Update

'El Bakraoui niet bekend als jihadstrijder in Nederland'

Minister Van der Steur van Veiligheid en Justitie liet vanochtend weten dat er op zijn ministerie nog grondig onderzoek wordt gedaan naar de zaak.Beeld anp

De terreur die België deze week trof, blijkt een link met Nederland te hebben. Volgens de Turkse president Erdogan werd de Belg Ibrahim El Bakraoui, die zich dinsdag in Brussel opblies, in juni opgepakt in Turkije en een maand later uitgezet naar Nederland. Maar hier waren er geen verdenkingen van strafbare feiten tegen hem, schrijft minister Ard van der Steur (veiligheid en justitie) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

El Bakraoui kwam op 14 juli 2015 op Schiphol aan, maar er was geen aanleiding om bij aankomst actie te ondernemen, aldus Van der Steur. De man was in Nederland bij de autoriteiten niet bekend als jihadstrijder en stond niet geregistreerd in de opsporingssystemen. Hij heeft in Nederland ook niet vastgezeten.

Van der Steur zegt dat Nederland 'geen fouten' heeft gemaakt in deze kwestie. Er was destijds 'geen enkele verdenking' tegen Bakraoui, benadrukt de minister. "Hij had een geldig Belgisch paspoort. Hij stond niet geregistreerd in de systemen van Nederlandse of internationale opsporings- en inlichtingendiensten. De database van Interpol kende hem niet."

De Turkse president Erdogan bracht het Nederlandse kabinet woensdagavond ernstig in verlegenheid met zijn mededeling dat El Bakraoui in juli 2015 van Istanbul naar Amsterdam is gevlogen. Minister Van der Steur wist van niets, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) Dick Schoof evenmin.

Turkije: 'Nederland was actief ingelicht'
Turkije stelt dat Nederland en België vooraf actief waren ingelicht over zijn uitzetting, maar Van der Steur weerspreekt dat. De Turken hebben volgens hem wel melding gemaakt van de vlucht van El Bakraoui, maar in de elektronische nota die het land naar de Nederlandse ambassade stuurde staat geen inhoudelijke informatie over de achtergrond van de uitzetting.

Van der Steur zegt dat het gebruikelijk is dat de Turkse politie opbelt als iemand wordt uitgezet. En precies in dit geval zou dat niet zijn gebeurd. "We hebben hierover vragen gesteld aan Turkije, maar nog geen antwoord ontvangen", zei de minister.

Opvallend is dat de nota die Turkije wél stuurde, niet door Nederland is gelezen. Zowel de Nationale Politie, de Koninklijke Marechaussee als de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft toegang tot dat systeem, maar geen van instanties heeft 'de betreffende nota destijds onder ogen gekregen', aldus Van der Steur. Dat bericht had mogelijk alarmbellen doen rinkelen. Bovenaan de nota, waarin de vluchttijden van Ibrahim El Bakraoui worden gemeld, staat in hoofdletters: 'very urgent', 'zeer dringend'.

Ibrahim El Bakraoui.Beeld afp

Overvallen met kalasjnikovs
Volgens Erdogan werd El Bakraoui in juni opgepakt in Gaziantep, een zuidelijke Turkse stad bij de grens met Syrië, en werd hij een maand later het land uitgezet. "We hebben hem op zijn eigen verzoek aan Nederland uitgeleverd", zei Erdogan. België zou hiervan schriftelijk op de hoogte zijn gesteld.

Ibrahim El Bakraoui was op dat moment voorwaardelijk vrij in België voor overvallen met kalasjnikovs. Erdogan vindt dat onbegrijpelijk. "De Belgen hebben hem vrijgelaten, ondanks onze waarschuwing dat het hier ging om een buitenlandse terroristische strijder."

Een Turkse overheidsfunctionaris zei vandaag tegen persbureau Reuters dat El Bakraoui niet één, maar twee keer Turkije is uitgezet: in juli en augustus. Volgens een tweede overheidsfunctionaris werd El Bakraoui de eerste keer uitgezet omdat de politie dacht dat hij een buitenlandse strijder was. El Bakraoui had toen geen misdrijf gepleegd in Turkije, volgens de functionaris, die spreekt van een 'administratieve uitzetting'.

België: verdachte naar Nederland teruggewezen

De Belgische minister van justitie, Koen Geens, kon gisteravond niet zeggen of België destijds op de hoogte was van El Bakroui's uitzetting naar Nederland. "Ik weet niet zeker of België op de hoogte was", zei Geens woensdagavond tegen de Vlaamse omroep VRT. "Op dat moment was de betrokkene bij ons niet bekend voor terrorisme."

Donderdagmiddag bleek dat Geens en Jan Jambon, de minister van binnenlandse zaken, hun ontslag hebben aangeboden na de uitspraken van Erdogan. Maar premier Charles Michel heeft hun ontslag niet geaccepteerd.

Bekijk hieronder het interview met Koen Geens, de Belgische minister van justitie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden