'Einde aan de rechtse wind'

GroenLinks als laatste akkoord met het pakket Bewogen dag voor fractieleider Jolande Sap

Is het applaus? Geroffel op de vergadertafel? Als na anderhalf uur voor het eerst geluid komt uit het zaaltje waar de GroenLinks-fractie zich 's middags heeft teruggetrokken, schieten de aanwezige journalisten uit hun slaapstand. Een doorbraak!

Een paar minuten later staat fractievoorzitter Jolande Sap, wiens leiderspositie door de alarmerende peilingen allerminst zeker is, voor de camera's om zich het voorlopige hoogtepunt van haar politieke loopbaan toe te lichten. Haar fractie is akkoord, waardoor het licht voor het in recordtempo in elkaar gezette bezuinigingspakket definitief op groen staat.

10.00 uur
Eerder die dag komt Jolande Sap na een korte nacht weer op het Binnenhof aan. Samen met de andere kopstukken van de zogenoemde Kunduzcoalitie (VVD, CDA, D66, GroenLinks en de ChristenUnie) heeft ze tot diep in de nacht vergaderd.

De partijen zijn een eind opgeschoten om te bereiken wat de gedoogcoalitie in zeven weken onderhandelen in het Catshuis niet lukte: een Kamermeerderheid achter een bezuinigingspakket krijgen waarmee het begrotingstekort in 2013 op maximaal 3 procent komt.

12.30 uur
Samen met demissionair minister van financiën Jan Kees de Jager (CDA) en de andere fractievoorzitters van de Kunduzcoalitie zit Sap op de fractiekamer van D66. Waar de andere fractievoorzitters zich door hun financiële woordvoerders weten gesteund, krijgt Sap hulp van Ineke van Gent. Vanwege haar ervaring en onderhandelcapaciteiten, zo klinkt het vanuit de fractie. Maar wellicht is het ook omdat Van Gent de 'linkervleugel' van GroenLinks vertegenwoordigt.

Het is een lange vergadering en terwijl er steeds meer pers naar de D66-burelen stroomt, wordt de aanvangstijd van het Kamerdebat waar de overeenstemming over het crisispakket voor de bühne moet worden bevochten, steeds langer uitgesteld. Van drie uur naar half vier. Zes uur. Half acht. Het is duidelijk: er is de partijen veel aan gelegen om het bezuinigingspakket nog vóór het debat rond te krijgen.

15.30 uur
Als eerste komt Jan Kees de Jager naar buiten. "Groen licht is dichtbij", luidt zijn hoopvolle boodschap. Volgens de demissionaire minister is het een constructief gesprek geweest en ligt er een pakket waarmee het begrotingstekort naar 3 procent kan worden teruggedrongen. Maar er is nog een groot voorbehoud: eerst moeten alle deelnemende fracties nog wel akkoord gaan.

Sap kiest een andere deur dan De Jager en toont zich tevreden met het voorlopige resultaat. "Ik durf hiermee naar de fractie", zegt ze stellig. "Er gaat een aantal kwalijke bezuinigingen van tafel, en we kunnen een grote stap zetten richting een duurzame economie", somt ze alvast de winstpunten van haar partij op.

Grote afwezige tijdens het overleg is Diederik Samsom, de fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid. Sap noemt de afwezigheid van de sociaaldemocraten 'erg teleurstellend'. "Ik had hem graag aan mijn zijde gehad", zegt ze. Die ochtend heeft ze nog op Samsom ingepraat. Eerst alleen, later vergezeld door Pechtold en Slob. Maar de PvdA is te laat gaan bewegen, is het harde oordeel van de politica: "Ze hebben zichzelf buitenspel gezet". Toch zal ze, voordat ze met haar fractie in overleg gaat, nog één laatste lijmpoging doen, nadat De Jager de PvdA-leider van de onderhandelingsresultaten op de hoogte heeft gesteld.

16.30 uur
Sap verlaat haar Kamer, en gaat op weg naar Samsom. Ze heeft kort de tijd genomen om tot rust te komen, om 'even te landen' na de zware onderhandelingen van de afgelopen dagen. Sap heeft de hoop dat ze Samsom alsnog aan tafel zal krijgen nog altijd niet opgegeven, vertelt ze zichtbaar vermoeid: "Ik zou het heel belangrijk vinden als hij er straks bij is".

16.50 uur
De hoop blijkt tevergeefs, het is niet gelukt om de PvdA erbij te betrekken. Sap haast zich naar een andere vleugel van het Kamergebouw, waar haar fractie bijeenkomt om over het crisispakket te oordelen.

17.20 uur
Inmiddels is de GroenLinks-fractie bijna een half uur aan het vergaderen. Bij de ChristenUnie en D66, de andere oppositiepartijen die hun steun aan het bezuinigingspakket moeten geven, is er al een akkoord.

Dan beweegt de deur. Een van de fractiemedewerkers loopt naar buiten en vraagt aan de aanwezige journalisten waar het toilet is. "Zijn jullie al bijna klaar", luidt de wedervraag. "Neehee", is het weinig veelbelovende antwoord. Ze lijken er voorlopig nog niet uit te zijn. Worstelt de fractie met de maatregelen? Of duurt het langer omdat er juist een worsteling moet worden geveinsd?

18.20
Voor de tweede maal klinkt er geroffel uit het vergaderzaaltje. Even later legt Sap triomfantelijk uit dat er mede dankzij haar partij "een einde is gekomen aan de rechtse wind die door Nederland waaide".

Bij het vragenvuur dat volgt, neemt Sap alvast een voorschot op het Kamerdebat dat twee uur later op de planning staat. Samsom en Roemer, leiders van de grootste linkse partijen, zullen het op haar gemunt hebben. "Maar als ze kritiek hebben op de voorgenomen bezuinigingen in de zorg, hebben ze kilo's boter op hun hoofd", vindt Sap.

En daarmee is de toon voor het debat gezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden