Elke week protesteert Tamar een uur in stilte tegen de bezetting van Palestina

Tamar Lehan werd twee keer aangevallen terwijl ze protesteerde. Beeld RV
Tamar Lehan werd twee keer aangevallen terwijl ze protesteerde.Beeld RV

Vijftig jaar geleden begon voor Palestijnen de bezetting. In Israël zeggen sommigen: het bijbelse land werd bevrijd. Wat doet dat conflict met Israëliërs en Palestijnen? Vandaag: vredesactivist Tamar Lehan.

Monique van Hoogstraten

Ze komt aanlopen met een boodschappenkar, maar ziet er niet uit als een versleten huisvrouw. Knaloranje geverfd haar, een grote zonnebril, een uitbundig oosters aandoend sieraad om haar nek. Uit haar karretje haalt ze protestborden: een grote zwarte hand met daarop de tekst: 'Stop de bezetting'. Al tientallen jaren komt ze naar dit pleintje in Jeruzalem, voor een stil protest.

Tamar Lehan (75) voelt vaak walging, frustratie, haar hele wezen ademt verzet. Het begon voor haar direct na de Zesdaagse Oorlog, in 1967, de euforie was alom voelbaar. De Klaagmuur was veroverd, de Tempelberg - de heiligste joodse plaatsen.

"Mensen stroomden de Oude Stad in, ook ik. Omdat ik grote massa's liever mijd, liep ik een zijstraatje in. En daar zag ik de overwonnen mensen zitten, voor hun huizen, ze keken naar ons, de bezetters. Ik dacht: "Jee, ze kijken naar mij. Met angst." Ze liep zo snel mogelijk weer de Oude Stad uit.

In de jaren negentig stond ze hier met vele honderden 'Women in Black' wekelijks te demonstreren. Nu zijn er nog vijftien vrouwen over. Allemaal grijzend, een parmantig hoedje tegen de zon. Elke vrijdag staan ze hier, een uur lang, in stilte, vlak voor de sabbat begint. Met de protestborden omhoog.

Koningen

Aan de overkant van de straat staat sinds ruim twee jaar een vrouw in haar eentje. Ze houdt een grote Israëlische vlag in haar hand, voorbijgangers knopen een praatje met haar aan. "Er is helemaal geen bezetting", zeggen twee jonge religieuze Jeruzalemse vrouwen die haar bemoedigend hebben toegesproken. "De Arabieren hebben het in Israël geweldig. Kijk naar Irak, daar leven ze op een vuilnisbelt. Hier wonen ze als koningen!"

Automobilisten claxonneren geïrriteerd. Eentje spuugt in de richting van de vredesdemonstranten. Tamar: "Ze houden niet van ons. De hele atmosfeer is tegen ons. De jonge generatie weet niks meer van de bezetting." Tamar en haar kompanen worden gezien als vijanden van het land en het leger, als verraders.

De propaganda is zo sterk, zegt Tamar, dat veel mensen niet eens kunnen bedenken wat er in de bezette gebieden gaande is uit hun naam. "En wanneer worden ze wakker? Als er een aanslag is. Dan zeggen ze: 'O, verschrikkelijk, de Arabieren worden opgevoed om ons te haten!' En dan denk ik: hoe durf je, je hebt hier zelf aan bijgedragen."

Twee keer is Tamar aangevallen, ze moest naar de Eerste Hulp. Ze is ook weleens achtervolgd tot in haar huis. Briefjes op de deur. "Die beloofden mij geen goed leven."

Het uur loopt ten einde, de protestborden gaan weer in de boodschappentas, de grijze vrouwen wensen elkaar een goede sabbat, de stad valt stil. Waarom staat ze hier nog steeds, hoeveel zin heeft dat nog? Tamar: "Ik ben behoorlijk wanhopig. Maar dat staat me niet toe niets te doen. Dit is het minste dat ik kan doen, op mijn hoge leeftijd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden