Strafrecht

Einde aan bemiddeling in strafzaken

Vrouwe Justitia, hier in Rotterdam. Beeld anp
Vrouwe Justitia, hier in Rotterdam.Beeld anp

Mediation (bemiddeling tussen dader en slachtoffer) in het strafrecht is sinds vandaag niet meer mogelijk. Openbaar Ministerie en rechters (de Raad voor de Rechtspraak) hebben tot hun grote teleurstelling te horen gekregen van het ministerie van veiligheid en justitie dat het geld op is en lopende proeven worden gestopt.

Rechters en het OM hoopten juist dat mediation in heel Nederland beschikbaar zou komen. Dan zou het vaker kunnen gebeuren dat de officier van justitie tegen een jongen die bij zijn buren had ingebroken 100 uur taakstraf, waarvan 60 uur voorwaardelijk, zou kunnen eisen in plaats van 120 uur. Mediation leidde tot een welgemeende spijtbetuiging.

Maar het geld voor deze vernieuwende aanvulling op strafrechtszaken komt er niet, maken het OM en de Raad voor de Rechtspraak op uit de justitiebegroting voor 2017. De ingreep wekt verbazing. Minister Van der Steur (VVD) was vorig jaar nog even enthousiast over de bemiddeling als toen hij Kamerlid was.

"De rechters vinden het stoppen van mediation teleurstellend," zegt Frits Bakker, voorzitter van de raad. "Het gaat hier om een wettelijke taak van het Openbaar Ministerie en die moet wel kunnen worden uitgevoerd." Bakker wijst hierbij op een artikel in het Wetboek van Strafvordering. Dat geeft sinds 2012 het OM feitelijk opdracht mediation te bevorderen en draagt rechters op bij het opleggen van straffen rekening te houden met de uitkomsten ervan. Hoe beter het resultaat van een gesprek tussen dader en slachtoffer, hoe lager de straf kan zijn.

Bakker: "De rechters zijn daarbij positief over hun ervaringen. Ze willen het waardevolle instrument voortaan in het hele land inzetten. Misdrijven veroorzaken problemen die vaak maar heel beperkt in een strafzaak kunnen worden opgelost." Het OM wil ook graag doorgaan met het aanbieden van mediation, vooral om nieuwe conflicten tussen verdachte en slachtoffer te voorkomen.

Mediation kan op veel terreinen worden ingezet. Zo heeft bemiddeling voorkomen dat een zedenzaak binnen een Turks-Nederlandse familie escaleerde in een spiraal van eerwraak. Door de inzet van mediators zijn de relaties tussen de familieleden hersteld. De Vereniging van Mediators in Strafzaken (VMSZ) meldt ook de succesvolle inzet in zaken als huiselijk geweld, soms met een dreigende ontvoering van een kind als extra complicerende factor. Bij een dreigende ontvoering eindigde de bemiddeling met een omgangsregeling voor het minderjarige kind. De officier van justitie seponeerde de zaak onder voorwaarden.

Het OM en de Raad voor de Rechtspraak noemen mediation een belangrijke vernieuwing. Ervaring met de bemiddeling wordt nu opgedaan bij zes arrondissementen (Amsterdam, Noord-Holland, Den Haag, Rotterdam, West-Brabant/Zeeland en Oost-Brabant. Bij de politie Midden-Nederland loopt eveneens een proef. De nu lopende mediations kunnen worden afgemaakt.

Het staken van de mediation leidt volgens Bakker niet tot een grote toename van het aantal zaken bij de strafrechter. Hij verwacht ook niet dat het debat over mediation zal verstommen. "Maar het is wel zonde dat het initiatief stokt door een gering financieel vraagstuk."

De VMSZ noemt het schrappen van mediation kapitaalvernietiging. Het afgelopen decennium is veel geïnvesteerd in de professionalisering van mediation en die kennis dreigt nu weer te verdwijnen, vreest de VMSZ. Ze denkt 1,5 miljoen euro per jaar nodig te hebben om in heel Nederland mediation in te voeren.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden