Elke aanslag vergroot de kans op een volgende

Politielint in het Duitse Ansbach waar een man zichzelf opblies. Beeld EPA

Binnen een week is Duitsland vier keer opgeschrikt door een geweldsuitbarsting met meerdere slachtoffers. Al ontbreekt nog informatie over motieven van de daders, minstens twee aanslagen lijken op moordpartijen zoals eerder in Nederland in Alphen aan den Rijn, of op de talrijke aanslagen op Amerikaanse scholen. Schietpartijen in scholen, bioscopen, buurthuizen en op andere openbare plekken, ze komen in golfbewegingen, schrijft de Süddeutsche Zeitung.

De Duitse krant bestudeerde een onderzoek van Sherry Towers die werkt aan de universiteit van Arizona. Als statisticus heeft Towers onderzoek gedaan naar aanslagen zoals in München en nu in Ansbach. Zo ondervond ze dat in de eerste dertien dagen na een aanslag het risico op een nieuwe moordpartij met 22 procent stijgt.

Aurora
Veertig procent van de geweldsdaden volgt binnen twee weken na een vergelijkbare aanslag, zo blijkt uit Towers' onderzoek. Dat gebeurde bijvoorbeeld na het bloedbad in het Amerikaanse Aurora, waar een jongen tijdens de première van een Batmanfilm zijn geweer leegschoot in de bioscoop. Binnen enkele dagen volgden twee vergelijkbare moordpartijen, een in Louisiana en een in Tennessee.

De 18-jarige dader in München haalde zijn inspiratie uit een schietpartij van oudere datum. In het Duitse Winnenden schoot in 2009 een scholier zestien mensen dood. Die dader van deze moorden had een bovenmatige interesse in het bloedbad op Columbine High School waar tien jaar eerder twee scholieren twaalf medeleerlingen en een docent vermoordden voordat zij zichzelf doodschoten.

Media-aandacht
Towers keek ook naar de rol van de media. Haar conclusie: Hoe meer media-aandacht, des te groter de kans dat een potentiële copycat ontbrandt. Vooral 'actiehelden-achtige' reportages verhoogt dat gevaar, stelt Towers. Datzelfde effect is overigens ook te zien bij zelfmoorden en familiedrama's, een eufemisme voor gezinsmoorden. Daarom ook dat veel Nederlandse media zich terughoudend opstellen bij berichtgeving over dit soort zaken, een richtlijn die ook veel buitenlandse media hanteren.

Zoals de media in Duitsland. De Süddeutsche Zeitung schrijft dat criminologen herhaaldelijk de oproep doen niet het spel van de moordenaar mee te spelen. Voedt hun narcisme niet, stellen de criminologen, breng hun gezichten niet herkenbaar in beeld en noem niet hun volledige naam.

Breivik
De krant verwijst ook naar Anders Breivik, de Noorse psychopaat die in 2011 een bloedbad aanrichtte onder jongeren op het eiland Utoya. Door alle aandacht kreeg Breivik precies wat hij wilde. Van een marginaal figuur veranderde hij in een persoon die wereldwijd bekend is. Zelfs zijn 1500 pagina's tellende manuscript werd uitgebreid geanalyseerd. "Nu is het de München-schutter die precies vijf jaar na Utoya toeslaat en op zijn computer een vergelijkbare tekst als Breivik achterlaat," besluit de Süddeutsche.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden