ReportageAlgerije

Eindelijk zijn er verkiezingen, maar de Algerijn heeft er weinig fiducie in

Demonstranten in Algiers maken duidelijk dat ze tegen de door de machthebbers georganiseerde verkiezingen zijn. Beeld EPA
Demonstranten in Algiers maken duidelijk dat ze tegen de door de machthebbers georganiseerde verkiezingen zijn.Beeld EPA

Algerije kiest donderdag een nieuwe president. Twee keer werden de verkiezingen uitgesteld. Nu het eindelijk zo ver is, dreigt een deel van het electoraat de stembusgang te boycotten.

In een belwinkel in een volkswijk van Algiers knippert de verlichting tot vervelens toe. Nazim Belmokthar (24) die hier noodgedwongen in de winkel van zijn oom Mohammed werkt, zegt dat hij niet gaat stemmen voor een nieuwe Algerijnse president. “Ik ben ingenieur met een universiteitsdiploma op zak. Maar fatsoenlijk werk krijg ik niet. Als ik de zoon van een minister was geweest was dat wel anders geweest”, vertelt hij gedesillusioneerd vanachter de toonbank.

De Belmokthars kunnen zich niet voorstellen dat de presidentskandidaten die uit de stal van de machthebbers zelf komen, een einde zullen maken aan de wijdverbreide vriendjespolitiek en banen zullen scheppen voor de jeugd. Van de jonge Algerijnen heeft 28 procent geen werk; de gelukkigen met een baan werken vaak onder hun niveau. Voor Mohammed en Nazim is niet stemmen het beste weerwoord.

Politiek stuurloos

Algerije dobbert nu al maanden politiek stuurloos rond onder leiding van interim-president Abdelkader Bensalah die gesteund wordt door het leger. President Abdelaziz Bouteflika trad in april onder druk van massademonstraties af. Toch gaat de protestbeweging, de Hirak, nog iedere week de straat op om het vertrek van alle regime-getrouwen te eisen.

Al twee keer werden de presidentsverkiezingen uitgesteld, maar nu ze eindelijk toch doorgaan, dreigt een deel van de Algerijnen met een boycot. Volgens de protestbeweging is de door het regime georganiseerde stembusgang oude wijn in nieuwe zakken. Met een nieuwe ‘regime-president’ zijn zij terug bij af, vrezen de demonstranten.

De conservatieve zakenman Sidahmed Sadoun die zich in het gesprek in de belwinkel mengt, gaat wel naar de stembus. Hij herinnert zich nog levendig dat hij in de wijk tijdens de burgeroorlog (1991-1999) dwars door een vuurgevecht tussen politie en islamisten reed. Die burgeroorlog was uitgebroken nadat islamisten de verkiezingen hadden gewonnen en het leger ingreep. Het conflict leidde tot ongekend bloedvergieten.

Protestbeweging draagt zelf geen kandidaat voor

Nu de wijk er al jaren weer vreedzaam bij ligt, zou Sadoun toch wel wat meer islam in de Algerijnse politiek willen zien. De protestbeweging moet ondertussen niet klagen, vindt hij: “Na maanden protesteren hebben zij zelf geen enkele presidentskandidaat voortgebracht.”

In een koffiehuis verderop zweert de 25-jarige Mohamed El Habib dat hij van de 42 protesten die sinds februari op vrijdag worden georganiseerd er slechts één heeft gemist heeft. Hij erkent dat het protest tot nu toe vooral heeft gewerkt als tegenbeweging. “Er was geen leider achter wie iedereen zich kon scharen.” Hoewel conservatieven en liberalen gezamenlijk de straat op gingen, bleken ideologie en regionale identiteit volgens El Habib toch struikelblokken voor een eensgezind alternatief. Bovendien werden figuren die zich als leiders ontpopten volgens hem door de staat zwart gemaakt of geïntimideerd.

Anis Saidoun (26), een andere demonstrant, is toch hoopvol. Hij is al jaren betrokken bij het verzet tegen het regime, dat na eerdere mislukkingen nu volgens hem op de goede weg is. Ja, de ‘doorgedrukte’ verkiezingen zijn een verlies voor de beweging, maar Saidoun gelooft dat er een basis is gelegd voor toekomstig protest: “In Algerije zegt men dat degene die brood wil eten, geduldig moet zijn. Anders eet hij alleen maar een hap deeg.”

Autoriteiten spiegelen een rooskleurig beeld voor

Terwijl deze activisten er niet over peinzen om te gaan stemmen, spiegelen de autoriteiten juist het beeld voor van een stembusgang waar meer dan genoeg animo voor is onder Algerijnen.

Op aan de staat gelieerde tv-kanalen was de afgelopen dagen te zien hoe Algerijnen in het buitenland enthousiast stemden. Maar op sociale media waren juist de demonstraties tegen de verkiezingen rond ambassades en consulaten te zien. Onder de dreiging van de verkiezingsboycot is de opkomst donderdag een belangrijke factor voor het al dan niet slagen van de verkiezingen.

De nieuwe autoriteit die speciaal in het leven is geroepen om deze verkiezingen te organiseren, moet onafhankelijk van de overheid opereren. Maar internationale waarnemers ontbreken. Als geen van de kandidaten meer dan 50 procent van de stemmen haalt, volgt een tweede ronde.

Lees ook:

Het vertrek van Bouteflika verandert niets aan de onrust in Algerije

De Algerijnse interim-regering maakt geen vaart met verandering. Ze heeft de verkiezingen uitgesteld.

Kandidaten met officiële goedkeuring

De Algerijnen kunnen donderdag kiezen uit vijf door de verkiezingsautoriteit goedgekeurde presidentskandidaten. Velen bekleedden eerder hoge politieke posities onder president Bouteflika. Abdelmadjid Tebboune was premier, net als Ali Benflis die later ook secretaris-generaal was van Bouteflika’s FLN-partij. Abdelkader Bengrina en Azzedine Mihoubi waren in een eerder politiek leven respectievelijk minister van toerisme en van cultuur, terwijl Abdelaziz Belaïd FLN-gedeputeerde was. De spaarzame gezichten die aanvankelijk uit de protestbeweging kwamen bovendrijven, zoals mensenrechtenadvocaat Mustapha Bouchachi en de op dit moment gevangen zittende Karim Tabbou, hebben zich niet kandidaat gesteld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden