Els Borst: arts die het paarse gevoel in wetten wist te vangen

Beeld ANP

Het is volbracht, stelde Els Borst toen zij, samen met haar VVD-collega minister Benk Korthals van justitie, in 2001 de Wet Toetsing Levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding door de beide Kamers had weten te loodsen. Euthanasie was, onder strikte voorwaarden, niet langer strafbaar. Borst had een bijna persoonlijke strijd politiek tot een succes weten te maken.

Els Borst, die op 81-jarige leeftijd in haar woonplaats Bilthoven overleed, profileerde zich onder de twee paarse kabinetten als de minister van volksgezondheid, die vooral op medisch-ethisch terrein grote stappen wist te maken. Onder haar ministerschap kwamen er veel liberalere regelingen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek en onderzoek met en aan onvoldragen embryo's.

Borst was de minister, die het paarse gevoel van de jaren negentig wist om te zetten in nieuwe regelgeving. Al ging ze daar, zonder het zelf te willen, ook te ver in. Haar 'het is volbracht', al eerder vermeld, leverde haar een motie van wantrouwen op van de Borst immer wantrouwende kleine christelijke partijen. Na openlijk in de Kamer uitgesproken excuses werd de motie verworpen.

Els Borst was en bleef een zeer met patiënten begane arts. Hoogleraar, hoofd van de Bloedbank van het Utrechtse Academisch ziekenhuis, wetenschappelijk medewerker aan de medische faculteit in Utrecht en minister van volksgezondheid in twee kabinetten, Borst was en ademde geneeskunde en het beleid dat de overheid op dat terrein te voeren had.

Haar populariteit tijdens het eerste kabinet-Kok bereikte grote hoogten. D66 had met de hoogleraar/arts/minister een groeibriljant in handen. Toen de al een keer eerder in de politiek teruggekeerde oprichter en partij-icoon Hans van Mierlo aangaf in 1998 te willen stoppen, was Borst de ideale opvolger en nieuwe partijleider. "Het is een meisje en ze heet Els", zo kondigde Van Mierlo zijn opvolgster als lijsttrekker voor de Kamerverkiezingen van 1998 aan tijdens een persconferentie in het Amsterdamse hotel Krasnapolsky.

Borst kon echter een forse verkiezingsnederlaag niet voorkomen. De paarse coalitie was een grote wens van de democraten geweest, maar de twee grote partijen in de coalitie, VVD en PvdA, profiteerden van die eerste vier, succesvolle jaren.

Het leiderschap van Els Borst van D66 duurde niet lang. Meteen na de verkiezingen gaf zij de pijp aan Maarten om weer terug te keren naar haar zo geliefde vakgebied op het ministerie van volksgezondheid. Al eindigde dat, ondanks alle successen op medisch-ethisch terrein, niet onverdeeld positief. De wachtlijsten werden aan het einde van het tweede paarse kabinet een plaag voor haar en haar collega's. Pim Fortuyn ageerde daartegen en sprak over de puinhopen van Paars.

Els Borst was sinds 1988 weduwe, ze laat drie kinderen achter. Na haar politieke loopbaan werd zij benoemd tot minister van staat.


Lees hier een interview uit 1998 met Els Borst: Woede over onrecht is mijn drijfveer.

Lees hier een interview uit 2010: Jij krijgt de schuld van alles wat er mis gaat in de zorg

 
Borst was en ademde geneeskunde en het beleid dat de overheid op dat terrein te voeren had.
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden