Eindexamen is niet ideaal, maar aan afschaffen kleven meer bezwaren

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

De centrale schriftelijke eindexamens zijn deze week begonnen, en de eerste klachten stromen alweer binnen. Vooral het vwo-examen Nederlands moest het begin van de week ontgelden: de teksten waren lastig en saai. En, zo zei een leerling in deze krant, héél anders dan de examens waarmee ze had geoefend!

Daarmee stipt deze kandidaat een van de problemen aan die in de ogen van onder anderen hoogleraar onderwijskunde Rob Martens kleven aan het centraal schriftelijk eindexamen.

Het laatste schooljaar staat voor leerlingen én voor hun docenten vrijwel volledig in het teken van die laatste toets. Docenten stomen hun leerlingen klaar voor het eindexamen, leerlingen bereiden zich voor met oefentoetsen, examentrainingen etcetera. Toetsen dicteren wat er in de klas gebeurt. Wenselijk is anders.

En wat zeggen die examens nou eigenlijk? Ook dat is een relevante vraag. Maar liefst een derde tot de helft van de studenten haakt al in het eerste jaar van hun vervolgopleiding af. Het examen test alleen kennis. Ook het Centraal Planbureau constateert dat cognitieve toetsen voorbijgaan aan vaardigheden die veel bepalender zijn voor succes in het vervolgonderwijs en de loopbaan. Beroepsopleidingen en universiteiten stellen meer en meer aanvullende eisen aan hun toekomstige studenten. Daarmee boet het diploma ernstig aan betekenis in.

Afschaffen dan maar, dat uniforme en onvolkomen eindexamen? De bezwaren zijn zonder meer serieus, maar aan het alternatief kleven nog meer nadelen. Critici wijzen naar Vlaanderen, waar de leraren zelf de examens maken. In Nederland vullen docenten alleen de schoolexamens in.

Een paar jaar geleden ontstond consternatie toen bleek dat de cijfers daarvoor op sommige scholen soms wel een punt hoger liggen dan die van het eindexamen. De inspectie werd gezet op scholen waar het verschil te groot was, de eisen aan het centrale examen werden aangescherpt. Met die maatregelen wilde de overheid voorkomen dat het diploma van de ene school meer waard is dan van de andere. Scholen mogen verschillen, zeker in een land dat de vrijheid van onderwijs in de Grondwet waarborgt. Maar de kwaliteit moet gegarandeerd zijn. Het huidige systeem komt daaraan tegemoet. Het eindexamencijfer wordt voor de helft bepaald door de schoolexamens en voor de andere helft door het centraal schriftelijk. De kritiek op het examen is een debat waard. Maar vooralsnog is dit een mooi evenwicht.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden