Eindhoven haalt bakzeil in conflict over Van Abbe

EINDHOVEN - Het college van burgemeester en wethouders van Eindhoven ziet af van vernieuwing van het Van Abbemuseum volgens het oorspronkelijke plan van architect Abel Cahen. Was dat plan, waarvoor de gemeenteraad het groene licht gaf, uitgevoerd, dan zou het grootste deel van het oorsponkelijke gebouw, compleet met klokkentorentje (een ontwerp van architect A. Kropholler) onder de slopershamer zijn verdwenen. In plaats daarvan wordt nu een alternatief plan (ook van Cahen) uitgewerkt, dat voorziet in behoud en uitbreiding van het museum aan de achterzijde.

TOINE VAN CORVEN

Het gemeentebestuur legt het moede hoofd in de schoot na een (juridisch) conflict van drie jaar met de Stichting Behoud Van Abbe - met daarin de familie Van Abbe - en het Cuypersgenootschap. Woensdag stelde de Bossche rechtbank de twee bezwaarmakers in een bodemprocedure wéér in het gelijk, waarna het college in spoedberaad bijeenkwam en besloot zich bij de uitspraak neer te leggen.

Dat uitbreiding van het museum nodig is met het oog op een verantwoorde expositie van de internationaal vermaarde collectie hedendaagse kunst, staat buiten kijf, vinden ook de partijen die de verbouwing drie jaar tegenhielden. De 'paddestoel' die Cahen echter bovenop de huidige ingang wilde bouwen, was voor de Stichting Behoud Van Abbe onaanvaardbaar. “Wij zijn door de gemeente altijd als een stel querulanten beschouwd, die het om een torentje te doen was, maar dat is een verkeerde voorstelling van zaken. Het gaat hier om een gebouw van een van de grootste Nederlandse architecten van de Delftse School”, aldus voorzitter W. Wernink van de stichting.

Directeur J. Debbaut van het Van Abbemuseum (dat sinds anderhalf jaar tijdelijk is ondergebracht in de voormalige Philips-personeelswinkel) sprak gisteren van 'een betreurenswaardige ontwikkeling'. Volgens Wernink was Debbaut zo'n fervent voorstander van het oorspronkelijke plan van Cahen, dat hij er - in een informeel gesprek - zijn lot als directeur aan verbond. Debbaut wenst hierop geen commentaar te geven.

Lange tijd zag het er naar uit dat het gebouw met het torentje het loodje zou leggen. In september 1991 keurde de gemeenteraad de 'paddestoel' van Cahen goed en stelde een jaar later een krediet van 27 miljoen gulden beschikbaar. De tegenstanders probeerden het gebouw op de monumentenlijst te krijgen. Staatssecretaris Nuis wees een verzoek daartoe echter af, maar die beslissing is nu door de Bossche rechtbank ongedaan gemaakt. Wernink: “De staatssecretaris zal zijn beslissing nu moeten herzien en dat kan tot niets anders leiden dan dat het Van Abbemuseum op de monumentenlijst komt.”

De gemeente heeft altijd als een argument gehanteerd dat alternatieve plannen voor uitbreiding van het museum te duur zouden zijn. Toen het college zag aankomen dat het oorspronkelijke plan van Cahen het mogelijk niet zou halen, liet men de architect in de nota 'Tussen Droom en Daad' (januari 1996) een aantal varianten tekenen, die inderdaad stuk voor stuk duurder uitpakten. Uitbreiding achter het museum zoals nu de bedoeling is, zou 41 miljoen gulden gaan kosten, veertien miljoen meer dan het eerste plan. De Eindhovense gemeenteraad heeft intussen al laten weten daarmee grote moeite te hebben. Volgens de Stichting Behoud Van Abbe hoeft het ook helemaal niet zo veel te kosten en heeft de gemeente zich misrekend door onder meer geen prijspeilcorrecties aan te brengen. Doordat bovendien sloopkosten worden uitgespaard en een goedkopere fundering mogelijk is, moet uitbreiding van het museum aan de achterzijde mogelijk zijn voor tussen 22 en 28 miljoen gulden, denkt voorzitter Wernink.

Na een periode waarin de gemeente niets van de stichting en hun alternatieven wilde weten, lijkt de ergste kou uit de lucht. Eind mei, ruimschoots voor de uitspraak van de rechter, vond vertrouwelijk overleg plaats waarin beide partijen tot de conclusie kwamen dat men met elkaar door een deur zou moeten kunnen. Volgens Wernink zou het een goede zaak zijn het oude gebouw nu zo snel mogelijk op te knappen om er de permanente collectie alvast weer in onder te kunnen brengen. Of ook de museumdirectie daarvoor voelt, kon directeur Debbaut gisteren nog niet zeggen. Pas na de vakantie komt hierover meer duidelijkheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden