'Eis van 3 procent komt uit Nederland'

Brussel begrijpt niet dat Nederland zich onder begrotingsregels uit wil wurmen

Veel onbegrip en een beetje leedvermaak, dat is de reactie in Brussel op de Nederlandse problemen met de Europese begrotingsafspraken. De opmerkingen van Geert Wilders over 'onzinnige Brusselse eisen' vallen helemaal verkeerd.

Gepikeerd wijst de woordvoerder van voorzitter Barroso van de Europese Commissie op de herkomst van het rapportcijfer dat Nederland volgend jaar moet behalen. "Die eis van 3 procent begrotingstekort is in 1997 vastgelegd in het stabiliteitspact, onder het Nederlands voorzitterschap van de EU. Dat was in Amsterdam, niet in Brussel."

Enig leedvermaak valt hier en daar wel te bespeuren, in krantencommentaren maar ook bij een Europese ambtenaar die nauw betrokken is bij economische zaken. "De regels gelden nu eenmaal voor iedereen. Dat moet Nederland toch bekend voorkomen?"

Van leedvermaak is geen sprake bij de zeer ervaren Duitse europarlementariër Elmar Brok (CDU). Hij vreest dat het ieder voor zich wordt in de eurozone als zelfs Nederland zich niet meer aan de regels houdt. "Als Nederland niet meer meedoet, dan weet ik niet wie nog wel."

Juist Nederland wilde strenge regels, beklemtoonde Europees commissaris Neelie Kroes (digitale agenda) zondag al.

"Het is van de Nederlandse regering zelf een heel duidelijke beslissing geweest om hiernaar te willen streven. Dan kun je niet zeggen: dat doet Brussel."

Sjoemelen met de strikte regels omdat het Den Haag beter uitkomt is geen optie. Al was het maar omdat in Madrid, Rome en andere hoofdsteden aan nog veel zwaardere bezuinigingen wordt gewerkt. Binnen een week moeten alle lidstaten in Brussel duidelijk maken hoe ze aan de eerder afgesproken begrotingsdoelen voldoen.

Europees Commissaris Olli Rehn (economische zaken) zal beoordelen of de lidstaten op de goede weg zijn. Zo niet, dan volgt een sanctie, die voor Nederland kan uitdraaien op een boete van 1,2 miljard euro (zie kader). Maar zo ver is het nog niet, beklemtoont Rehns woordvoerder - die naar eigen zeggen speciaal voor de gelegenheid een oranje das heeft omgedaan. "Ik ben geen gek geworden Brusselse bureaucraat", grapt de woordvoerder.

"Ik ben ervan overtuigd dat de Nederlandse regering oplossingen blijft zoeken die in het belang zijn van de welvaart van de burgers, dus niet om Brussel een plezier te doen. Een verstandig economisch beleid is diep geworteld in de Nederlandse cultuur."

Maar hoe kan de Nederlandse regering nu een plan indienen als die regering niet meer steunt op een meerderheid in de Tweede Kamer? "De Europese Commissie communiceert met de nationale regeringen, met hen maken we afspraken. Het zou het einde van de EU betekenen als we daar niet meer op kunnen vertrouwen."

Europarlementariër Brok hoopt dat in Den Haag de grote partijen nu samen een degelijke begroting voor 2013 opstellen.

"Nederland is toch altijd een verstandig land geweest, zeker als het om geld gaat."

Deadline 30 april
Uiterlijk 30 april moeten alle 27 EU-landen aan Brussel laten weten hoe ze de overheidsfinanciën de komende jaren op orde houden. De Europese Commissie beoordeelt die plannen, of er sancties volgen is mede afhankelijk van de lidstaten zelf.

Eurocommissaris Olli Rehn (economische zaken) komt in juni met een oordeel. Hij kijkt niet alleen naar de cijfers, maar ook naar de nationale economieën en hun tekortkomingen. Als de plannen niet deugen, kan Rehn het land in kwestie geld opzij laten zetten. Als er geen extra maatregelen volgen, wordt dat geld omgezet in een boete.

Voor het zo ver is moeten de lidstaten wel instemmen - alleen met een grote meerderheid kunnen ze boetes tegenhouden. Nederland was tot nu toe altijd fel gekant tegen die nationale inmenging.

Een land dat op 30 april geen plannen heeft ingediend bij Rehn, blijft in gebreke. Logischerwijs volgt dan een sanctie, die voor Nederland op termijn kan uitdraaien op een boete van 1,2 miljard euro. Plannen die na het eind van de maand worden ingediend, tellen niet meer mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden