Elke nacht feest in New York anno 1980

Molly Prentiss

Wat is dat toch met New York? Willen andere wereldsteden nog weleens uit de mode raken, de Big Apple heeft zijn magie nog altijd niet verloren. De laatste tijd lijkt er zelfs een revival aan de gang, een nostalgische hang naar het New York van de jaren zeventig en tachtig. Zie romans als 'Stad in brand' van Garth Risk Hallberg en 'De vlammenwerpers' van Rachel Kushner (2014), maar ook de HBO-serie 'Vinyl'. Onbeperkte vrijheid, de kans op een groots en meeslepend leven - het zijn blijkbaar beloften die tot de verbeelding blijven spreken.

Met 'Dinsdagnachten in 1980' sluit Molly Prentiss - zelf geboren in 1984 - naadloos aan bij deze trend. In haar debuut wekt ze de bruisende kunstscene van begin jaren tachtig tot leven. New York zindert van creativiteit, talent, ambitie. Kunstenaars experimenteren erop los, galeriehouders doen gouden zaken. Figuren als Keith Haring, Jean-Michel Basquiat en Andy Warhol lopen zomaar rond in het wild.

Midden in die waanzinnige kunstbubbel zit James Bennett, een sociaal onhandig, maar zeer gezaghebbend criticus. Zijn synesthesie, die hem vroeger vooral tot last was, blijkt nu zijn grootste kracht. De geuren en kleuren die hij overal waarneemt, bieden hem een unieke kijk. Een schilderij kan voelen als een 'gekneusde perzik', de winter is 'blauw' en seks met zijn vrouw Marge is als 'het eten van een wilde aardbei'. Als hij een expositie bezoekt, raken zijn hersenen in de hoogste versnelling. "Hij ontwaarde gigantische vergezichten en minuscule details. Hij voelde windvlagen en krioelende mieren, proefde gebrande suiker en tuurde naar hemels vol sterren." James is een ster in het spotten van nieuw talent; hij hoeft alleen maar op zijn 'kleuren' te vertrouwen.

Een van zijn laatste ontdekkingen is Raúl Engales, een Argentijnse kunstenaar die de militaire junta ontvluchtte en zich nu vol overgave in de New Yorkse kunstscene stort - zonder achterom te kijken. Een echte versierder, een en al ego, maar ook een groot schilder. Het kraakpand in SoHo waar hij en zijn kunstenaarsvrienden samenkomen, is een 'manifestatie van hun dromen'. Het is er elke nacht feest.

En dan heb je nog Lucy, een mooi maar naïef jong ding uit Idaho, dat naar de grote stad komt om het te maken - al weet ze nog niet precies hoe. (Voorlopig moet ze het doen met een baantje in de kroeg.) In elk geval wil ze 'meer dan één verhaal' hebben in haar leven, en vooral: een echte kunstenaar ontmoeten.

Toeval en noodlot brengen deze drie mensen samen. Vastberaden loodst Prentiss de lezer door de rijke, weldoordachte plot. Ze lijkt precies te weten waar ze heen wil en is niet bang om te experimenteren. De ingevoegde literaire 'portretten', waarin Prentiss ervaringen beschrijft per lichaamsdeel, zijn een mooie vondst. (Over het kraakpand: 'Neus: Hars, lijm, verf, drank, spaghettisaus van gisteren en schrale rook. Geuren die in het gebouw wonen zoals de bewoners dat doen: in de onwrikbare overtuiging dat ze er blijven.') Maar vooral het sprankelende portret van New York maakt de roman een feest om te lezen. Je krijgt zin om op het volgende vliegtuig te stappen.

Toch overspeelt ze af en toe haar hand. In haar ijver om alle lijntjes bij elkaar te brengen, doen plotwendingen soms geforceerd aan en komen personages niet helemaal uit de verf. Vooral Lucy steekt nogal flets af bij haar mannelijke tegenspelers, en lijkt vooral te dienen als spil in de driehoeksverhouding.

Ook in haar taalgebruik is Prentiss soms overijverig - en dat ligt niet aan de vertaling. Bij alle 'subversieve sprankjes', 'visschubachtige schitteringen' en 'fraaie stralen die als lasers uit haar ogen schenen' verloor deze lezer bij vlagen haar geduld.

Molly Prentiss: Dinsdagnachten in 1980 (Tuesday Nights in 1980). Vert. Jan Willem Reitsma. Querido; 328 blz. euro 19,99

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden