Eindeseizoens moeheid bij HNB

Holland Festival
'Bill & Mr. B.' t/m 1/7, Het Muziektheater Amsterdam. wwwhetballet.nl

Het Nationale Ballet (HNB) heeft een fantastisch seizoen achter de rug. Een bijna bovenwerelds productief jaar, te danken aan de festiviteiten rond het vijftigjarig bestaan, met als hoogtepunt het februariprogramma 'Present(s)' met maar liefst negen nieuwe werken.

Dat een gezelschap daartoe in staat is, wordt in Nederland niet genoeg erkend. Wat niet helpt, en daar is de hele danswereld debet aan, is dat speelperiodes onvoldoende op elkaar worden afgestemd. 'Present(s)', met premières in het Amsterdamse Muziektheater van belangrijke choreografen als Hans van Manen, Alexei Ratmansky en Christopher Wheeldon, kreeg nauwelijks aandacht omdat tegelijkertijd in Den Haag het Holland Dance Festival losbarstte.

HNB legde afgelopen seizoen de technische lat weer hoger en kan zich meten met de Europese top. Banden met choreografen zijn aangehaald, met een comeback voor Ton Simons die met zijn ballet als pure vormjuweeltjes node werd gemist in het danslandschap. Ook is er een frisse blik naar buiten gericht met nieuwe, regionale initiatieven. Een speciaal ballet voor de allerkleinsten was een bescheiden maar voor herhaling vatbaar succes.

Dat de groep nu met het Holland Festival-programma 'Bill & Mr. B.' minder vlamt, kan daarom duiden op eindeseizoens moeheid. Een interessant uitgangspunt heeft 'Bill & Mr. B.' zeker: het presenteren van werk van George Balanchine en William Forsythe, in de programmatitel met hun koosnaampjes aangeduid, als de grote balletvernieuwers door wie zo'n beetje alle choreografen die na hen kwamen zijn beïnvloed.

George Balanchine, Van Manens grote voorbeeld, 'ont-prinste' en 'ont-prinseste' het door verhalende zoetsappigheid gedreven ballet en bereikte een opzichzelfstaande zeggingskracht, puur vanuit dynamiek van de muziek en de beweging. Forsythe, die met zijn 'coole' hedendaagse benadering van ballet een stoet aan epigonen voortbracht, ontleedde de ballettaal tot op de splinter. En hij gaf er vervolgens een dusdanige zwieper aan dat het hele concept 'fysicaliteit' op z'n kop kwam te staan.

Forsythe's kwartet 'Steptext' (1985), op een uitgeplozen partita van Bach, is een solistenvehikel en balletmonstrum ineen. Hard werken voor de vrouwelijke soliste, want elke beweging wordt tot onmenselijke proporties opgerekt, hier prima uitgevoerd door HNB's supernova Anna Tsygankova. 'The Second Detail' (1991) van Forsythe, op de bonkende elektronicamuziek van Thom Willems, had scherper gekund, en dat heeft Forsythe's onderzoek naar ordening en chaos beslist nodig.

Balanchine's 'Symphony in Three Movements' (1972) is de laatste schitterkans voor afscheid nemende Cédric Ygnace, die daarom een beter ingedanst corps had verdiend. Gelukkig worden Balanchine's gymnastische ensembledansen in straffe wisselwerking met Stravinski's compositie, eenmaal herpakt, naar een goede finale toe geleid.

Al met al een adequaat gedanst programma, dat jammer genoeg wél iets miste: de hemelbestormende geestdrift waarmee dit HNB-seizoen was doordrenkt.

Misschien komt dat wel door de vele gezichtsbepalende dansers die na dit seizoen afscheid nemen: Sefton Clarke, Tamás Nagy, Rosi Soto, Natalia Hoffman, Steven Etienne en last maar zeker not least Cédric Ygnace, die met zijn wonderschone combinatie van jeugdig elan en poëtische doorleefdheid altijd kon rekenen op een trouwe fanbase. Zulk afscheid stemt nou eenmaal weemoedig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden