Eindeloos wezen

In de mooie roman 'De oude koning in zijn rijk' van Arno Geiger las ik de volgende regels: 'Als de mensen onsterfelijk zouden zijn, zouden ze minder nadenken. En als de mensen minder zouden nadenken, zou het leven minder mooi zijn.'

Ah, good old onsterfelijkheid. Hoe zou het ermee staan? Ik hoorde onlangs dat sommige geleerden, van de voorspellende gemeente, veronderstellen dat wij de laatste generatie zijn die nog sterven. Of ze het over mijn generatie hebben of over die van de kleinkinderen van mijn zus weet ik niet, doet er ook niet toe, in het licht van de onsterfelijkheid vallen dat soort futiele tijds- en generatieverschillen natuurlijk weg.

Gewenst of niet, bij onsterfelijkheid doemt toch een aantal problemen op, die de ouden, ten teken dat ze er ook over nadachten, al hebben gesignaleerd. Cruciaal is bijvoorbeeld op welke leeftijd we ons eeuwig leven willen doorbrengen. Volgens dezelfde profeten die onze mogelijk ophanden zijnde onsterfelijkheid verkondigen, zouden we zelfs rond 2050 al onze ideale leeftijd kunnen kiezen.

Dat het goed is om daar verstandig over na te denken, leren we uit het tragische verhaal van Tithonos. Tithonos was de sterfelijke minnaar van de onsterfelijke godin Eos. Die laatste vroeg vader Zeus om haar lover onsterfelijk te maken. Deed-ie. Maar ze vergat te vragen om zijn eeuwige jeugd. Dus bleef Tithonos wel leven, maar werd hij steeds ouder tot hij helemaal verschrompelde, niks het meer deed en hij in een krekel veranderde, smekend om te mogen sterven. Zomaar onsterfelijk is dus niks. Maar wat is je ideale leeftijd? Voor de een zal het de puberteit zijn, maar de ander zweert allicht bij de middelbare leeftijd - je zult per ongeluk de verkeerde ideale leeftijd kiezen...! Om er achter te komen zou je eigenlijk een test-run van het eeuwige leven moeten doen alvorens te kiezen. Maar een test-run van het eeuwige leven moet natuurlijk zelf ook eeuwig zijn, anders weet je het nog steeds niet zeker. En na een eeuwige test-run komt er van het eeuwige leven zelf natuurlijk niks meer terecht.

Ik ben opgegroeid met het eeuwig leven. Het waren mijn ouders die erover begonnen. Was ik toevalligerwijs als kakkerlak of als leeuw geboren, dan had ik er allicht geen benul van gehad en was ik op mijn tijd rustig en zonder frustraties gestorven. Maar bij mensen zit de eindeloosheid in hun kop, of ze er in geloven of niet en of ze een eeuwig leven nu wenselijk achten of er niks aan vinden. De geleerden die zich met onze onsterfelijkheid bezighouden, geloven er in elk geval in en houden het ons als een worst voor. Dat is eigenlijk jammer. Alles is veel voor wie niet veel verwacht. Zou de onsterfelijkheid onverwacht komen, als een geschenk, laten we zeggen zoals de AOW mijn opa en oma ten tijde van Willem Drees in de schoot werd geworpen, dan konden we rustig en illusieloos voortleven tot het einde.

Nu gloort er altijd die kans om eindeloos te wezen. Soms wilde ik dat niemand erover begonnen was. Het zou me makkelijker in staat stellen om te sterven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden