Elke zin herbergt een politieke boodschap

Obama richt zich waarschijnlijk vooral tot de Republikeinen

Miljoenen Amerikanen zitten morgen in de Verenigde Staten voor de televisie om te kijken naar president Barack Obama's vijfde State of the Union. In die jaarlijkse politieke toespraak spreekt de Amerikaanse president traditioneel het volk toe over de regeringsplannen van het komende jaar. Maar dit keer zal Obama's toespraak ook en vooral zijn gericht op de zeer conservatieve Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. Want met hen moet hij de komende jaren gaan samenwerken.

Vorig jaar nog vormde Obama's lezing in het Washingtonse Capitool de officieuze aftrap van de presidentsverkiezingen van 2012, die hij uiteindelijk vrij eenvoudig won van Republikein Mitt Romney. Obama probeerde in zijn speech zoveel mogelijk Amerikanen uit de middenklasse te bereiken door belastingverhogingen voor grootverdieners voor te stellen. Hij begon zijn toespraak met de mededeling dat Osama Bin Laden dat afgelopen jaar was gedood. Dat was iets dat veel kiezers belangrijk vonden.

En zijn eerste redevoering in 2009 gebruikte Obama vooral om de Amerikanen te laten zien dat hij een doortastend leider van het land zou zijn. Iets waar tegenstanders vanwege zijn minimale ervaring in Washington toen nogal wat vraagtekens bij hadden.

Nu is hij herkozen en begonnen aan zijn tweede termijn als de machtigste man van het land. Het kan daarom zomaar zijn dat de president de bijna 66 miljoen Amerikanen die op hem stemden even wat minder belangrijk vindt dan zijn Republikeinse tegenstanders.

Tijdens zijn inauguratierede vorige maand sprak Obama immers het volk al toe. Hij stipte enkele van zijn agendapunten voor 2013 kort aan. In zijn State of the Union morgen zal hij op die punten - een strengere wapenwet, klimaatverandering en beleidsplannen op het gebied van immigratie - zeer waarschijnlijk dieper ingaan. Maar een State of the Union is zelden een neutrale aankondiging van plannen. De politieke boodschap van de Democraat richting de Republikeinen zal tussen de zinnen doorsijpelen: Obama zal meer samenwerking met de tegenpartij afdwingen.

Obama kan dinsdag bovendien gebruikmaken van de onderlinge verdeeldheid binnen de Republikeinse Partij. De Grand Old Party, zoals de partij vaak wordt genoemd, kampt met afsplitsingen en onderlinge meningsverschillen op belangrijke vlakken zoals wapenbezit.

Obama, die tot nu ieder jaar in zijn State of the Union lang sprak over de economische situatie in het land, zal nu kort iets zeggen over de Amerikaanse staatsschuld; iets wat de Republikeinen maar slecht kunnen begrijpen. Zij willen dat Obama vooral praat over het matige economisch herstel in de VS en met voorstellen komt om overheidsuitgaven te verminderen.

Democraat Obama zal de State of the Union vooral als een kans zien de Republikeinen direct te confronteren met onderwerpen als gelijke rechten voor homoseksuelen en de wapenwet. Al kan hij ook niet te uitgesproken zijn in zijn plannen, omdat de Republikeinen zich tot nu toe een stug partner hebben getoond in onderhandelingen.

Bovendien hangen de verkiezingen voor het Amerikaanse Congres (halverwege Obama's tweede termijn in 2014) de president boven het hoofd. Daarin worden de zetels in het Huis van Afgevaardigden en een aantal Senaatzetels opnieuw verdeeld. Bij een forse winst voor de Republikeinen kan Obama de laatste twee jaar van zijn presidentschap wel fluiten naar soepele samenwerking.

De Republikeinse Partij reageert dinsdag direct na de speech van Obama met een eigen voordracht. De senator van Florida Marco Rubio zal in zowel het Engels als Spaans op televisie reageren. Immigrantenzoon Rubio wordt genoemd als potentiële kandidaat voor de presidentsverkiezingen van 2016. Hij geldt binnen de Republikeinse Partij als een belofte die mogelijk een brug kan slaan tussen Spaanstalige immigranten in de Verenigde Staten en de Republikeinse partij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden