'Eindelijk wordt het vraagstuk zelfdoding niet meer genegeerd'

'Eindelijk wordt vraagstuk zelfdoding niet meer genegeerd'. Beeld Hollandse Hoogte

Zelfmoordpreventielijn 113 krijgt een extra subsidie. ‘Een trendbreuk’, zegt oprichter Mokkenstorm.

Toen psychiater Jan Mokkenstorm (56), directeur van 113 Zelfmoordpreventie, twaalf jaar geleden voor het eerst begon met patiënten te chatten, was hij niet de eerste die het nut zag van online hulpverlening bij suïcide. “De echte pionier was de Israëlische psycholoog Azy Barak”, zegt hij over de telefoon. “Die had destijds al 10.000 bezoekers per maand op zijn site Sahar.”

De contouren van zijn eigen landelijk platform, een hulplijn waar mensen in nood anoniem naartoe kunnen bellen of mee kunnen chatten, schetste hij destijds in zijn vrije tijd. Inmiddels is er een grote ‘helpdesk’ tegenover het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam en telt de stichting negentig vaste medewerkers, 130 vrijwilligers en doorgaans zo’n veertig stagiairs. Dagelijks komen er tientallen crisisoproepen binnen, wekelijks melden zich vijftig mensen voor online-therapie.

Dat het ministerie van volksgezondheid de hulplijn voortaan jaarlijks 2 miljoen extra subsidie geeft, ziet hij als een trendbreuk. “Het einde van de gelaten acceptatie. Nu is echt doorgedrongen dat zelfdoding een vraagstuk is dat we niet kunnen negeren.” Pas sinds een aantal jaar is de geestelijke gezondheidszorg ervan doordrongen dat zelfdoding voorkomen kan worden.

Mokkenstorm hoorde bovendien van veel collega’s dat ernstige problemen thuishoren in een echte spreekkamer. Als mensen zich anoniem melden, wat weet je dan helemaal van hun omstandigheden? Maar juist mensen die denken over zelfdoding hebben behoefte aan laagdrempelige hulp, ziet hij. “Een open houding. Veel mensen denken nog dat ze in een kliniek worden opgenomen als ze een dokter vertellen dat ze denken aan de dood.” 

Hij streeft naar ‘zero suïcide’. Zelfdoding is namelijk wel te voorkomen. Om te beginnen door mensen te laten weten dat ze niet alleen zijn. “Problemen en pijn kunnen zo groot worden dat de dood nog de enige oplossing lijkt. Maar die negatieve gedachten kun je doorbreken.”

Suïcide-expert

Mokkenstorm zit zelf af en toe nog achter de hulplijn in Amsterdam en werkt als psychiater bij ggz InGeest. Maar bovenal wordt hij nu door collega’s, beleidsmakers en media geconsulteerd als dé suïcide-expert van Nederland. Zijn platform is inmiddels het kenniscentrum dat hulpmethoden ontwikkelt en zorgprofessionals traint.

In de herfst voert hij weer iets nieuws in bij zijn ggz-organisatie: een SOS polikliniek voor second opinion bij suïcidaliteit. Die is ook een antwoord op het groeiend aantal psychiatrisch patiënten dat euthanasie krijgt, zegt Mokkenstorm: een laatste manier om te onderzoeken of er een andere uitweg is dan de dood.

Lees ook:

Overheid investeert extra miljoenen in de preventie van zelfmoord

Het budget van de hulplijn 113Zelfmoordpreventie gaat jaarlijks met 2 miljoen euro omhoog van 3,4 naar 5,4 miljoen, meldt het ministerie van Volksgezondheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden