Reportage

Emmen mag weer trots zijn: 'Het grote Ajax straks hier, bizar'

Beeld reyer boxem

FC Emmen promoveerde zondag naar de eredivisie. Niet eerder speelde een Drentse club op het allerhoogste voetbalniveau. Wat betekent dit succes voor het kwakkelende Emmen?

Bakker Bart Doek haalt snel nog even een lap over een tafeltje in zijn bakkerszaak annex lunchroom. Altijd een hele puzzel, vertelt Doek (27) tijdens het klusje, inschatten hoeveel je moet bakken. Soms blijf je aan het einde van de dag zitten met een boel onverkoopbare broden en taarten. "Een andere keer, zoals nu, heb je juist veel te weinig gemaakt."

Wat er aan de hand is? Speciaal ter gelegenheid van de promotie van FC Emmen naar de eredivisie had hij een grote hoeveelheid tompoezen gemaakt met het rood-witte logo van de voetbalclub en een extra toef slagroom. Doek, eigenaar van lunchroom Bakker Joost in Emmen, ziet er de humor wel van in. Hij lacht: "Ik dacht met zestig tompoezen wel uit te komen. Nou, mooi niet dus. Ze vlogen weg. Kwam er een order van een bedrijf dat ze zowat allemaal wilden. Rond het middaguur waren ze al op."

De tompoezen uit de zaak van Doek staan voor meer dan alleen de voetbalwinst. Natuurlijk, Emmen viert met de romige gebakjes dat voor het eerst in de geschiedenis een Drentse club tot het allerhoogste voetbalniveau wist door te dringen. Maar de feestvreugde in Zuidoost Drenthe gaat ook over iets anders. Emmen viert het goede nieuws waar de stad wel een beetje aan toe was. Want de indruk van Emmen is in de rest van Nederland nou niet bepaald rooskleurig.

Vergrijzing, krimp en werkeloosheid, dat is het beeld. En ook in Drenthe wordt de stad (57.000 inwoners, de hele gemeente telt bijna het dubbele aantal) dikwijls overschaduwd door plaatsen als Hoogeveen en provinciehoofdstad Assen. Zo is er minder werk dan in de rest van de provincie, en zitten er meer mensen dan elders in de bijstand.

Armoede

Volgens CBS-cijfers lopen kinderen in Emmen vaker dan op andere plekken in Drenthe de kans om op te groeien in armoede. Emmen geniet ook bekendheid als een gemeente waar de PVV stevig scoort. De partij van Geert Wilders haalde bij de gemeenteraadsverkiezingen 7,9 procent van de stemmen, goed voor drie zetels. Elders in het land werd er vooral gegniffeld over het onbedoeld Hitler-achtige kapsel van de lijsttrekker.

Allemaal nieuws waarover het nu eens níét gaat. De overwinning van FC Emmen is de enkele Duitse toerist in de lunchroom van Doek ontgaan, maar de bakker zelf raakt er niet zomaar over uitgepraat. "De promotie van FC Emmen is in één woord geweldig. Een enorme boost voor de stad", zegt Doek. "Het zal wel wennen zijn straks. Het grote Ajax hier in Emmen. Dat is bizar."

Een uitzinnige menigte verwelkomde de voetballers zondagavond op het Raadhuisplein. De Emmenaren begonnen pas aan de opbouw van het erepodium toen de promotie zeker was. Kalm aan was het devies, want in de dertig jaar dat de club in het betaald voetbal meedeed, bleek de doorbraak naar de hoogste regionen van het voetbal altijd een onhaalbaar streven. Nooit werd er in het stadion van Emmen een eredivisiewedstrijd gespeeld tegen clubs als Ajax, PSV of Feyenoord.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Beeld Reyer Boxem

Na de 3-1 overwinning in Rotterdam tegen Sparta werd het plein in Emmen razendsnel gereedgemaakt voor een feest. Horecaondernemers rekenden op een paar honderd man, het werd een volksfeest met enkele duizenden feestvierders.

Doek stond er ook tussen. Nadat hij een klant een kop koffie heeft ingeschonken vertelt de bakker hoe fijn dat was. "Geen gekke dingen, geen opstootjes, het was gewoon één grote familie."

Dikke plus

Eindelijk haalt Emmen het landelijke nieuws een keer met iets dat ook wethouder Bouke Arends (52) kan bekoren. De PvdA'er is belast met de economische zaken van zijn stad. Ook is hij eindverantwoordelijk voor de stadsmarketing. "Het is heus niet zo dat door het voetbal alles zal veranderen, maar het is wel een dikke plus erbij", zegt hij. "En dit weet ik ook: het draagt bij aan het afwerpen van de schroom. De verborgen trots van de Emmenaar wordt weer zichtbaar."

Die 'verborgen trots' waarover de wethouder het heeft, kreeg de afgelopen jaren knauw op knauw. Jarenlang was Dierenpark Emmen (tot 2004 stond het bekend als Noorder Dierenpark) de grote toeristenmagneet naar de stad in Zuidoost-Drenthe.

Maar toen kwam de klad erin. De bezoekersaantallen liepen medio jaren negentig sterk terug, de marketing schoot tekort en er was te veel personeel. Drie jaar geleden sloot het park definitief haar deuren. "Dat ging de mensen aan het hart", zegt Arends. Opeens was er in het hart van de stad een grote lege ruimte. Door de enorme groei van Emmen in de jaren vijftig, zestig en zeventig was het park in het stadshart helemaal ingesloten door woonwijken.

Een andere grote klap die Emmen eigenlijk nooit te boven is gekomen, was het vertrek van veel confectiebedrijven naar lage lonenlanden. De veenregio kende in de decennia na de oorlog een bloeiende kledingindustrie, maar sinds de massale sluiting in de jaren zeventig kwakkelt Emmen met veel werklozen.

Wethouder Arends vertelt dat het gemeentebestuur de laatste paar jaren alles op alles heeft gezet om het verval een halt toe te roepen. Het winkelcentrum werd grondig aangepakt, er kwam mooi plein waar stadsbewoners naar hartenlust kunnen flaneren langs waterpartijen en bloemperken, er werd een theater gebouwd. Ook kwam er een nieuwe dierentuin aan de rand de stad, Wildlands Adventure Zoo Emmen.

Stapje voor stapje

Buiten Drenthe blijft veel van al dat moois vooralsnog onopgemerkt. Arends: "In het begin was er ook hier scepsis. Toen het af was zei iedereen: prachtig mooi. Je bent niet in één keer van de kelder op de zolder, maar we staan niet meer in de laagste regionen van allerlei staatjes. Het gaat stapje voor stapje vooruit met Emmen."

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Beeld -

De promotie van FC Emmen kan wel eens de beslissende duw in de goede richting zijn, zo hoopt de wethouder. "Heb je de voorpagina van het Dagblad van het Noorden gezien?", zegt Arends als hij onder woorden brengt welke gevoelens de nieuwe status van FC Emmen bij hem losmaken. "'Drenthe ontploft van trots', stond er. Precies dat is het. Je hebt weer iets om je mee te vereenzelvigen."

Arends, enthousiast: "Je hoeft niet naar een andere stad om een grote club te zien, sterker nog: wij behoren nu zelf tot de grotere clubs. Stel je voor: Emmen - Feyenoord of Emmen - PSV."

Alle kroegen vol

Ondernemer Bart Doek ziet al voor zich hoe het straks bruist in zijn geboorteplaats. "Stel je eens voor dat Emmen per ongeluk wint van Feyenoord, dan heb je hier alle kroegen vol. Dat gaan we dus krijgen." Hij is niet de enige zakenman die de zon al ziet doorbreken door de promotie van FC Emmen.

Elwin Arends (26), die een aantal jaren geleden een florerend reclamebedrijf begon, kreeg dinsdagochtend zijn eerste order al binnen. "Een klant wilde een frame met een groot spandoek met daarop 'FC Emmen gefeliciteerd'." Arends: "Zo zie je hoe makkelijk er meteen al nieuw werk ontstaat."

Vol vuur vertelt de jonge ondernemer hoe hij samen met een groepje gelijkgestemden komend seizoen een skybox af wil huren in het plaatselijke stadion, waar "We appen er al sinds zondag over met elkaar. Zomaar bedacht. Geweldig toch, dat je na een week hard werken je collega's straks kunt meenemen naar een voetbalwedstrijd! Ik was altijd al voor FC Emmen. Voor het eerst kun je met de borst vooruit vertellen dat je trots bent op de club."

Reserve

Maar hier en daar klinkt ook reserve. Op een bankje op het Stadhuisplein rust Marc van der Wel (40) uit. Zo druk als het zondag was, zo bedaard oogt het plein op deze doordeweekse middag.

Door een zonnebril met spiegelende glazen kijkt Van der Wel uit op de golvende pui van het gloednieuwe theater en de ingang van de nieuwe dierentuin. "Het gaat de laatste jaren gelukkig wat beter met de stad", zegt hij terwijl zijn kinderen, twee helblonde peuters, over hem heen klauteren.

"Hoewel, economisch gaat het nog altijd niet denderend." Van der Wel gebaart naar het nabijgelegen overdekte winkelcentrum. Dat kreeg onlangs een opknapbeurt. De bouwkundige metamorfose kan niet verhullen dat tussen de filialen van C&A, Bristol en Hunkemöller nog altijd veel lege etalages te zien zijn. Van der Wel, geboren en getogen in Emmen, denkt het zijne van de effecten voor Emmen. "Hartstikke leuk, natuurlijk, maar laten we niet te hoge verwachtingen hebben. Afwachten maar."

Op een bankje verderop lepelen Meike en Sanne Kapelle, een tweeling van 16 jaar, een beker ijs leeg. "Ik ben nu best een beetje trots op Emmen", zegt Sanne. Meike: "Ook al houden we niet van voetbal."

Inderdaad, beamen de twee scholieren, de stad is de laatste vijf jaar opgeknapt. Meike: "Maar het is voor mij geen reden om hier later te blijven wonen. In vergelijking met Zwolle is hier natuurlijk niet zo heel veel te doen. En in vergelijking met Amsterdam al helemaal niet."

In zijn bakkerszaak lijkt ook Bart Doek na ruim een halfuur praten wat minder geestdriftig dan in het begin. Terwijl hij plakken suikerbrood afsnijdt, klinken er uit zijn mond ook een paar bedenkingen: "Laten we nuchter blijven. Laat ze eerst maar eens een jaar in de eredivisie blijven, dan zien we wel weer verder", besluit hij.

Hier kom ik weg

Inwoners van Drenthe koppelen het succes van FC Emmen nadrukkelijk aan de Drentse regio. (Oud-)Drentenaren gebruiken op Twitter al dagenlang de hashtag #hierkomikweg om hun trots op het Drentse land te laten zien.

'Hier kom ik weg' is de titel van een lied van de in Emmen geboren zanger Daniël Lohues: 'Jij woont hier ver vandaan, zeggen ze elders in het land. Dan zeg ik, insgelijks, u ook, a'j 't zien van dizze kant. Hier kom ik weg, veur mien hiele leben, Ben 'k met dizze horizon verweben. Hier kom ik weg, hier stiet ons huus, Bliekbar kom ik daor altied weer terecht.'

Lees ook: Ik heb de buik vol van grapjes over Drenthe - en FC Emmen kan donders goed voetballen

FC Emmen naar de eredivisie, het is echt waar!, schrijft Marijn de Vries. Voor eenieder die komend seizoen naar Emmen afreist - verslaggever, supporter, analist - of een samenvatting met bijbehorende interviews op tv zal aanschouwen, is deze column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden