EK Bizar - 1964

In het najaar van 1964 debuteert het Nederlands elftal in het EK-toernooi voor landenteams. Vier jaar eerder zag de KNVB er nog helemaal niets in om mee te doen, maar nu wil de bond niet achterblijven. België doet tenslotte ook mee. Nu is België in 1962 wel een stuk sterker dan Nederland. Op 14 oktober wordt de kracht van de Belgen door bondscoach Elek Schwartz zelfs zo enorm geacht, dat hij een superdefensief Oranje naar Antwerpen stuurt. Piet van der Kuil is nog de enige echte aanvaller in het team met verder alleen maar verdedigers en middenvelders. Van Nederlandse kant is de wedstrijd niet om aan te zien. Schwartz wordt weggehoond, maar de kunstschilder onder de bondscoaches is zelf warempel nog redelijk tevreden met de 2-0 nederlaag.

Zonder spelers van landskampioen Feyenoord is Oranje geen volwaardig team, zo benadrukt Schwartz. De Feyenoorders zijn door de KNVB voor ruim een jaar van de nationale ploeg uitgesloten, nadat ze in het najaar van 1961 na de 0-4 nederlaag in het Olympisch Stadion tegen België even genoeg hadden van de collega's van Ajax. Bovendien wilden de internationals van Feyenoord zich eens een tijdje concentreren op de competitie en op de Europa Cup. Oranje kwam even niet uit in Rotterdam-Zuid.

Nu hij niet kan beschikken over de Feyenoord-internationals Eddy Pieters Graafland, Hans Kraaij, Cor Veldhoen, Reinier Kreijermaat, Jan Klaassens, Pummy Bergholtz, Rinus Bennaars, Piet Kruiver, Cor van der Gijp, Henk Schouten, Frans Bouwmeester en Coen Moulijn (twaalf man!), haalt Schwartz overal nieuwe spelers vandaan. Handenvol kortverbanders duiken op in Oranje. Maar nadat hij zelfs met een speler van een degradatiekandidaat op de proppen is gekomen (Frits Soetekouw van De Volewijckers) en die greep simpelweg een misgreep is gebleken, zoekt Schwartz hulp.

Negen dagen voor het EK-debuut tegen Zwitserland, gaat de bondscoach met de jonge ADO-trainer Ernst Happel een kopje koffie drinken. In Den Haag ontmoeten de twee elkaar in de Wiener Konditerei, een zaak waar Happel wel vaker vertoeft. Happel is de beroerdste niet en wil Schwartz wel van dienst zijn. Hij pakt een stuk papier en klinkt nogal dwingend wanneer hij de bondscoach een elftal adviseert. Happel heeft hierbij bepaald oog voor zijn eigen ADO. Heeft Schwartz geen vertrouwen meer in rechtsback Ferry Petterson van Blauw Wit? Nou, dan neemt hij Guus Haak van ADO toch? En vindt Schwartz het bij nader inzien een probleem de rechtsbenige Piet van der Kuil weer als linksbuiten te gebruiken? Nou, dan neemt hij Mick Clavan van ADO toch? Goed, Mick is de dertig al ruimschoots gepasseerd -hij stond in 1948 al in het Nederlands elftal- maar heus Schwartz, Clavan is nog altijd een handige speler!

Dit is het volledige advies van Happel: in het doel Peter van de Merwe van NAC, rechtsback Guus Haak van ADO, linksback Piet Ouderland van Ajax, stopperspil Tonny Pronk van Ajax, rechtshalf Fons van Wissen van PSV, linkshalf Bennie Muller van Ajax, rechtsbuiten Sjaak Swart van Ajax, rechtsbinnen Henk Groot van Ajax, middenvoor Tonny van der Linden van DOS, linksbinnen Tinus Bosselaar van Sparta, linksbuiten Mick Clavan van ADO.

Wat Elek Schwartz niet weet, is dat zich in de Wiener Konditerei een luistervink bevindt. Nog voordat zelfs maar de selectie bekend is, belt deze tipgever het elftal van Happel door naar het dagblad De Telegraaf. Schwartz is een dag later verbijsterd wanneer hij de voorkeur van Happel in de krant ziet.

Maar blijkbaar heeft hij heel veel vertrouwen in de oefenmeester van ADO. Tien van de elf adviezen neemt hij over. Tinus Bosselaar vindt hij ook een goed idee, maar Happel heeft over het hoofd gezien dat Bosselaar niet beschikbaar is. De soldaat eerste klasse is in Mill op herhaling. Die plicht maakt de weg vrij voor Cootje Prins van Ajax.

Dat Happel het goed heeft gezien blijkt in de wedstrijd. Oranje stelt al een jaar geen fluit voor, maar zie: de veel sterker ingeschatte Zwitsers worden zowaar met 3-1 verslagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden