Elke kat in 'Minoes' lijkt stiekem op de acteur

Tamar Stalenhoef is op haar gelukkigst als ze dierenpoppen mag maken voor theatervoorstellingen. Voor de familiemusical 'Minoes' ontwierp ze er vijf.

Mauw. Mraauw. Miaaauuuw." Als juffrouw Minoes zich voor het eerst bij haar voormalige buurkatten vertoont, moet ze bewijzen dat ze ooit één van hen was. Dat doet zij met overgave in de 'Mauw-mauw-song'. En algauw doen alle katten uit volle borst mee. In de vrolijke familiemusical 'Minoes' zijn het vijf, uit de kluiten gewassen poezenpoppen die de show stelen.

Tamar Stalenhoef (29), scenograaf, al bekroond voor haar hondenpoppen in de familiemusical 'Woef Side Story' en ook betrokken bij de paarden, ganzen en soldatenpoppen in 'War Horse', mocht zich nu helemaal uitleven op poezen. "Ik wilde ze allemaal een ander karakter meegeven. Ze moeten meer zijn dan alleen maar poezen." De katten moesten ook weer een beetje mens worden. "Mensen vinden het altijd leuk als hun kat op ze lijkt." Stalenhoef struinde het internet af op zoek naar poezen en werkte minutieus 'De encyclopedie van de kat' door op zoek naar verschillende kattensoorten, skelettenfoto's en anatomieplaatjes. "Dat abstraheer ik en het moet natuurlijk vereenvoudigd, maar ik wil wel dat de poppen bewegen als een echte kat."

In de voorstelling 'Minoes' zijn het er dus vijf: Schele Simon, een Siamees, Dikke Joop, de Pers die op de redactie van de krant woont, Jakkepoes, een zwervende lapjeskat, Stoere Tinus, een Europese korthaar en de bink van het dorp en Tante Moortje, een rossige, chique Noorse boskat, en de tante van Minoes.

Stalenhoef begon dit project met het maken van een schaalmodel. Om het middel van twee kleine, houten poppetjes kleide ze een poes om te zien of de verhoudingen goed waren. "De honden van 'Woef Side Story' waren, achteraf, net iets te groot en daardoor was het heel zwaar en vermoeiend voor de acteurs. En omdat ik cheeta's en panters over het toneel wilde zien lopen, moesten de katten dus kleiner. Anders zou het niet kloppen, het zijn wel gewoon de buurkatten. Ik heb ervoor gekozen om hun achterpoten gelijk te laten lopen, naast de benen van de acteur. Daardoor is het lijfje wel iets korter geworden dan in het echt, want de acteur moet ook nog met zijn hand de kop en de voorpoten kunnen bewegen."

undefined

Masker

Tijdens haar studie aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, afdeling Theatervormgeving, liep Stalenhoef stage bij Figurentheater FroeFroe in Antwerpen. Daar leerde ze de technieken om poppen te maken, waar je op moet letten en hoe je de verschillende materialen gebruikt. Dat was de basis, de rest vogelde ze zelf uit. Door haar stage bij de musical 'The Lion King' en het ontwikkelen en maken van de honden voor 'Woef Side Story' leerde ze bijvoorbeeld dat een poezenkop zijn karakter geven, een kwestie is van gewoon doen.

"Eerst boetseer ik de kop van klei. Daar smelt ik met een verfbrander thermoplastic, varaform heet dat, overheen. Het is een soort plastic gaas dat zacht wordt als je het verwarmt. Zo kan ik de kop goed modelleren. Daarna haal ik de klei eruit en dan houd je een masker over. Dat bekleed ik met watteline, een soort stof, een beetje pluizig, wattig gaas. Dat naai ik er helemaal op vast en borduur het in de juiste vorm. Ik zet het extra vast bij de ogen, de neus en alle andere hollingen. Dan beschilder ik het met vloeibare rubberlatex die ik meng met verf. Dat krimpt een beetje, dus als ik die ogen en neus niet goed zou vastzetten, wordt dat weer gladgetrokken. Daarna kleur ik het bij en, in het geval van een aantal van de poezen, naai ik er een bontje op."

undefined

Nepbont

De ogen schildert Stalenhoef zelf in een soort omgekeerde glazen eierdopjes die ze van binnen heel precies de juiste kleuren geeft. Dat leidt tot een mooie glans die er, zeker vanuit de zaal, heel echt uit ziet. De lijven van de poezen zijn gemaakt van polyetherschuim, hetzelfde materiaal als waar veel matrassen van gemaakt zijn. "En heel veel lijm, ik ben eigenlijk constant stoned", vertelt ze lachend. Voor de vachtjes heeft ze stad en land afgezocht naar het allerbeste en -mooiste bont. Nep welteverstaan, want ze wil niet dat het publiek of de acteurs er aanstoot aan nemen. Zo zijn langzamerhand de verschillende karakters ontstaan.

Stalenhoef vindt het prettig om te weten wie de poppen gaan bespelen. "Ze weten het niet, maar ik probeer de katten qua uiterlijk een beetje te laten lijken op de acteurs." En dus heeft Joop, de Pers, hetzelfde piekerige haar als acteur Rop Verheijen en zijn Jakkepoes en Moortje net zo rossig als actrice Kim van Zeben. Zij zijn het tenslotte die het personage van de poes afmaken.

"Ik vind het leuk om de poppen een bepaald karakter mee te geven op basis van het script en gesprekken met de regisseur, maar daarna ben ik klaar. Het zijn uiteindelijk de acteurs die de poppen echt tot leven brengen. Zij leggen er hun bewegingen in en zorgen voor de juiste stem. Dat laatste stukje mag de acteur toveren."

undefined

Half mens, half poes

Het boek 'Minoes' van Annie M.G. Schmidt verscheen in 1970 en wordt nog steeds veel (voor)gelezen. Het verhaal gaat over Juffrouw Minoes, die vroeger een poes was. Ze heeft nog veel 'katse' eigenschappen waardoor ze een beetje raar is. Ze komt terecht bij Tibbe, een verlegen journalist die zijn baan bij de krant dreigt kwijt te raken. Dankzij de kattenpersdienst hoort ze allerlei nieuwtjes die Tibbe kan gebruiken. Zo ook over meneer Ellemeet, de zogenaamd vriendelijke fabrieksdirecteur.

In 2001 werd het boek verfilmd met Carice van Houten als Minoes en Theo Maassen als Tibbe. Tamara Bos schreef toen het script. En dat heeft ze nu ook gedaan voor de theaterversie, voor kinderen vanaf zes jaar, waarin Sytske van der Ster Minoes speelt. De voorstelling is in het hele land te zien t/m 24 mei. De première is op 21 december in het DeLaMar Theater in Amsterdam.

Info: www.bostheaterproducties.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden