Elegant cirkelen rondom complexe persoonlijkheid 'THIRTY TWO SHORT FILMS ABOUT GLENN GOULD'

Amsterdam-Movies en Utrecht-'t Hoogt.

De pianist zit te wachten in een kleedkamer, de kouwelijke handen in een wasbak met warm water. Niet nerveus, wel geconcentreerd. Hij wordt opgehaald door een vrouw en volgt haar door gangen, deuren, gordijnen. Onderweg kondigt zij hun vordering richting podium aan per telefoon, meldt een opgewonden assistent dat de pianist na afloop met oude dames moet borrelen en vraagt iemand in de coulissen om een handtekening. De pianist begint, zonder aankondiging, aan zijn laatste concert. Los Angeles, 10 april 1964.

Glenn Goulds weigering nog langer op te treden leidt nu, jaren na zijn overlijden in 1982, nog steeds tot discussie. Zijn perfectionisme werd zijn handelsmerk. Mooi aan deze film is dat dat gegeven niet wordt gebruikt voor gemakkelijke effecten. Geen ergernis bij Gould over kuchend publiek of een ontstemde vleugel. Slechts een lange, zwijgzame wandeling richting podium illustreert zijn weerzin. De entourage is rustig en liefdevol, maar niettemin verschrikkelijk. Deze scène, waarin de vijftien minuten vóór het optreden worden samengevat, zijn voldoende. Terecht blijft het optreden zelf achterwege.

De Canadese regisseur François Girard maakte meer gelukkige keuzes. Fascinatie wint het steeds van spektakel, bescheidenheid van pretentie. De film biedt exact wat de titel belooft. In 32 korte filmpjes benadert de maker zijn landgenoot, een mooie vondst om diens complexe persoonlijkheid recht te doen. Een muzikale vondst bovendien, want geïnspireerd door de Goldberg-Variaties van Bach. Goulds interpretatie van die muziek geldt als onovertroffen en is hier sterk aanwezig.

In zijn losjes chronologisch gerangschikte scènes cirkelt Girard rondom Gould. Niet het spelen zelf, maar het omringende leven komt aan bod: de interviews, een hoorspel voor de radio, het beoordelen van studio-opnamen, de fascinatie voor 'het Noorden'. Prachtig is het spel met geluid, bijvoorbeeld als Gould in een truck-stop zit en alle dialogen rondom opvangt. Zijn absolute gehoor trekt de gelijktijdig opgevangen geluiden uit elkaar. Camera en microfoon zijn volledig in balans.

Soms lijkt het een documentaire, zeker als familieleden of Yehudi Menuhin in beeld komen. Fictie blijkt het toch, als men spreekt over de volstromende kathedraal bij Goulds begrafenis en we daar vervolgens geen archiefbeelden van krijgen te zien. Girard koos voor een gefingeerde Gould, uitstekend gespeeld door acteur Colm Feore, en liet deze niet concurreren met de echte Gould uit het filmarchief. De fictie past beter bij de vrije vorm die hier zo elegant wordt toegepast. De echte Gould had nooit zo mooi de film uit kunnen lopen, als eenzame figuur op een witte sneeuwvlakte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden