Eindsprint naar het examen

De exameneisen zijn aangescherpt. De bureaus voor examentrainingen merken dat: er is veel vraag naar hun diensten. Helpt zo'n training? Ja, zeggen de bureaus: leerlingen die zich melden zijn supergemotiveerd.

Haar achttienjarige zoon Alexander (6 vwo) heeft totaal geen klik met zijn wiskundeleraar. Dat is lastig als wiskunde B wel eens het grootste struikelblok kan zijn in dit schooljaar waarin voor het eerst de eis geldt dat het gemiddelde eindexamencijfer een 5,5 moet zijn.

"Die man kan het me echt niet uitleggen", zegt Alexander keer op keer over zijn docent. Dan stelt zijn moeder hem voor een driedaagse examentraining te volgen. Om hem flink 'onder te dompelen met wiskunde'.

"Je wil toch graag dat zo'n jongen slaagt", stelt Cora van Wingerden uit Hardinxveld-Giessendam. "Hij is school zo zat, dat hij al heeft aangekondigd het niet over te doen als hij zakt. Dan moet hij naar het volwassenenonderwijs om het diploma te halen. Met een baantje erbij. Maar als hij dan eenmaal geld verdient, vrees ik dat hij van verder studeren af zal zien. Nu is hij ingeschreven voor maritieme techniek."

Alexander volgde al in februari de examentraining bij Lyceo in Delft, in de hoop dat hij er profijt van zou hebben bij de schoolonderzoeken deze weken. Helaas kwamen daar net wat andere onderdelen van het vak aan bod dan hij bij Lyceo had geoefend. "Maar", zegt Van Wingerden, "ik zie dat hij door de training meer inzicht heeft gekregen in hoe hij vraagstukken kan aanpakken. Ook met natuurkunde oefent hij nu meer dan ik van hem gewend ben. En de wiskunde-onderdelen van de training komen bij het schriftelijk eindexamen weer terug."

Lyceo is een van de vele particuliere bureaus voor huiswerkbegeleiding en examentrainingen. April en mei zijn drukke maanden voor deze bedrijfjes. Het aantal aanmeldingen voor de examentrainingen van Lyceo is in het hele land verdubbeld, vertelt mede-oprichter Joost Lasschuit.

"Een bizarre groei. Vorige week hebben we een havo-leerling uit Elburg op zijn school verrast: hij was de 8888-ste inschrijver. We hebben dit jaar iedereen gevraagd of ze op de hoogte waren van de strengere exameneis: 97 procent wist ervan en voor 30 procent was het een extra reden zich aan te melden."

Judith ten Brummelhuis, uitgever Examenfonds van ThiemeMeulenhoff, meldt een toename van 20 procent inschrijvingen bij Eindexamentraining.nl voor de eendaagse cursussen in de regio's Utrecht en Amsterdam (150 euro voor havo/vwo en 135 euro voor vmbo). Ze voorspelt een verdere stijging vanaf half april. De ervaring leert dat er dan nog een hausse aan aanmeldingen komt. Van de bekende Examenbundel van ThiemeMeulenhoff, met recente examens, antwoorden en uitwerkingen, is de verkoop met 15 procent gestegen.

Is een training van één dag genoeg om de kans op succes te garanderen? "Het is een lange dag: van negen uur 's ochtends tot negen uur 's avonds in kleine groepjes", zegt Ten Brummelhuis. "Door het op die ene dag te houden is het ook mogelijk voor scholieren uit andere delen van het land naar onze locaties te komen. We weten dat ouders hun kinderen niet graag ergens laten overnachten."

Eindexamentraining.nl geeft scholieren een 'slagingsgarantie': wie onverhoopt toch zakt door de onvoldoende voor het vak waarvoor training is gevolgd, krijgt een gratis herexamentraining. Dat komt niet veel voor, weet Ten Brummelhuis. "Bijna alle leerlingen halen hun eindexamen."

Lyceo ontwikkelt eigen lesmateriaal in samenwerking met Noordhoff Uitgevers en biedt landelijk één- tot driedaagse examentrainingen (150 tot 315 euro). Hier geen slagingsgarantie, zegt Joost Lasschuit. "Per leerling die voor een examen zakt, zoeken we naar mogelijkheden. Maar gemiddeld halen de scholieren na een training één punt hoger voor het vak."

De driedaagse trainingen, zoals Alexander volgde, zijn gewild. De scholieren, vertelt Lasschuit, zijn supergemotiveerd. "Dat ene doel, het eindexamen halen, is nu zo dichtbij. En: nieuwe dingen zijn leuk. Daar wil je wél energie in steken. In die vier tot zes jaar school zijn de leerlingen in een sleur beland. Bij ons zijn ze vanaf dag één in een nieuwe omgeving, met een trainer en andere scholieren die ze niet kennen.

"Veel van de lesstof die we met ze doornemen, hebben ze ook op school behandeld gekregen. Maar van mensen die dichtbij je staan, neem je soms niets meer aan. Als de wiskundedocent met wie het niet klikt, zegt: 'lees dit', of 'schrijf dat op', dan doe je het juist niet. Maar in de examentraining heerst een andere dynamiek. De leerlingen hebben stuk voor stuk een positieve instelling."

De trainers van Lyceo zijn vooral studenten. Zij krijgen een didactische training voor ze aan de slag gaan. Zo is Joost Lasschuit zeven jaar geleden zelf in deze branche gerold. Tijdens zijn studie lucht- en ruimtevaarttechniek begeleidde hij tientallen scholieren.

Een kleinere speler op de markt voor eindexamentrainers is Stoomcursus.nl in Leiden. Oprichter Peter Wietsma is parttime docent Duits en Engels aan het Visser 't Hooft Lyceum in die stad. Ook de andere trainers zijn docenten uit het veld. Het idee is, vertelt Wietsma, dertien jaar geleden ontstaan uit een vraag van leerlingen die gezakt waren voor hun eindexamen. Zij wilden binnen enkele dagen klaargestoomd worden voor het herexamen.

Wietsma biedt nu twee- en driedaagse examentrainingen aan in Leiden, Voorburg en Haarlem (245 tot 325 euro). De meeste inschrijvingen, en dat geldt voor alle bureaus, zijn voor de exacte vakken, wiskunde voorop. Havisten zijn oververtegenwoordigd bij economie en geschiedenis. Wietsma zegt geen bijzondere stijging te zien in het aantal aanmeldingen dit jaar, maar is wel verrast dat er ondanks de crisis toch veel gebruik wordt gemaakt van de examentrainingen.

Als hij de huidige nieuwe norm - een gemiddeld eindexamencijfer van 5,5 - toepast op de examenleerlingen op zijn school vorig jaar, zegt Wietsma, zouden er tussen de 8 en 10 procent meer gezakt zijn.

"De huidige examenkandidaten zijn gewaarschuwd. Dan verwacht je dat ze er iets aan doen. Daarom denk ik dat het wel mee zal vallen met het aantal zakkers dit jaar. Volgend jaar, in 2013, zal de extra norm - maar één 5 voor de kernvakken Nederlands, Engels of wiskunde - voor velen funest zijn. Dan verwacht ik zeker meer aanmeldingen voor herexamentrainingen."

Verscherpte eisen
Nog een kleine vijf weken hebben scholieren om zich voor te bereiden op het eerste centraal schriftelijk eindexamen waarvoor de nieuwe eisen gelden die minister Van Bijsterveldt heeft ingesteld. Het examen begint op 14 mei en leerlingen moeten voor alle vakken samen gemiddeld minstens een 5,5 halen. Een lager gemiddelde compenseren met hogere cijfers voor het eigen schoolexamen (dat al eerder is afgelegd) kan dan niet meer. Volgend jaar gaat de lat nog verder omhoog. Dan zakt iedereen die voor een van de 'kernvakken' (Nederlands, Engels,wiskunde) lager dan een 5 scoort. Een 4 voor een van die vakken kan niet meer goedgemaakt worden met een 9 voor een ander vak.

Wiskunde is aan te leren
Econometrist Joran Lokkerbol (27) was zestien toen hij de eerste bijlessen wiskunde gaf aan medescholieren. In zijn studietijd bleef hij leerlingen bijstaan en nog altijd weten neefjes en nichtjes die voor een eindexamen staan hem te vinden. Maar met een baan en een promotieonderzoek kan hij niet aan alle verzoeken voldoen. Dat wil hij wel. "Iedereen", vindt Lokkerbol, "moet de kans krijgen wiskunde te begrijpen." Een jaar lang werkte hij daarom aan een online-examentraining.

Sinds februari is de site Kansvanslagen.nl gereed voor examenkandidaten van vmbo tot en met vwo. Daarop staat voor iedere wiskundesoort (A, B of C) en ieder niveau een aparte online-cursus. Een toegangscode is te verkrijgen voor 125 euro.

Lokkerbols methode, vertelt hij, onderscheidt zich van andere online-trainingen door de zelf ontwikkelde animatiefilmpjes met ingesproken aanwijzingen. "De beste manier om te leren is door dingen te zien en horen. In de video's laat ik de samenhang zien tussen verschillende onderdelen in de wiskunde. Ik heb gemerkt dat het mensen die moeite hebben met wiskunde vooral ontbreekt aan overzicht. Ze ervaren iedere som als iets totaal nieuws. Als ik ze het overzicht kan laten ontdekken, krijgen ze het vertrouwen dat ze elke som kunnen maken. Daar gaat het bij wiskunde om: overzicht en vertrouwen."

Het grijpt Lokkerbol aan als hij iemand hoort zeggen - zijn kapster onlangs - dat zij graag architect had willen worden, maar niet goed was in wiskunde. "Dat je niet kunt doen wat je graag zou willen vanwege wiskunde! Het wordt leerlingen - ook door wiskundeleraren - wel makkelijk gemaakt te geloven dat ze niet goed zijn in wiskunde. Door termen als 'wiskundeknobbel' bijvoorbeeld. 'Die heb je niet, dus het gaat niet lukken.' Maar je wordt niet geboren met een knobbel of een onvermogen. Wiskunde is, als iedere vaardigheid, aan te leren. Ja, ik denk dat iedereen het kan. Mijn garantie voor een goede uitleg: bij een onvoldoende krijg je je geld terug."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden