Eindelijk lopen over de Umfassungsweg

Landschapsarchitect Eduard Petzold tekende in 1890 de Umfassungsweg rond kasteel Twickel. Nu, 120 jaar later, ligt de wandelroute er. Een aanwinst voor het Twentse landgoed.

Prins Frederik van Oranje-Nassau haalde de Duitser Petzold in 1856 naar Nederland. Hij werkte in diverse parken en landgoederen, onder meer in De Horsten bij Wassenaar, waar nu kroonprins Willem-Alexander woont. In 1885 ging Petzold op het Twentse kasteel Twickel aan de slag. Door zijn overlijden in 1891 bleef zijn plan voor een Umfassungsweg (weg rond het landgoed) helaas op de tekentafel liggen. Totdat diverse overheden en de stichting Twickel besloten tot de voltooiing ervan. Dit jaar werd de Umfassungsweg feestelijk geopend.

Meteen bij het begin van de wandelroute word je al getroffen door het typisch Twentse coulisselandschap, waar bosschages en open weiland elkaar afwisselen. Helaas moet je kort daarna een dikke halve kilometer pal langs een drukke weg lopen. Tja, hoe had Petzold kunnen bedenken dat er in 1972 een rondweg zou worden aangelegd, die Delden en het landgoed definitief van elkaar zou scheiden? Hans Gierveld van de stichting Twickel had al gewaarschuwd dat dit het minst mooie deel van de wandelroute is. "De oplossing is om de rondweg te laten zakken. Maar daar is voorlopig geen geld voor."

Gelukkig duiken we snel het bos in, toevallig net dit jaar genomineerd voor 'het mooiste bos van Nederland' (www.jaarvandebossen.nl). Maar wat zegt dat nou? Het is gewoon een aangenaam en zeer gemengd bos. Er staan zelfs rododendrons, door de tuinbaas van Twickel 'kastelenonkruid' genoemd vanwege hun snelle groei en de neiging om zich naar alle kanten uit te breiden.

Na een paar kilometer gaat het bos weer over in coulisselandschap. Ruysdael zou er zijn vingers bij aflikken. Tientallen koeien van de pachters van Twickel grazen tussen de groepjes bomen, wellicht nog door Petzold aangeplant. Lekker buiten in de wei, zoals het hoort. We zien een koe met twee kalfjes. Gewillig poseert ze voor passerende wandelaars met camera. Zo bijzonder is tegenwoordig een koe met kalf in de wei.

Even verderop steken we de Twickelervaart over. De Krudopbrug, genoemd naar Edzard Krudop, voormalig voorzitter van de stichting Twickel, is een ontwerp van Michael van Gessel. Met zijn omhoogstekende eikenhouten palen is de brug meer markant dan mooi. Maar misschien is hij nog te nieuw en niet verweerd genoeg. De palen verwijzen naar de jachtpalen van Twickel, die vanouds de grenzen van het jachtgebied markeren. Achter de brug wordt het echt spannend. Hier begint een bijzonder vlonderpad dat het natte heidegebied beschermt tegen de mens. Met de lage naaldbomen her en der oogt dit deel van de Umfassungsweg als een ver buitenland. Geen wonder dat de nieuwe route al zo snel populair is. Janette Hettema van de Landgoedwinkel krijgt regelmatig enthousiaste reacties te horen. "Volgens de wandelaars die we hier in de winkel spreken is de Umfassungsweg een aanwinst voor het landgoed."

De bedoeling van dit project is dat de bevolking uit het omliggende gebied van de nieuwe wandelroute profiteert en dat het landgoed groen blijft. Immers, te vaak werpen projectontwikkelaars begerige blikken op de lappen landgoed. Mooi voor een nieuwe wijk. "Gemeentes beseffen soms te weinig hoe belangrijk dat buitengebied is voor de burgers", zegt Gierveld. "Ze moeten vanuit hun woonwijken naar buiten kunnen. Op Twickel kan dat, zeker met deze nieuwe wandelroute."

Na de natte heide zien we links een kudde spierwitte geiten grazen. Leveranciers van overheerlijke kaas. Wie de wandeling op vrijdagmiddag loopt, kan een omweggetje maken voor de aanschaf van een van de vele soorten biologische geitenkaas die boerderij Wolverlei aanbiedt (alleen op vrijdag van 14-18 uur, Twickelerlaan 18). Wolverlei is een van de pachtboerderijen van kasteel Twickel, allemaal herkenbaar aan de zwart-witte luiken.

De laatste paar kilometer van de wandeling gaan over de Deldeneresch en alweer wanen we ons in het buitenland. Prachtig glooiend terrein met landbouw- en weidegrond. In de verte piept de spits van een Deldense kerk boven de heuvel uit. Iets verderop wordt ook de watertoren zichtbaar. Engeltjes hangen aan de gevel met een ingang die de uitstraling van een kasteel heeft. De toren werd in 1893-1894 gebouwd in opdracht van de laatste heer van Twickel: baron Rodolphe van Heeckeren van Wassenaer. Dezelfde die Petzold in dienst nam. Zijn weduwe stelde de toekomst van Twickel veilig door het landgoed in 1953 aan de stichting Twickel te schenken. Kortom: zonder dit echtpaar hadden we hier vast niet gewandeld.

www.trouw.nl/natuurtochten

De grootste verzameling wandel- en fietstochten

Twickelweekend
Na 120 jaar is de geplande 9 km lange Umfassungsweg rond landgoed Twickel dit jaar verwezenlijkt. Tijdens het Twickelweekend van 17 en 18 september zijn er op zaterdag om 9.00 en14.00 uur wandelexcursies langs deze route onder leiding van de terreinbeheerder. Er zijn dat weekeinde ook andere excursies en lezingen. En de moestuin van Twickel houdt open dag. Voor informatie en aanmelding excursies: www.twickel.nl

Te koop voor 1 euro in de Landgoedwinkel (Twickelerlaan 7, Delden), maar de bewegwijzering (paaltjes met UW) is uitstekend, dus zonder kan ook. Vanwege de klaphekjes onderweg niet geschikt voor rolstoelen en kinderwagens. Honden niet toegestaan.

Trein: vanaf station Delden rechtsaf en vanaf de kruising de bordjes naar Twickel volgen. Na het tunneltje is links al snel het eerste routepaaltje zichtbaar. Auto: parkeren tegenover de Landgoedwinkel (Twickelerlaan 7). Vandaar loopt u voor het kasteel langs, tot u links de eerste routepaal ziet staan.

Het meest sfeervol is de Theeschenkerij in de oranjerie van de kasteeltuin. Maar dat kan alleen als u ook de kasteeltuin bezoekt (5 euro), wat beslist geen straf is. Theeschenkerij open: juni t/m september op dinsdag t/m zaterdag van 11.00 uur tot 16.30 uur. De tuin is op dezelfde dagen open, van mei t/m oktober van 11.00 tot 17.00 uur.

Geen tijd voor de tuin? Voor het tunneltje ligt aan de Langestraat 2 hotel-restaurant De Zwaan, een klassieker voor wandelaars rond Twickel. Bijna aan het einde van de wandeling, bij de watertoren ,ligt café-restaurant Hoogspel (Bornsestraat 1), met speeltuin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden