Einde sollicitatieplicht Utrechtse vrijwilligers

Van onze medewerker UTRECHT - De gemeente Utrecht gaat bijstandsgerechtigden toestaan vrijwilligerswerk te doen met behoud van uitkering.

Langdurig werklozen kunnen ontheffing krijgen van de sollicitatieplicht als zij onbetaalde, maatschappelijk nuttige activiteiten uitvoeren, zoals bezoekdiensten aan alleenstaande ouderen en mantelzorg. Voor langdurige werklozen wordt de mogelijkheid om bij te verdienen verruimd.

De Utrechtse gemeenteraad heeft gisteren unaniem een serie voorstellen van deze strekking aangenomen. Binnenkort gaan experimenten van start. Naast zo'n 6000 mensen die langdurig in de bijstand zitten, kunnen jonge schoolverlaters en 50-plussers (tijdelijk) worden vrijgesteld van de sollicitatieplicht. In ruil daarvoor moeten zij aantonen 'nuttig (vrijwiliggers)werk' te doen.

De voorstellen gaan zover, dat bijvoorbeeld kunstenaars die al jaren van de bijstand leven, kunnen bijverdienen zonder elke maand te hoeven solliciteren. Sommige werklozen krijgen door de voorstellen in feite een basisinkomen met mogelijkheid van bijverdienen. Dit laatste geldt voor 'blijvers' in de bijstand. Zij kunnen beter maatschappelijk actief zijn dan geïsoleerd raken, zo luidt de redenering. Vrijwilligerswerk met behoud van bijstand is binnen enkele kleine projecten in Nederland al mogelijk. Utrecht is de eerste gemeente die dit tot officieel beleid verklaart. De gemeente spreekt dan ook trots van 'de Utrechtse aanpak'.

Voor schoolverlaters komen er 'startbanen' van 24 uur. Een jaar lang kunnen jongeren tot zo'n baan worden verplicht. Ze ontvangen dan naast de uitkering een onkostenvergoeding en 500 gulden bovenop hun RWW-uitkering.

De voorstellen staan in de nota 'Anders actief', die onder meer is opgesteld op initiatief van de Utrechtse sociale dienst. “De sociale dienst heeft te lang uitsluitend een toezichthoudende rol gespeeld”, stelde gisteren het hoofd sociale zaken A. Vermeulen.

- Vervolg op pagina 7

'Vrijwillig maar niet vrijblijvend' VERVOLG VAN PAGINA 1

“Het mag niet meer voorkomen dat iemand in 1996 een uitkering krijgt en dat dit tot 2021 duurt zonder dat sociale zaken zelf actief wordt.”

Intussen moet volgens Vermeulen de realiteit onder ogen worden gezien, dat 50 procent van de 13 000 bijstandsgerechtigden in Utrecht geen kans heeft op een betaalde baan.

In de praktijk heeft dit er volgens de cliëntenraad van de sociale dienst al toe geleid dat in Utrecht de wettelijke sollicitatieplicht voor 40-plussers en mensen die langer dan drie jaar in de bijstand zitten, niet meer wordt gehanteerd.

“Ook voor deze mensen voelen wij ons verantwoordelijk”, aldus Vermeulen.

Het nieuwe, voor Nederland nog unieke beleid wordt ingezet met een aantal experimenten. Zo gaat de sociale dienst samenwerken met de stedelijke vrijwilligerscentrale, 't Gilde (oudere vrijwilligers), organisaties van minderheden, scouting en andere organisaties. Er moet een 'lichte structuur' komen voor de mantelzorg in de vorm van een nieuw steunpunt. Via de sociale dienst kunnen langdurige bijstandstrekkers dan worden 'geplaatst' bij die organisaties. Daarnaast wordt scholing aangeboden. De nieuwe regelingen zijn “vrijwillig, maar niet vrijblijvend”, stelt Vermeulen. De baanlozen worden geacht zelf het initiatief tot activiteit te nemen, de sociale dienst helpt daarbij.

Volgens Vermeulen bepaalt de gemeente zelf het beleid van sociale diensten. Voor concrete experimenten is echter toestemming nodig van de rijksoverheid.

Minister Melkert beraadt zich nog of hij kan instemmen met de Utrechtse aanpak.

De rechtbank in Den Bosch oordeelde eind vorige maand nog dat de gemeente St. Michielsgestel terecht een vrouw die niet wenst te voldoen aan sollicitatieplicht haar bijstandsuitkering mag afnemen.

De vrouw, Marta Resink, vindt dat zij als vrijwilligster bij De Omslag, een werkplaats voor duurzame ontwikkeling, nuttiger werk doet dan bij de haar aangeboden “schijnvacatures”. Zij werkte al drie jaar bij de Omslag.

Eind vorig jaar maakte de gemeente bekend een eind te willen maken aan haar bijstandsuitkering.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden