bij een bank. Dat geld was bedoeld om in Senegal een huis te bouwen, waar ze zouden gaan wonen na haar pensionering – ze werkt als secretaresse op het kantoor van een gerenommeerde Amsterdamse advocaat. Jim verdiende niet genoeg om de lening in zijn eentje te kunnen afsluiten; daarom was Mathilde’s handtekening er als tweede bij nodig. Maar Jim bleek het geld niet te gebruiken om in Senegal grond te kopen en een huis te bouwen. Hij loste er deels een oudere schuld mee af, stuurde een deel naar de familie in Senegal, kocht scooters om ze te verschepen en stak zichzelf in het nieuw. „Ik vond dat wij het ondanks alles zo rijk hadden dat ik het wel steunde dat het geld naar de familie in Senegal ging.’’ Jim verzekerde Mathilde hij de lening zou blijven afbetalen, ook als het tussen hen mis mocht gaan.

September vorig jaar begon dat te gebeuren. ’s Avonds hadden ze nog samen gegeten, hand in hand nog wel. Maar toen hij daarna vertrok, naar een repetitie van een van zijn bands, kwam hij niet thuis. Zijn mobiele telefoon stond uit. Toen ze hem de volgende ochtend eindelijk wel wist te bereiken, bleek de lieve man van gisterenavond veranderd in een kwaadaardige. Hij wilde niet vertellen wat er was gebeurd. Hij wilde niet praten. Hij sliep voortaan op de bank.

Inmiddels was op hun gezamenlijke e-mailadres een verliefd mailtje binnengekomen van een Amerikaanse vrouw, ene Paula. Die schreef dat het vannacht zo fijn geweest was, dat ze nu op Schiphol was en binnenkort weer terugkwam naar Amsterdam, en dat ze hoopte hem dan weer te zien. Begin oktober zei Jim tegen Mathilde dat hij een workshop moest geven in Tilburg – dat gebeurde wel vaker – en daar zou overnachten; dat laatste was nieuw. Maar Mathilde wist dat het gelogen was: de Amerikaanse zou opnieuw op Schiphol landen. Ze ging naar het vliegveld en zag het hartelijke weerzien van Jim met Paula.

Jim ontkende dat er tussen Paula en hem iets was – de vrouw die Mathilde op Schiphol had gezien was een muziekcontact, meer niet, beweerde hij.

Jim liet zich intussen ook in met twee Afrikaanse oplichters, die hem wijsmaakten dat ze met een bepaalde vloeistof en poeder van vals geld echt geld konden maken. Voor 20.000 euro wilden ze hem wel in hun geheimen inwijden. Mathilde geloofde er niets van en wilde er niets mee te maken hebben, maar Jim slaagde erin de lening bij de bank met 10.000 euro te verhogen. De oplichters incasseerden het geld en vertrokken met de noorderzon. Die nederlaag verwerkte Jim erg slecht. Hij nam ontslag bij TPG Post om een vertrekpremie van 10.000 euro te kunnen incasseren die het bedrijf in een afvloeiingsregeling aan vaste personeelsleden meegaf. Zijn dagen bracht hij voortaan door in coffeeshops.

In november 2005 barstte de bom tussen Mathilde en Jim. Althans, Mathilde vroeg hem te vertrekken en hij vond een ander slaapadres. Maar hij bleef wel bij haar eten en ze deed ook zijn was. „In de liefde doe je veel. En maak je fouten. Grote fouten”, zegt ze daar nu over. In die gewapende vrede leefden ze nog tot eind januari min of meer samen. Toen vertrok Jim naar de Verenigde Staten, naar Paula. Dat gebeurde twee dagen nadat Mathilde naar Paula mailde: wat is nu eigenlijk de situatie? Want ze had intuïtief het gevoel dat het met Paula niet zo uit was als Jim tegenover haar wel beweerde. Paula reageerde nog dezelfde dag en belegde een telefonische vergadering: zijzelf in de VS, Jim in een coffeeshop in Amsterdam, Mathilde thuis. „Bij wie wil je zijn?’’ vroeg Paula aan Jim. „Bij jou”, zei Jim. Een dag later haalde Jim zijn spullen bij Mathilde op. Nog een dag later vloog hij naar de VS. Hij liet Mathilde achter met een schuld van bijna 60.000 euro: de lening bij de bank, plus voor duizenden euro’s achterstallige rekeningen van zijn mobiele telefoon en zijn ziektekostenverzekering.

Maar drie maanden later had ook Paula door hoe Jim werkelijk in elkaar zit. Ze waren samen op vakantie geweest naar Jamaica. Aan die reis had Jim niet alleen geen cent bijgedragen, ook bedroog hij Paula inmiddels met een volgende Nederlandse: ene Else. „Hij houdt zich schuil en heeft zijn schuldeisers niet zijn huidige adres doorgegeven. Zijn post komt nog altijd hier. Juridisch ben ik mede-ondertekenaar en draai ik er dus voor op wanneer hij niet te vinden is’’, zegt Mathilde.

Haar verhaal is niet uniek, meent ze. „Wanneer je een probleemloos leven leidt, dan krijg je andermans problemen niet te horen. Maar sinds ik in de penarie zit heb ik al een stuk of tien verhalen gehoord die vergelijkbaar zijn met het mijne. ’Afrikaanse man legt het aan met Nederlandse vrouw en kleedt haar affectief en financieel uit’, kort samengevat. Soms is die vrouw ouder dan die man – maar niet altijd. Paula was maar vier jaar ouder dan hij. Zijn ex-echtgenote was twaalf jaar ouder. Maar het gebeurt ook tussen leeftijdgenoten.”

De Open Deur, de diaconie-instelling van de rooms-katholieke kerk in Amsterdam-Centrum, maakt het fenomeen ’de ene partner laat de andere achter met een schuld en vertrekt met de noorderzon’ vaker mee, maar heeft niet de indruk dat het verband houdt met etniciteit.

Mathilde wel. Ze denkt dat het „iets Afrikaans’’ is. „Het is overlevingsgedrag. Het is een van de dingen die kansloze armoede met je doet. Afrikanen verkopen hun eigen familie nog, als het moet. Afrikaanse vrouwen weten dat; een huwelijk uit romantische liefde bestaat daar niet. Wij hier in het Westen geloven in romantische liefde met een Afrikaan – maar die Afrikaan is intussen alleen op geld uit. Al die mannen die Afrika op het moment per boot ontvluchten, daar gaan nog heel wat verdrietjes van komen.”

Â

Jim is een gefingeerde naam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden