Eindelijk eens goed nieuws voor de EU

Voorzitter Europarlement: Ik was tot tranen toe geroerd

Commissievoorzitter Jose Manuel Barroso was vergeten hoe het voelde om met goed nieuws op te staan. "Ik had het niet verwacht, wat een prachtige dag. De boodschap is duidelijk: de Europese Unie is iets kostbaars, iets om te koesteren."

De toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan de Europese Unie kwam gisteren als een schok én als een verrassing. Martin Schultz, voorzitter van het Europees Parlement, vertelde journalisten dat hij tot tranen toe geroerd was. "De EU is een uniek project, ik word overdonderd door emoties."

Dat de Europese Unie al zestig jaar bijdraagt aan vrede, veiligheid, het bevorderen van democratie en het beschermen van mensenrechten, ontkent niemand. Maar het moment waarop de prijs wordt toegekend, verbaast veel Europeanen. De economische crisis zorgt voor verdeeldheid binnen het continent.

Afgelopen week gingen de Grieken nog de straat op om te protesteren tegen het bezoek van de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Daarbij droegen ze vlaggen met hakenkruizen. Gisteren reageerde een Griekse advocaat verbijsterd op het nieuws. Hij zei tegen de The New York Times: "We zijn in een economische oorlog met Duitsland, dat staat gelijk aan Europa. Ik vind niet dat die oorlog bijdraagt aan vrede."

Niet alleen de Grieken zijn negatief. Ook de Britten lieten zich gisteren laatdunkend uit over de toekenning van de prijs. "Ze zullen het vanavond wel gaan vieren in Athene", zei Ed Balls op een sarcastische toon. Hij is lid van de Britse Labourpartij. Zijn collega Martin Callanan van de Conservatieven vulde aan: "Het Nobelcommittee komt iets te laat met zijn 1-aprilgrap."

Juist in tijden van sociale onrust, economische crisis, en de opkomst van populistisch politieke partijen, vindt het Nobelcomité dat de EU de prijs toekomt. "We willen focussen op wat de EU heeft bereikt: de strijd voor vrede, democratie en mensenrechten", zei Thorbjorn Jagland, voorzitter van het vijfkoppige panel van het Nobelprijscomité. Jagland is ook secretaris-generaal van de Raad van Europa.

Het panel dat unaniem was in haar oordeel, refereerde aan de twee wereldoorlogen, en de wankele relatie tussen Duitsland en Frankrijk. "Een oorlog tussen deze landen is vandaag de dag ondenkbaar, historische vijanden kunnen partners worden." Ook noemde Jagland Griekenland, Spanje en Portugal die in de jaren tachtig nog bestuurd werden door dictatoriale regimes en inmiddels volwaardige EU-leden zijn. Zelfs de ooit zo verdeelde Balkanlanden, zoals Servië, hebben zicht op EU-lidmaatschap.

Overigens wordt aan die lezing getwijfeld. Europarlementariër Hans van Baalen twitterde gisteren: "Nobelprijs EU is een eer, maar geen vrijbrief voor zelfgenoegzaamheid. Ook NAVO en VS hebben een doorslaggevende rol gespeeld bij het bewaren van de vrede in Europa."

Frans-Duitse oorlog (1870-1871)
Conflict over de Spaanse troonopvolging leidde tot een oorlog die 350.000 levens kostte. Eindigde in de nederlaag van Frankrijk en het uitroepen van de Duitse eenheidsstaat onder keizer Wilhelm I.

Eerste Wereldoorlog (1914-1918)
Conflict tussen de Triple Entente (Frankrijk, Groot-Brittannië en Rusland, later ook Italië) en de Centrale Mogendheden (Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, het Ottomaanse rijk en Bulgarije) liep uit op een loopgravenoorlog die ruim 9 miljoen doden eiste. Eindigde in een nederlaag van Duitsland en zijn bondgenoten en het einde van het Duitse keizerrijk.

Tweede Wereldoorlog (1939-1940)
Conflict waarin Duitsland en Italië (buiten Europa: Japan) tegenover Groot-Brittannië, Frankrijk en de Sovjet-Unie (buiten Europa: de VS) stonden. Totaal aantal doden geschat op 73 miljoen. Eindigde in een nederlaag van Duitsland, dat tot 1990 in twee staten gedeeld zou blijven.

1951
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal

6 landen: België, Frankrijk, Italië, Luxemburg, Nederland en West-Duitsland

1957
Verdrag van Rome: Europese Economische Gemeenschap en Euratom zelfde 6 landen

Fusieverdrag Brussel: Europese Gemeenschap(pen) zelfde 6 landen

1973
Uitbreiding met Denemarken, Groot-Brittannië en Ierland

1981
Griekenland

1985
Akkoord van Schengen over afschaffen grenscontroles

1986
Portugal en Spanje

1993
Verdrag van Maastricht: Europese Unie

1995
Oostenrijk, Finland, Zweden

1999/2002
Euro ingevoerd (formeel/in circulatie)

2004
Cyprus Tsjechië Estland Hongarije Letland Litouwen Malta Polen Slowakije

Slovenië

2007
Roemenië en Bulgarije

2009
Verdrag van Lissabon,

hervorming EU-instellingen

2013
Kroatië zal lid worden

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden