Eindelijk lekker opruimen in het onderwijs

RENÉ KNEYBER

Een van mijn favoriete onderwijspedagogen is John Goodlad. Alleen al zijn Gründlichkeit: om erachter te komen hoe het onderwijs nu echt in elkaar stak, gaf hij in elk leerjaar les, van kleuterschool tot aan de universiteit. Zijn bevindingen publiceerde hij in 1984 als 'A Place Called School', een van de invloedrijkste onderwijsboeken in de Verenigde Staten.

Goodlad constateerde bijvoorbeeld dat allerlei maatschappelijke problemen over de schutting naar scholen werden geworpen, zonder een werkelijk begrip van wat het onderwijs vermag. Daar was hij logischerwijs kritisch over, hij vond het een verkwisting van tijd en energie. Scholen moesten volgens hem terug naar hun kerntaak: intellectuele, persoonlijke, beroeps- en burgerschapsvorming.

In Nederland zien we eenzelfde vertroebeling, plus uitdijing van de kerntaak. Vaak goedbedoeld, maar meestal weinig doordacht.

Anders dan in Goodlads tijd is daar een flinke bureaucratische verantwoordingsdruk bij gekomen. Allemaal extra taken zonder dat er adequate middelen bijkomen, dat moet een keer misgaan. En dat doet het dus ook. De conciërges zijn nagenoeg verdwenen uit de basisschool. De werkdruk rijst de pan uit. Een op de vijf leraren heeft een burn-out. Leraren kunnen onmogelijk al het werk doen wat er van ze gevraagd wordt.

Er is al veel over geschreven. Stapels rapporten. Maar in 2015 daalden de beleidsambtenaren van het ministerie af uit de Hoftoren om het gesprek aan te gaan met leraren - op de voorkant van het rapport staat dan ook heel koddig een ambtenaar met een oor. Ze hebben er heel wat van geleerd, zo valt te lezen: Dat leraren zich niet ziek melden omdat er te veel werk is. Dat de juffen en meesters hart voor de zaak hebben. Dat verandering niet per se verbetering is.

Na deze, ongetwijfeld, 'rijke oogst' trokken de ambtenaren zich weer terug in de Hoftoren, en bleef het stil. Tot vorige week. D66-kamerlid Paul van Meenen diende een motie in voor een verlaging van het aantal lesuren per week voor leraren, en die werd aangenomen. Hij dwingt daarmee het ministerie tot actie. De staatssecretaris liet al weten het niet te zien zitten. Drie miljard euro zou dat extra gaan kosten.

Maar daarmee zit Dekker op het verkeerde spoor. John Goodlad had er ook al wat over te zeggen: Scholen zijn geen babysitservice. Al die lesuren van leerlingen zitten de primaire taak in de weg.

School verwordt met te lange schooldagen tot bezigheidstherapie. Zeker in het voortgezet onderwijs laten leraren bij zoveel afgeleide leerlingen hun hoge standaarden varen. Kortom: Minder lesuren, meer concentratie, beter onderwijs.

Paul van Meenen is de Marie Kondo - de Japanse opruimgoeroe - van het onderwijs.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden