Elke dag een stapje lichter of donkerder

Vrijdag begon de lente. Rond de noen stond de zon loodrecht boven de evenaar. Die dag duurde de dag overal op de wereld even lang. In de zomer is het aan beide polen 24 uur per dag licht, in de winter donker.

Rond 21 juni staat de zon loodrecht boven de kreeftskeerkring. Dichterbij de Noordpool komt hij niet, dichterbij ons ook niet. Bij ons is dat de langste dag, waarna de zon weer afzakt, rond 21 september de Evenaar passeert en rond 21 december de Steenbokskeerkring haalt, zijn zuidelijkste punt en onze langste nacht.

Dat de zon over de tropen op en neer schuift, komt doordat de aardas niet loodrecht op het vlak staat waarin de aarde om de zon cirkelt. De aarde hangt ’s zomers met de Noordpool, ’s winters met de Zuidpool naar de zon gekeerd. Tussen pooldag en poolnacht verandert de stand van de aarde ten opzichte van de zon elke dag een beetje. We zijn nu halverwege winter en zomer en de aarde richt geen van beide polen naar de zon.

Je zou kunnen zeggen dat de aarde haar zij naar de zon richt en eind september haar andere zij. Maar dat is onzin, want de aarde draait met een noodgang om haar as. Een aardbol die in de ruimte om de zon draait blijft een abstractie.

Op Groenland zaten we in de middernachtszon, warm ingepakt. Er was een Zweedse klimaatonderzoeker bij. Hij dacht dat het op Groenland een half jaar dag en een half jaar nacht was. Eén zonsopkomst en één zonsondergang per jaar. Hij wilde haast niet geloven dat het elke dag een stapje lichter of donkerder werd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden