Elektriciteit opwekken met kaas, in Frankrijk kunnen ze dat

De Franse bergkaas Beaufort ligt te rijpen.Beeld Thinkstock

Wie in het Franse dorpje Albertville op een donkere winteravond het licht aandoet, kan zomaar gebruik maken van elektriciteit die op basis van resten van de lokale kaassoort Beaufort wordt opgewekt. Sinds oktober wordt hier wei omgetoverd tot biogas. Nederlandse kaasfabrikanten zijn nog niet zo happig op deze manier van elektriciteit opwekken.

Wei ontstaat tijdens het productieproces van kaas. Het is beter bekend als het laagje vocht dat bovenop een bak Griekse yoghurt zit. De wei bevat nog veel stoffen uit melk: vitamines, eiwit, melksuiker en mineralen.

Omdat deze wei niet wordt gebruikt bij het maken van Beaufort-kaas, zocht de kaasfabrikant een andere bestemming. In de nieuwe 'Valbio fabriek' in het Franse bergdorp Albertville wordt sinds oktober wei omgetoverd tot biogas.

En niet zonder resultaat: Van het Beaufortgas kunnen jaarlijks 1500 huishoudens douchen, de afwas doen, het lichtknopje aanknippen of telefoons opladen.

Aan de wei worden bacteriën toegevoegd die de ingrediënten van het mengsel als voedsel verorberen. Dat zorgt voor een reactie; er ontstaat methaan. Dit goedje wordt in een machine gedaan die elektriciteit genereert en water kan verhitten tot 90 graden.

(Tekst loopt door onder de foto)

De opening van het Nederlandse kaasseizoen in GoudaBeeld ANP

Buitenkansje voor kaasland Nederland?
Volgens The Independent gebeurt het opwekken van elektriciteit op basis van kaas in de Valbio-fabriek voor het eerst op grote schaal. Eerder is er alleen mee geëxperimenteerd. Volgens de Britse krant hebben Australië, Italië, Brazillië en Uruguay plannen om soortgelijke fabrieken te bouwen.

Hoe zit dat in Nederland, kaasland bij uitstek? Gaat het smeuïge zuivelproduct de plaats innemen van de volgens sommigen landschapsvervuilende windmolens?

De Nederlandse Zuivel Organisatie (NVO) heeft er nog niets over gehoord van haar leden. Cono Kaasmakers heeft wél van de Franse fabriek gehoord, maar overweegt niets soortgelijks. Cono heeft ook geen aanwijzingen dat andere kaasmakers wel bezig zijn met het opwekken van energie uit wei.

"Voor alle Hollandse kaas geldt dat er amper restproducten zijn," zegt woordvoerder Saskia van der Valk. "De wei die vrijkomt bij het maken van kaas wordt gescheiden: het water wordt gebruikt voor reiniging van de eigen kaasmakerij of afgevoerd. De wei wordt verpoederd tot weipoeder en verkocht: dit poeder kan worden gebruikt als veevoer of als ingrediënt in voedingsmiddelen als bijvoorbeeld chocola en koekjes."

Goede melkkoe
Ook een woordvoerder van Friesland Campina, één van de grootste zuivelorganisaties ter wereld, zegt dat energie opwekken uit wei voor hen 'geen optie' is om dat Nederlandse wei een 'heel belangrijke en hoogwaardige grondstof is voor kindervoeding en ingrediënten voor de farmaceutische industrie'.

Dat Nederlands weipoeder zo 'hoogwaardig' is, zorgt ervoor dat er internationaal grote vraag is naar babymelkpoeder uit de Lage Landen. Uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) afgelopen oktober naar buiten bracht is melkpoeder het grootste expert product

Hoe meer kaas Nederland maakt, hoe meer weipoeder ontstaat, hoe meer babypoeder naar China kan. Volgens het CBS heeft die export de afgelopen tien jaar een vlucht genomen: nu gaat er vijftig keer zoveel babypoeder de grens over als in 1995.

Het melkpoeder leverde Nederland in de eerste zeven maanden van dit jaar volgens het CBS al meer dan een miljard euro op. Ofwel: De wei is een goede melkkoe die Nederlandse kaasfabrikanten liever op de vrachtwagen naar China zetten dan er biogas van te maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden