Elke dag een cadeautje

Sjoerd Groot 1929-2015

Na een ernstig ongeluk met de auto, was het leven minder vanzelfsprekend voor hem.

Hij was een echte 9-tot-5-man. En hij had weinig waardering voor mensen die maar doorploeteren met hun werk. "Als je je werk tussen 9 en 5 niet klaar kunt krijgen, dan doe je het niet goed", vond Sjoerd Groot. Toen hij forensde tussen Heiloo en Haarlem en met collega's een auto deelde, had hij met laatkomers geen geduld en vertrok gewoon op de afgesproken tijd.

Die koppige kant van zijn karakter kwam uit zijn Friese bloed, zeiden ze in de familie. Sjoerds moeder was afkomstig uit Friesland, uit een gezin met negen dochters. Ze had onderwijzeres willen worden, maar daar kwam niets van in. Sinds haar dertiende werd ze aan het werk gezet bij haar oudere zusters. Toen ze trouwde met een verzekeringsagent in Zaandam, was ze vastbesloten dat haar gezin, met twee jongens en twee meisjes, hogerop moest komen.

Ze was zuinig en spaarzaam. Sjoerd werd op jonge leeftijd al langs de winkels gestuurd om daar de koopjes te halen. Daar had hij een bloedhekel aan.

Ook aan school beleefde hij geen plezier. Daar moest hij van alles, en hij hield niet van moeten. Hij viel ook uit de toon op school, waar voornamelijk arbeiderskinderen zaten. Sjoerd was niet zo kortgeschoren als de andere jongens en als enige droeg hij schoenen in plaats van klompen.

Na school trok hij vooral op met zijn oudere broer Jan. Tijdens de hongerwinter van 1944 ondernamen ze samen lange tochten door het land om aan eten te komen. Sjoerd was handig en knutselde met weinig materiaal vehikels in elkaar om aardappelen en andere kostbaarheden te transporteren. Van school, mulo met wiskunde, kwam weinig meer, dat vond hij wel best. De tochten waren avontuurlijk. Soms waren ze dagenlang onderweg, tot in Hattem toe. Verscheidene keren kwamen ze onder vuur te liggen van jachtvliegtuigen, maar ze kwamen er steeds goed van af. Hun lading werd soms afgepakt door Duitse soldaten, maar ze hielden vol.

De jongens gingen vaker het land in dan nodig was om het gezin te eten te geven, want hun moeder gaf veel weg aan buren en mensen die aan de deur kwamen bedelen. Toen Sjoerd daar iets van zei, antwoordde ze: "God zorgt voor ons". "Dat is waar", zei Sjoerd. "Maar Jan en ik moeten het wel gaan halen."

Nagellak

Na de bezetting werd hij manusje-van-alles op het laboratorium van de vroeger befaamde verffabriek Pieter Schoen in Zaandam. Als hij even niets te doen had, maakte hij nagellak voor meisjes die hij kende.

Een van die meisjes was de twee jaar jongere Corrie Westrik, die allang een oogje op hem had. Toen ze twaalf was, had ze hem bij een bezoekje aan Sjoerds zus al eens gezien. "Dat is nou een jongen met wie ik zou willen trouwen", had ze gezegd. Pas een jaar of vier jaar later zagen ze elkaar opnieuw op de christelijke jongelingenvereniging. Nu was ook Sjoerd onder de indruk. Hij liet de fietsbanden van een rivaal leeglopen en kon Corrie een lift geven naar huis. Ze kregen verkering.

Sjoerd moest op z'n 18de in militaire dienst en dat was 'geen genot', zoals hij het uitdrukte. Er waren veel te veel dienstplichtigen voor veel te weinig werk. Met een heel konvooi van grote vrachtwagens reden ze naar Den Haag om één pistool af te leveren. Van de kou die hij op de hei heeft geleden, hield hij reumatische handen over.

Toen hij afzwaaide wilde hij trouwen. Maar Corrie was minder gezond uit de oorlog gekomen dan hij en Sjoerds moeder waarschuwde voor een huwelijk met een zwak meisje. Sjoerd liet zich van zijn koppigste kant zien. Hij sloeg met de deuren en zette zijn zin door. Na zeven jaar verkering trouwden ze in juli 1955. Corrie werd een gezonde vrouw die twee zonen en een dochter zou krijgen.

Sjoerd werkte weer bij de verffabriek, nu als vertegenwoordiger. Met blikken verf aan zijn fietsstuur ging hij op pad. Later kreeg hij een Volkswagen Kever.

Van zijn eerste salaris kocht hij een naaimachine voor Corrie. Uit nieuwsgierigheid haalde hij de machine uit elkaar. Het ding heeft nooit meer goed gewerkt.

Als hij voor zijn werk in Amsterdam moest zijn, ging hij even langs in schaakcafés, waar hij het opnam tegen grootmeesters. Die lieten zich normaal een daalder betalen voor een partijtje, maar Sjoerd hoefde alleen maar de koffie af te rekenen. Als hij een snel potje speelde, won hij soms.

Door zelfstudie werkte hij zichzelf op tot verfspecialist. Maar zijn salaris bleef achter. Daarom ging hij naar een verffabriek in Delft, die werd overgenomen door Mobil Oil. In Delft kochten ze een flatwoning. Daar bleven ze maar kort. Omdat beide zoons last van hun luchtwegen hadden, verhuisden ze naar Heiloo bij Alkmaar. Daar knapten de jongens op.

Voor zijn kinderen was hij streng, tot ze achttien werden. Op die leeftijd moet je het zelf maar weten, vond hij. Ze moesten zoveel mogelijk zelf doen. Als ze een lekke band hadden, zei hij: "Ik doe het één keer voor, daarna moet je zelf de band plakken".

De opvoeding kwam vooral neer op Corrie, want Sjoerd was veel in het buitenland om adviezen te geven over verf, coatings en isolatie. Hij was soms weken van huis.

De Delftse fabriek liep slecht en Sjoerd kreeg een vertrekpremie. Met dat geld begon hij voor zichzelf als verf- en isolatieadviseur. Maar hij bleek geen commercieel ondernemer te zijn en hij bleef een 9-tot-5-man.

Iran

Hij was opgelucht toen hij weer een baan kon krijgen, bij de Haarlemse vestiging van het Amerikaanse bouw- en ingenieursbureau Fluor. Dat betekende nog meer reizen. Zo was hij voor enkele maanden naar Iran gestuurd om te werken aan een olie-installatie.

Na vier weken brak daar de revolutie uit die de ayatollahs aan de macht zou brengen in 1979. Sjoerd moest weg, maar zijn paspoort werd gestolen. Met zijn dure vulpen wist hij de grensbewaking om te kopen.

Sjoerd bleef studeren op zijn vakgebied. Ambitie om ergens de baas van te worden had hij niet, hij werkte liever op zichzelf. Van vergaderen moest hij niets hebben.

Ook het verenigingsleven trok hem niet aan. Hij was lid van een schaakclub, maar toen er competities gespeeld moesten worden, trok hij zich terug. Hetzelfde deed hij bij een schietclub. Sjoerd was in zijn element als hij mensen kon helpen met zijn technisch talent. Buren en familie kwamen altijd bij hem met kapotte spullen. Hij was vooral graag in de weer met computers en kon daar eindeloos over praten.

Toen hij na zijn pensionering actief werd voor vluchtelingenhulp, wist hij bij zijn oude bedrijf afgedankte computers los te praten, zodat hij iedere vluchteling er een kon geven.

Sjoerd dacht altijd dat hij jong zou sterven. Dat kwam door een ongeluk met de auto op de A9 bij Beverwijk in 1974. De auto raakte door onbekende oorzaak in een slip en sloeg over de kop. Zoon Peter knalde door de voorruit, maar mankeerde weinig. Corrie had alleen beurse plekken, maar Sjoerds milt was gescheurd en later bleek ook zijn rug gebroken te zijn. Sindsdien beschouwde hij elke dag als een cadeautje, iets waar hij eigenlijk geen recht op had.

Toen hij twee jaar geleden met een hartprobleem in het ziekenhuis belandde, dacht hij dat het afgelopen was. Hij besloot dat hij niet gereanimeerd wilde worden en nam afscheid van vrouw, kinderen en kleinkinderen.

Dat bleek voorbarig. Hij krabbelde weer op. Toen hij aan één oog blind werd, mocht hij geen auto meer rijden. Maar hij deed opnieuw rij-examen en slaagde met glans op z'n 83ste. Hij keek uit naar zijn zestigste huwelijksdag dit jaar.

Vorige maand speelde zijn hart opnieuw op. Het leek niet zo ernstig. Vanuit het ziekenhuis bestelde hij nog monter een nieuwe mobiele telefoon. Die heeft hij niet meer gebruikt.

Sjoerd Groot werd geboren op 2 juli 1929 in Zaandam. Hij stierf op 17 januari 2015 in het ziekenhuis in Alkmaar.

Toen Corrie twaalf jaar was had ze al een oogje op Sjoerd Groot. Ze zouden drie kinderen krijgen.

Voor zijn kinderen was hij streng. Totdat ze achttien werden: op die leeftijd moet je het zelf maar weten, vond hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden