Eleanor Roosevelt stond voor dezelfde vuren

Eleanor Roosevelt, politica en de vrouw van de toenmalige president Franklin Roosevelt, is niet voor niets het idool van Hillary Clinton.

In interviews vertelt Hillary Clinton geregeld dat als het haar tegenzit, ze altijd te rade gaat bij haar idool, Eleanor Roosevelt. Hoe ging die first lady en politica om met seksisme en met de haat die ze opwekte? En hoe zou Eleanor Roosevelt haar race voor het Witte Huis hebben gevoerd?

Clinton kan de antwoorden op deze vragen vinden in een roman die deze week verschenen is. Daarin fantaseert Robin Gerber over wat er gebeurd zou zijn als Roosevelt zich in 1952 kandidaat had gesteld voor de Democraten tegen de Republikeinse oud-topgeneraal Ike (Dwight) Eisenhower.

Gerber kent haar goed. Ze schreef een gezaghebbende biografie over de vrouw van president Franklin Roosevelt. In het nawoord van ’Eleanor tegen Ike’ en op haar blog verhult ze niet dat ze ook fan van Clinton is. Haar man wil „een soort parabel” zijn voor Clintons race.

Partijgenoten trokken in 1952 echt aan Roosevelt, die na de dood van haar man afgezant bij de Verenigde Naties werd en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens aangenomen wist te krijgen. Maar ze weigerde. Roosevelt wilde wel, maar wist dat de partij als geheel haar nooit zou nomineren.

Dan laat Gerber de geschiedenis een andere loop nemen door vlak voor de verkiezingen de Democratische kandidaat Adlai Stevenson aan een hartaanval te laten overlijden. Alle seksisme ten spijt, heeft de partij dan geen alternatief. Maar achter Roosevelts rug lachen de partijbonzen dat ze kansloos is tegen Ike.

Roosevelt moet in haar campagne opboksen tegen veel haat en vooroordelen. Omdat ze een vrouw is, omdat ze voor burgerrechten is en ook omdat ze pleit voor een verplichte ziektekostenverzekering. Het laatste is ook voor Hillary Clinton een groot punt in de campagne. Verder komt een de vraag op hoe een vrouw de oorlog in Korea zou kunnen beëindigen, wat een rechtstreekse verwijzing lijkt te zijn naar de huidige oorlog in Irak.

Gerbers Roosevelt is soms heel pragmatisch. Ze zet een man aan het hoofd van haar campagneteam om niet het verwijt te krijgen dat ze alleen met vrouwen werkt. Ze kiest zelfs voor een behoudende Texaanse running mate om het Zuiden te winnen.

Maar voor haat wijkt ze niet. „Ik verwelkom de haat”, zegt ze haar overleden man na. Op sommige punten kun je geen centimeter toegeven. Ook laat ze zich niet klein krijgen als eerst Franklin en later haar minnaar haar bedriegen met een andere vrouw.

Eisenhower laat haar in zijn campagne zoveel mogelijk omschrijven als ’oma’ of ’de ex-first lady’, dus uitdrukkelijk niet als een politica. Hij probeert zelfs liefdesbrieven van Roosevelt aan haar oud-voorlichtster te laten lekken naar de media. Zijn vrouw Mamie leidt een groep moeders die zegt: „Ons leven draait om de man”.

De peilingen en de media geven Roosevelt, net zoals deze week bij Clinton, kort voor de stembusgang geen kans. Dan wordt Roosevelt neergeschoten door een Ku-Klux-Klanlid. Met de kogel nog in haar arm geeft ze de dag erna een rede. Daarmee „werd ze meer dan een kandidaat, meer dan een vrouw, ze werd Eleanor”.

Gerbers debuut is geen literaire hoogvlieger, maar het boek leek deze week toch een voorspellende gave te hebben. De heldin van ’Eleanor tegen Ike’ wint natuurlijk, alle peilingen ten spijt, op het nippertje. Dankzij verrassend veel vrouwenstemmen.

Robin Gerber: Eleanor vs. Ike. Uitgeverij HarperCollins, New York, $ 13,95.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden