Emiraten nog banger voor hervormingen na Arabische Lente

94 politieke activisten voor de rechter

Als je niet beter zou weten, zou je denken dat de Arabische Lente geheel aan de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) voorbij is gegaan. Maar het proces tegen 94 'coupplegers', dat gisteren in Aboe Dhabi begon, bewijst dat ook dit rijke oliestaatje niet geheel immuun is voor de regionale troebelen.

De 94 verdachten zijn in de loop van het afgelopen jaar opgepakt, en zitten naar eigen zeggen onder erbarmelijke omstandigheden vast. Volgens de (niet openbaar gemaakte) aanklacht zouden ze lid zijn van de islamistische beweging Al-Islah ('hervorming') en erop uit zijn geweest het sjeiken-regime dat de VAE regeert, omver te werpen. Ze kunnen vijftien jaar krijgen voor hun misdaden, en hebben geen recht op beroep.

Internationale mensenrechtenorganisaties hebben de arrestaties en de rechtszaak bekritiseerd. Internationale verzoeken om bij het proces aanwezig te zijn werden afgewezen, en een waarnemer namens Amnesty International werd bij de grens tegengehouden. De 94 verdachten, onder wie bekende mensenrechtenadvocaten, leraren, rechters en studentenleiders, ontkennen dat ze iets illegaals in de zin hadden. Wel geven sommigen van hen toe dat ze het tijdens huiskamer-bijeenkomsten over democratisering hebben gehad.

Daar zijn de leiders van de VAE niet van gediend. Dat was al zo vóór de Arabische Lente, maar de opstanden in andere landen in de regio hebben de machthebbers nog huiveriger gemaakt voor discussies over politieke hervormingen. Ondanks het liberale imago van bijvoorbeeld Doebai - een van de zeven emiraten en bekend om zijn exorbitante hoogbouw en decadente zevensterrenhotels - behoren de VAE tot de meest autocratisch geregeerde landen ter wereld.

De autochtone bevolking (er wonen in de VAE meer allochtonen dan autochtonen) lijkt daar op het eerste gezicht vrede mee te hebben: van gewelddadige demonstraties zoals in buurland Bahrein of verderop in Egypte of Tunesië is de afgelopen twee jaar geen sprake geweest. De leiders weten hun onderdanen aan zich te binden door hen een comfortabel leven te geven - met geld en gratis sociale voorzieningen.

Maar gerust zijn ze er kennelijk niet op. Want niet alleen staan er 94 vermoede dissidenten voor de rechter. De autoriteiten namen vorig jaar ook een omstreden censuurwet aan die de vrijheid van meningsuiting op internet sterk inperkt. Het bekritiseren of belachelijk maken van de leiders is daardoor strafbaar, net als het oproepen tot demonstraties.

En de repressie stopt niet bij de eigen inwoners. Vorige week werd Kristian Coates Ulrichsen van de London School of Economics bij de grens geweigerd. De Britse academicus zou een conferentie bijwonen, en een praatje houden over de huidige politieke situatie in Bahrein - het Golfstaatje waar de sjiitische meerderheid twee jaar geleden in opstand kwam tegen het soennitisch koningshuis. De VAE hielpen er, met politieagenten, de opstand neer te slaan.

Dat Ulrichsen nu mogelijk iets kritisch zou zeggen over het Bahreinse koningshuis, konden de VAE-leiders niet waarderen. "In deze gevoelige tijd voor de dialoog in Bahrein, zou het niet helpen om niet-constructieve gezichtspunten te uiten", aldus een officiële verklaring van het ministerie van buitenlandse zaken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden