ELITE

Ze meenden dat het hoogste goed op aarde was zich een Engels heer te mogen voelen. Ze droegen grote namen en hadden innig te doen met iedereen die niet tot hun klasse behoorde. Zelfs de huizen en pleinen in Londen - schrijft Barbara Tuchman in De trotse toren - waren genoemd naar hun families: Devonshire House en Lansdowne House, Grosvenor Square en Cadogan Place.

HUIB GOUDRIAAN

Waren het alleen maar lichtzinnigen, verbrassers van het inkomen van de natie, excentriekelingen, zoals de hertog van Portland die alleen 's nachts op was? Of zoals kolonel Brabazon, die conform de aristocratische mode deed alsof hij de r niet kon uitspreken, op een plattelandsstation hoorde dat de trein naar Londen al weg was en vervolgens de stationschef beval: 'Laat dan maar een andewe komen'?

Vooral in het season - in deze tijd van het jaar met Wimbledon en Ascot - schenen de aristocraten van toen te leven 'op een gouden wolk en hun geld op even rustige en vanzelfsprekende wijze weg te gooien als de bomen in de lente uitlopen'. Niettemin, een selecte groep uit de 200 families die Groot-Brittannië regeerden, was gewetensvol, kende vooral de plicht. Waarnemers van de huidige Britse samenleving menen dat hun nazaten nu pas echt zijn verdrongen door de aanstormende nieuwe elite die het season van 1996 bevolkt. De allernieuwste nouveaux riches zijn de leidende ondernemers die de media beheersen, de eveneens miljoenen verdienende topsporters, de acteurs, de popsterren. Hun smijten met geld, het innemen van de lege plaatsen op de kostschool Eton, het pralen met de attributen van de vroegere heersersklasse, het zij zo. Hinderlijk blijft de slaapverwekkende oppervlakkigheid van de nieuwe trendsetters, de leegte waarmee de koplopers van de consumentenreligie ons - in Nederland niet minder - dag in dag uit bestoken.

De historicus Barbara Tuchman geeft in haar boek een allerminst verheerlijkend beeld van de klasse die vóór 1914 op de top van de Olympus stond. Weliswaar 'hechtten de mensen nog aan waarden en maatstaven', maar ze verheelt niet dat de Belle Epoque uitliep op de Eerste Wereldoorlog. Zeker, vergeleken met toen is veel hypocrisie verdampt. Maar waarop moet de schaamteloosheid van een uitsluitend door geld beheerste elite nu wel niet uitlopen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden