Eindexamen telt bij Schoolprestaties

Trouw-onderzoek meet niet alles: School moet voor alles gediplomeerden afleveren, dat is het uitgangspunt

De methode van Schoolprestaties is 'slecht doordacht' en leidt tot 'de meest absurde conclusies'. Zo reageerde rector Hans Rookmaaker van gymnasium Sorghvliet in Den Haag op het onderzoek van Trouw naar de schoolresultaten in het voortgezet onderwijs, dat vorige week verscheen. Zijn school kreeg een 6, het Haganum-gymnasium in Den Haag scoorde een 9, terwijl volgens de onderwijsinspectie de verschillen tussen de twee beperkt zijn. Vreemd.

Er zijn meer scholen die zich misdeeld voelen. Zo is er een school die laag scoorde op vakken waarin ze in 2010 (het jaar dat onderzocht is) voor het eerst examen afnam en daarom van Trouw slechts een 6 krijgt. De school pleit voor 'enige clementie'. Zulke reacties tonen aan wat Stan van Alphen en Jaap Dronkers, die voor Trouw het onderzoek uitvoerden, ook wel weten: de methodiek heeft beperkingen. Een aantal zaken blijft buiten beeld. Maar wat er wel gemeten wordt, komt juist heel scherp in beeld.

De gedachte achter de methode is helder: het allereerste wat je van een school mag verwachten, is dat ze gediplomeerden aflevert met de vereiste kennis en vaardigheden. Vandaar dat de onderzoekers scherp kijken naar de examencijfers. Liggen die voor een aantal vakken onder de 6, dan luidt de conclusie dat een school het matig doet.

Diezelfde gedachte brengt met zich mee dat de Trouw-methode weinig belang hecht aan de examencijfers van de gezakten. Die zeggen immers niets over de kennis waarmee leerlingen mét een diploma van school gaan. De inspectie laat de cijfers van de gezakten wel meewegen in haar oordeel, maar in Schoolprestaties worden die eruit gefilterd.

Deze aanpak wekt af en toe onbegrip, want het leidt ertoe dat scholen met veel gezakten soms beter scoren. Neem het Sorghvliet. Daar haalden de geslaagden in 2010 voor het vak Grieks gemiddeld een 5,9, en bij Trouw geldt pas een 6 als een voldoende. Had de school één leerling extra laten zakken, dan was het gemiddelde van de geslaagden gestegen tot boven de 6, stelt rector Rookmaaker.

Kleine verschillen blijven dus soms niet zonder gevolgen. Net als bij de examenuitslagen voor scholieren, trouwens. Want de Trouw-methode gaat uit van de grens tussen zakken en slagen die ook bij de examens geldt. Drie onvoldoendes? Gezakt. Voor twee van de kernvakken Nederlands, Engels en wiskunde een onvoldoende? Ook gezakt. Net als bij de examens gaat dat soms om tienden van punten, om één vraagje goed of fout.

Dan zijn er nog zaken genoeg die niét meewegen in de Trouw-methode. Misschien laat een school veel leerlingen toe met een te laag niveau; dan is het een hele prestatie als ze die leerlingen toch naar het diploma weet te leiden. Of misschien is de sfeer op een school erg goed - ook niet onbelangrijk. Ouders die een school voor hun kind kiezen, doen er verstandig aan niet alléén af te gaan op Schoolprestaties. Maar als een school van Trouw een 5 of lager krijgt, dan is het óók verstandig daar vragen over te stellen. Want dan is er iets mis met het eindniveau van haar leerlingen.

Een 4 voor niet afgenomen examens
Hoe kan dat? Het Cygnus Gymnasium in Amsterdam kreeg het rapportcijfer 4 van Trouw op grond van de examenresultaten uit 2010. Maar, laat rector Van Rijn weten, aan het Cygnus werden pas in 2011 voor het eerst examens afgenomen. Het Trouw-oordeel is gebaseerd op cijfers van de onderwijsinspectie. Hoe heeft zij gegevens kunnen leveren over examens die niet zijn afgenomen? Bij navraag blijkt dat het Cygnus een afsplitsing is van het Pieter Nieuwland College. De cijfers die de inspectie over het Cygnus verspreidde, slaan op de laatste lichting gymnasiasten die nog aan het Pieter Nieuwland examen deed. Die 4 voor het Cygnus klopt dus niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden