'Elk kind heeft recht op een bult'

Kinderen worden te weinig meer uitgedaagd, vindt de Speelraad. Veiligheidseisen beperken hun ruimte om te spelen en dus om te leren.

UTRECHT - Mogen kinderen zonder toezicht fikkie stoken? Vanaf welke leeftijd mogen kinderen niet meer in hun blootje buitenspelen? Moeten onder elk hoog speeltoestel rubbertegels liggen?

Met deze vragen wil de Nationale Speelraad een maatschappelijke discussie over (veilig) spelen stimuleren. In het boekje 'Uitdaging en veiligheid' staan 24 dilemma's verwoord. ,,Kinderen worden tegenwoordig overbeschermd'', licht Froukje Hajer, lid van de Speelraad, toe. ,,Beschermen is goed, maar we moeten niet doorslaan. Van risicovolle situaties kunnen kinderen veel leren. Ik zeg wel eens: elk kind heeft recht op een bult.''

De Speelraad is een platform voor organisaties die bij spel en spelen betrokken zijn. Onder meer Boink (belangenvereniging voor ouders in de kinderopvang), crèches en speelgoeddeskundigen zijn lid. ,,Toen we nadachten over het belangrijkste vraagstuk van deze tijd, antwoordden alle leden: kinderen worden te weinig uitgedaagd. Als je kinderen altijd en overal beschermt, leren ze niet met gevaren omgaan'', zegt Hajer, medewerkster van Jantje Beton.

Natuurlijk, haast Hajer zich te zeggen, móeten kinderen ook worden beschermd. Een kind van vier laat je niet alleen in het verkeer, een kind van twee kan niet zonder toezicht in hoge bomen klimmen. ,,Maar ik ken ouders die hun kind zelfs in groep acht tot ín de klas brengen. Een paar maanden later, als ze naar de middelbare school gaan, moeten ze dan ineens alleen naar de andere kant van de stad.''

De Speelraad hoopt met dit boekje ouders, docenten, crècheleidsters, jeugdwerkers, speelgoedontwerpers en -fabrikanten te bereiken. Fabrikanten moeten tegenwoordig aan strenge, Europese richtlijnen voldoen. ,,Zelf klagen ze daar ook over'', weet M. de Valck, speelgoedadviseur en lid van de Speelraad. ,,Ze kunnen weinig leuks meer verzinnen. Chemiedozen zijn zó veilig dat je geen goede knal meer kunt maken. Er zijn nu al rammelaars op de markt met het label 'niet geschikt voor kinderen onder de drie jaar'.''

Nog zo'n voorbeeld. Trekeendjes voor peuters waarvan het touwtje niet langer dan twintig centimeter mag zijn, zodat het kind er niet in verstrikt kan raken. ,,Dan heeft een kind weinig meer te trekken'', constateert De Valck. ,,De Europese richtlijnen zijn bedoeld om de fabrikanten te beschermen, niet de kinderen. Fabrikanten zijn -begrijpelijk- bang voor claims. In de praktijk wordt er echter zelden gevaarlijk speelgoed uit de handel genomen.''

Verreweg het meeste speelgoed wordt volgens De Valck veilig gemaakt, maar het wordt gevaarlijk in handen van de verkeerde doelgroep (te jonge kinderen bijvoorbeeld) of op de verkeerde plek. ,,Een schommel bovenaan het trapgat is gevaarlijk omdat hij op een verkeerde plek hangt, niet omdat hij onveilig is. Ouders stellen fabrikanten vaak te makkelijk aansprakelijk.''

Crèches vragen De Valck regelmatig om advies. Ze hoort opmerkelijke verhalen. ,,Een ouder die wil dat haar kind wordt omgekleed als de kinderen naar buiten gaan, omdat het kind netjes moet zijn in de openbare ruimte. Een meisje dat niet in de zandbak mag spelen, omdat haar haren vies worden. Kinderen die niet met wc-rollen mogen spelen omdat de GGD gezegd zou hebben dat die -mogelijk- vies zijn.''

De Speelraad formuleert vraagstukken over speelgoed, hygiëne en brandgevaar, maar ook over waarden en normen, omgangsvormen en pedagogische inzichten. Zo wordt blank houten speelgoed vaak als pedagogisch verantwoord gepropageerd. Maar vinden kinderen felle kleuren, beweging en geluiden niet veel leuker? ,,Kan verantwoord niet leuk zijn?'', oppert de Speelraad. ,,En is leuk dan onverantwoord?''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden