Ellen Dikker zet personages goed neer, maar vergeet de boodschap

’Fjord’ van Ellen Dikker. Regie: Aike Dirkzwager. Te zien: 21 oktober in Maasland (Theater Schuurkerk), 23 oktober in Den Helder (Schouwburg De Kampanje). Tournee t/m 7 mei 2011. Informatie: www.ellendikker.nl

Als kind speelde cabaretière Ellen Dikker heel graag ’onderduikertje’ met haar vriendinnetjes. Zij verstopte zich dan in een donkere kast en haar vriendin moest dan met zo veel mogelijk lawaai aan komen lopen, op de deur bonken en ’aufmachen’ roepen. „Tsja, het zit in je genen of niet”, zegt Dikker ietwat verontschuldigend. Daarmee doelt ze op haar joodse wortels die in haar tweede cabaretprogramma ’Fjord’ voor het eerst een plek krijgen.

Door haar angstscenario in scène te zetten, hoopt ze grip te krijgen. En eigenlijk zijn de personages die ze vervolgens neerzet, ook allemaal op zoek naar grip. Op het leven, op de maatschappij, op hun omgeving of zichzelf. Zo komen bijvoorbeeld een hysterische, maar ongelukkige carrièrevrouw, haar bijdehante dochter die veel te volwassen moet zijn voor haar leeftijd en haar Duitse interim-baas langs.

En passant zegt Dikker daarmee ook het een en ander over onze samenleving: de angst voor terrorisme en calamiteiten, die meer en meer aangepraat wordt. De paniek die ons daardoor in zijn greep houdt en de tweedeling die dat veroorzaakt. Mooie, geëngageerde ingrediënten voor een cabaretvoorstelling, maar Dikker maakt dat helaas niet waar. Zo krijgen de verwijzingen naar haar joods-zijn bijvoorbeeld nauwelijks bodem. Behalve een paar toespelingen en vaak heel flauwe, clichématige (woord)grappen over de Tweede Wereldoorlog gaat het niet. Bijvoorbeeld de manier waarop ze een aantal dingen in onze maatschappij – het grote aantal pasjes met nummers in onze portemonnees – linkt aan de oorlog – iedereen één getatoeëerd nummer op de arm is praktischer – werkt eerder tenenkrommend.

’Fjord’ is de opvolger van ’Toendra’, Dikkers debuutvoorstelling. Een mooi programma vol tragikomische types waarmee zij een verfrissende wind in het hedendaagse ego-cabaret bleek. Ook de jury van de VSCD-cabaretprijzen zag haar talent en gaf haar meteen een nominatie voor de Neerlands Hoop, als een van de meest veelbelovende talenten voor de toekomst.

De lijn die Ellen Dikker inzette met ’Toendra’, zet ze nu voort in ’Fjord’. Nog steeds blinkt ze uit in het neerzetten van personages. Van vlees en bloed en ze laten zich langzaam beter leren kennen doordat ze steeds terugkeren.

In ’Fjord’ hangen al die vrouwen met elkaar samen, zodat ze een stevige gelaagdheid krijgen en zorgen voor grappige momenten. Maar veel van de lijnen die worden ingezet, krijgen geen of nauwelijks vervolg. Het lijkt wel of Dikker zich liever focust op de personages dan op wat ze wil zeggen. Zo wordt het engagement wollig en rommelig en verzandt het. Ellen Dikker laat wel meer van zichzelf zien, maar ’Fjord’ sprankelt niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden