Emoticon met tranen

Cruijff, Karadzic, het raketijsje, Palmyra. Het nieuws stort zich in buien over je uit, ongelijksoortig, nu eens hard, kort en fel, dan weer zacht en druilerig. Maar nat word je, op zulke dagen.

Voor onze Bosnische werkster was de uitspraak in het proces tegen Karadzic het belangrijkst; ze vreesde een levenslang in een Nederlandse gevangenis, want die gevangenissen hier, dat was een luxe verblijf.

Het raketijsje verdwijnt uit het assortiment, voor sommigen aanleiding om te pleiten voor het verlichten van openbare gebouwen in de kleuren van het ijsje. Anderen meenden dat het om een vroege 1 april-grap ging.

Palmyra, Parel van de Woestijn, daar ween ik nog zachtjes om, ook nu het, verwoest als het is, terugveroverd lijkt op de barbarij. Ik voel een diep verlangen weer even naar Keulen af te reizen, waar in een tentoonstelling precieze, achttiende-eeuwse tekeningen van de stad worden getoond, van Louis-François Cassas, de stad in zijn klassieke glorie.

Maar de schok kwam van mijn zoon, die in de middag een whatsapp-bericht stuurde met alleen het woord 'Cruijff' en ernaast een emoticon met tranen. 'Wat?' tikte ik terug.

Op mijn telefoon zag ik telkens dat ene 'gifje' terugkeren, die passeerbeweging waarbij hij de bal achter zijn standbeen langs speelt in een volle draai, terwijl de beduusde verdediger bijna achterover tuimelt. De Cruijff-turn.

Jonathan Amos, wetenschapscorrespondent voor de BBC, schreef in een tweet: Aged 10, I too ran into the garden to practise that turn. Cruijff. Genius. Dat was mooi. Dat jongetje van tien dat de tuin in rent om die Cruijff-draai te oefenen.

De voetballer Cruijff was een danser, zo keek ik naar hem, lichtvoetig, wendbaar, kwikzilverig. Hij verrijkte het noeste mannenspel ('dat tijdverdrijf voor polderwerkers', schreef Godfried Bomans) met schoonheid, verfijning en intelligentie. Hij inspireerde choreograaf Rudi van Dantzig die op de bewegingen van Cruijff-adept Marco van Basten een ballet schreef. Van Basten, ook al zo'n elegante beweger.

Cruijff vederlicht, op hem leek de zwaartekracht geen vat te krijgen, de korte beroeringen met de aarde, de hupjes over uitgestoken benen, de voorwaartse ren slalommend langs stijve objecten.

Ik stond daar met die telefoon in mijn handen, zag de Eilmeldungen en Breaking News-berichten oplichten en dacht toch terug aan dat weergaloze verlies uit 1974, die kroon die Cruijff niet op zijn hoofd zette om zijn revolutie te voltooien. Er was in die jaren geen betere voetballer dan hij, de wijzende en zwaaiende dirigent van een krimpend en uitdijend orkest, waarvoor hij en Michels de partituur hadden geschreven en waarvan de muziek nog doorklinkt in dat onweerstaanbaar dartele spel van het FC Barcelona van Iniesta en Messi.

Die partituur beschreef een ruimte - de dirigent was ook architect - klein gemaakt bij balverlies, groot bij balbezit. De keeper was de eerste aanvaller, de aanvaller de eerste verdediger. Het was adembenemend.

De bal huilt een beetje als jongetjes hem raken, zei Cruijff raadselachtig poëtisch. Het jongetje uit Betondorp raakte de hele wereld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden