Elk schooltype z'n eigen toets

Van onze onderwijsredactie AMSTERDAM - Staatssecretaris Netelenbos van onderwijs kan kiezen. Of ze schaft de eindtoets voor de basisvorming, die voor alle schooltypes gelijk is, af. Of ze introduceert voor VBO, mavo, havo en VWO elk een test op het eigen niveau. Maar scholen voelen niets voor het advies van een commissie om van één toets naar slechts twee over te stappen. Dat vinden ze halfslachtig.

Op scholengemeenschap De Hondsrug in Emmen hebben ze steeds een beetje lacherig gedaan om de toets, die verplicht is aan het eind van de basisvorming, het gemeenschappelijk vakkenaanbod in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. De docenten konden zich niet voorstellen hoe iemand op het idee was gekomen om de leerling uit het individueel VBO per vak dezelfde toets te laten maken als de gymnasiumleerling. Toch zijn ze er serieus mee aan de gang gegaan. Zonder ervaring hadden ze geen recht van spreken, zegt T. H. Bos, sectordirecteur onderbouw.

Wat ze al hadden gevreesd, kwam uit. Voor VWO en havo waren de toetsen niet meer dan een spelletje, de mavo-leerlingen konden er redelijk mee uit de voeten en zeker voor het IVBO waren de testen, waarvan er een per vak verplicht is, niet te doen. Dat beeld werd in februari bevestigd door het Cito, de instelling die de testen maakt. Alle scholen hadden dezelfde ervaring als de scholengemeenschap uit Emmen.

Deze wetenschap indachtig, adviseerde de commissie toetsing basisvorming deze week aan staatssecretaris Netelenbos (PvdA) om van het eenvormige model af te schaffen. Er moeten in de ogen van de commissie twee toetsen komen, eentje voor mavo/VBO en een voor havo/VWO.

Dat zijn er twee te weinig, vindt de sectordirecteur van de Hondsrug. “Wees gewoon eerlijk. We hebben leerlingen met verschillend talent. Je kunt pas dan goed onderwijs geven als je dat accepteert. Dan kun je zorg op maat bieden en dat kan je juist stimuleren door toetsen op verschillende niveaus te maken.”

In het F. H. de Bruijne Lyceum in Utrecht is al eind 1994 een protestvergadering gehouden tegen de toets. Die zou, zo vonden de 35 aanwezige rectoren, een enorme organisatorische rompslomp met zich mee brengen. Ook zij voorspelden dat met één examen niet te werken viel.

De interim-voorzitter van de onderwijscommissie van De Bruijne Lyceum, T. Schrier, constateert dat de rectoren volstrekt gelijk hebben gekregen. Het advies van de commissie gaat ook hem niet ver genoeg: “Twee toetsen zijn beter dan een. Maar als je alle leerlingen tot hun recht wil laten komen, dan moet er voor alle niveaus een andere toets komen.”

Schrier vindt het 'eigenlijk heel gek' dat de commissie ook voorstelt om de eindtoets over een jaar of zes maar weer helemaal af te schaffen, omdat de basisvorming tegen die tijd voldoende is 'ingeworteld'. “Objectieve toetsen zijn geen slecht idee. Ze kunnen zowel voor de school als voor de leerling heel nuttig zijn. En ik zie het als een taak van de overheid bij te houden hoe het er in het onderwijs mee staat.”

Voor de rector van het stedelijk gymnasium te Breda daarentegen kan het niet snel genoeg 2002 worden. “Het strookt heel erg met onze opvattingen om de toets af te schaffen. Wij maken al jaren proefwerken op het niveau van het gymnasium en dat gaat heel goed”, meldt rector R. Oosterdag.

Om te bewijzen dat de testen voor gymnasiasten veel te makkelijk waren, heeft hij eersteklassers de toets voor het vak verzorging laten doen. Ze hadden dat vak nog nooit gehad, maar gemiddeld scoorden ze een ruime zeven. “Het is dus volkomen ridicuul wat hier gebeurt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden