Emile Roemer moet op zijn hoede zijn

Beeld ANP

SP-leider Emile Roemer zal ongetwijfeld met enige verwondering naar de diverse opiniepeilingen kijken, waarin zijn partij record na record breekt. In de gisteren bekendgemaakte peiling van Maurice de Hond behaalde de SP met 34 zetels een nieuw hoogtepunt.

In de politieke barometer van Ipsos Synovate van afgelopen donderdag scoorde de partij 29 zetels. In de Kamer beschikken de socialisten over 15 zetels.

Die verwondering heeft vooral te maken met de constatering dat Roemer zelf helemaal niet actief de boer op gaat om stemmen binnen te halen. Zijn partij verkondigt bovendien al jaren dezelfde standpunten. De winst van de SP heeft dan ook vooral te maken met de problemen waarin de concurrentie verkeert. Met name de PvdA, maar ook GroenLinks en PVV verliezen kiezers aan de SP.

Bij de twee linkse partijen is het probleem ogenschijnlijk eenvoudig aan te wijzen: Job Cohen en Jolande Sap. Beide partijleiders hebben grote moeite hun draai te vinden.

Job Cohen krijgt in het onderzoek van Ipsos Synovate het op één na laagste rapportcijfer (4,8), terwijl Roemer de hoogste waardering krijgt, een 7,1. Sap krijgt ook een onvoldoende van de virtuele kiezer, een 5,4. Zelfs weinig charismatische leiders als Arie Slob (ChristenUnie) en Kees van der Staaij (SGP) krijgen hogere waarderingen.

Toch is het niet alleen een leiderschapskwestie. Onderliggend bij beide linkse partijen vormt de onduidelijke koers mede het probleem. Jolande Sap klaagde zaterdag op de radio dat de PvdA te veel richting de SP beweegt. Critici wijzen er echter op dat GroenLinks op sommige terreinen hetzelfde doet.

Onder de voorgangster van Jolande Sap, Femke Halsema, manifesteerde de partij zich als een links liberale partij. Of dat ook de koers is van Sap, is maar zeer de vraag. De neergang werd ingezet bij de leiderschapswisseling en - vrijwel gelijktijdig ­- de steun aan de Kunduz-missie van het huidige kabinet.

Verwarrend voor de kiezer is dat de PvdA op twee belangrijke punten het kabinet overeind houdt, Europa en het pensioenakkoord, en tegelijkertijd oppositie voert. Cohen komt maar moeilijk af van het door de PVV gecreëerde beeld dat hij de bedrijfspoedel is van dit kabinet.

De mededeling van Cohen dat hij de PVV en het kabinet gaat aanvallen werd op rechts met hoongelach ontvangen. Op links staat Emile Roemer klaar om Cohen aan te pakken als het gaat om de belangen van de lager betaalden, minima, bejaarden en de zorg.

Kortom, de positie van Cohen is allesbehalve benijdenswaardig, maar tot nu toe blijft de partij achter hem staan.

Voor Geert Wilders worden de problemen ook groter. Zijn kritiek op het dragen van een hoofddoek door de koningin bij een staatsbezoek aan het Midden-Oosten viel slecht bij PVV-kiezers.

Volgens Ipsos Synovate is Geert Wilders op dit moment de minst gewaardeerde politiek leider. Bovendien hebben PVV'ers deze maand hun eerste loonstrook ontvangen. En dat kan als gevolg van de bezuinigingen van dit mede door hem gesteunde kabinet slikken zijn.

Het is zeker niet uitgesloten dat de SP van Roemer nog verder zal stijgen in de peilingen. Hij staat massaal in de aandacht van de media. Kiezers stemmen graag op winnaars.

Toch is voor Roemer een waarschuwing op zijn plaats. De PvdA onder leiding van Wouter Bos stond in maart 2006 op zestig zetels in de politieke barometer van Ipsos Synovate. Die uitslag deed de alarmbellen rinkelen bij de concurrentie, met name bij het CDA en de SP, die vervolgens de PvdA effectief ontwapenden. Bij de verkiezingen in november van dat jaar verloor de PvdA negen zetels. Een bittere pil voor Wouter Bos, die zichzelf al als premier zag. De concurrentie van Roemer zal niet stil blijven zitten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden