Elektrisch tanken zonder stekker

inductieladen | Elektrisch rijden is in opmars. Stroompaaltjes om te 'tanken' schieten daarom ook als paddestoelen uit de grond. Maar hoe lang nog? Opladen kan ook zónder stekker.

Het klinkt als een hip, innovatief snufje. Maar het draadloos opladen van elektrische accu's is eigenlijk een techniek uit de oude doos. Tesla vond het uit, het overbrengen van elektriciteit zonder snoer. En dan hebben we het niet over het bedrijf van de mediagenieke Amerikaanse zakenman Elon Musk dat onder meer elektrische auto's produceert, maar over de man naar wie Musk zijn concern vernoemde. Nikola Tesla dus, de Servisch-Amerikaanse uitvinder.

Tesla (1856-1943) legde de basis voor snoerloos laden. Wie zijn elektrische tandenborstel na het poetsen in het houdertje terugzet voor een oplaadbeurt, heeft dat gemak een beetje aan hem te danken. Net als de nachtkastjes en auto-dashboards die automatisch je mobiele telefoon opladen als hij erop ligt

Opmerkelijk genoeg is het draadloos opladen van elektrische bussen, auto's, scooters en fietsen nog een unicum. Wie elektrisch rondrijdt moet nu nog inpluggen met een stekker om vooruit te komen. Maar dat gaat veranderen, denkt directeur Arnaud van der Sluis van het bedrijf Proov/IPT. Hij timmert sinds 2008 aan de weg met inductieladen voor busvervoer. Dat wordt heel gewoon, denkt hij, ook voor elektrische auto's en tweewielers. In Zuid-Duitsland heeft Proov/IPT een fabriek staan, waar oplaadelementen worden geproduceerd. Het bedrijf, dat begon in Utrecht, heeft veertig medewerkers.

Van der Sluis staat bij de bushalte van lijn 2 in de Domstad. Hij kijkt naar de grond. In het wegdek bij de bushalte tekent zich een rechthoekige uitsparing af in het asfalt. "Dat is hem dan", zegt hij. "De inductielaadplek voor de elektrische bus die op deze lijn rijdt. Eigenlijk is het een simpele, saaie techniek." Het opladen, via een elektromagnetisch veld - volgens alle huidige inzichten ongevaarlijk - duurt niet veel langer dan met een stekker.

De felgele stadsbus komt aanrijden. Geruisloos. Want dat is een groot voordeel van elektrische voertuigen, naast het feit dat ze geen vieze gassen en fijnstof uitstoten. Ze ronken niet, ze zoeven. De chauffeur in de bus heeft een extra schermpje voor zijn neus. Daarmee kan hij zorgen dat hij keurig parkeert op de oplaadplek, die aangesloten is op het energienet. "Appeltje-eitje", zegt de chauffeur van dienst. De accu onderin zijn bus zakt vervolgens automatisch een stukje omlaag en slurpt contactdoos stroom op. Bij de nieuwste modellen hoeft de accu niet meer te dalen richting het magnetische spanningsveld, maar wordt de energie vanaf de grond 15 centimeter omhoog 'gebeamed'.

In Londen, Bristol, Madrid en verschillende Italiaanse steden maken busbedrijven ook al gebruik van elektrische modellen die bij hun stopplaatsen draadloos tanken met de techniek van Proov/IPT. Als busbedrijven hun voertuigenvloot gaan vervangen, zullen er overal elektrische bussen bijkomen, denkt Van der Sluis. En gehannes met stekkers is niet nodig, door te kiezen voor inductieladen. De stroomkosten zijn volgens Proov/IPT gering. "Een bus gebruikt voor 10 tot 15 euro stroom per dag."

Niet nóg een stekker

Personenauto's die draadloos kunnen opladen, zijn nu nog niet beschikbaar - los van wat experimenteerwagens. Maar de eerste modellen komen eraan. Te beginnen met een elektrische personenauto van Mercedes, die in 2017 in de showroom verschijnt. "Draadloos opladen is gewoon veel handiger", zegt Van der Sluis. "Zeker als mensen straks massaal elektrisch en hybride rijden, willen ze geen gedoe meer met snoeren. We hebben al zoveel apparaten met een stekker in huis."

Dus de laadpalen op straat, bij bedrijven en mensen thuis, kunnen wel weer worden weggehaald? Zo'n vaart loopt het nu ook weer niet met inductieladen. De massa moet eerst nog wennen aan elektrisch vervoer, denkt Van der Sluis. De overstap van de benzineslang in de hand naar een stekker is een tastbare omslag denkt hij, snel daarna is het tijd om het snoer in de ban te doen. De club van energienetbeheerders die laadpalen plaatsen, Elaad, broedt ook al op de eerste plannen voor inductieladen. Een praktijkproef in samenwerking met de gemeente Rotterdam staat op stapel.

Elektrische auto's die met een stekker ingeplugd zijn, worden door experts gezien als handige batterijen voor de toekomst. Als er meer zonnepanelen en windmolens bijkomen, kunnen auto-accu's energie-overschotten bij zonnig, winderig weer opslaan. Op andere momenten kan de stroom terugvloeien in het elektriciteitsnet. De vraag is of dat met inductieladen ook zo handig kan. Van der Sluis denkt van wel. "Als iemand in de parkeerplaats thuis of bij het werk een inductielaadplek heeft, staat de auto net zo goed stil. Dus je kunt gewoon stroom afnemen van de autobatterij en terugleveren." Na 2020 kan draadloos laden van auto of bus wel eens vrij bekend zijn, verwacht de directeur. De nieuwste iPhone, Netflix of contactloos afrekenen: daar raakten we snel aan gewend. "Als het er eenmaal is, vindt iedereen draadloos laden snel doodgewoon. En laten we eerlijk zijn, als we in de toekomst zelfrijdende auto's hebben, dan past opladen met een snoer daar toch niet meer bij?"

Energiesnelweg

In Groot-Brittannië start nu een proef met een heuse energiesnelweg. Anderhalf jaar lang test de overheid of mensen met een elektrische of hybride auto tijdens het rijden kunnen opladen. Door inductieradartjes in het wegdek te verstoppen zou een accu gedurende de rit vol kunnen blijven. Van der Sluis gelooft er niet zo in. Het kan in theorie technisch wel, zegt hij, maar het is gigaduur. Overbodig ook.

"Een auto of fiets staat toch de meeste tijd stil. Daarom is het veel slimmer om op parkeerplaatsen inductielaadplekken te maken, in plaats van in de hele rijbaan", zegt hij kuchend. Van der Sluis hapt ongewild de dampen binnen uit de uitlaat van bus 28, die 'gewoon' op diesel rijdt. "Daar moeten we echt vanaf, zulke smerigheid in de stad."

TU Delft laadt e-bikes draadloos op met zonne-energie

Ook elektrische fietsen kunnen prima draadloos opladen, bedachten onderzoekers van de TU Delft. En het zouden geen wetenschappers zijn als ze daar geen bewijsstuk van afleverden. Begin deze maand presenteerde de vakgroep voor slimme energieoplossingen van de TU Delft daarom het eerste draadloze laadstation voor elektrische fietsen en scooters. De fiets kan bij het oplaadstation op de standaard worden geparkeerd op een magnetische tegel. Via de spoel wordt de fiets direct opgeladen.

Op de overkapping zijn acht zonnepanelen geplaatst. Elektrische tweewielers opladen kan dus direct 'groen'. Volgens onderzoeksleider Pavol Bauer is het project een 'grote stap voor duurzame mobiliteit'. Het opladen van elektrische fietsen gebeurt onder lage spanning. Het energieteam van de TU Delft denkt dat het interessant kan zijn om daarmee een 'solar road' aan te leggen. In zo'

wegdek

zitten kleine zonnecellen verwerkt. Die maken groene stroom. Gecombineerd met elementjes voor inductieladen zouden weggebruikers die energie in de toekomst misschien direct kunnen opslurpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden