Eind aan tweedeling Bangladesh

In september begint de bouw van het duurste ontwikkelingsproject dat ooit in Bangladesh is ondernomen. Tienduizenden mensen moeten er verplicht voor verhuizen. Toch is er tot nog toe opvallend weinig verzet tegen de eerste brug over de soms kilometers brede Jamunarivier. Iedereen verwacht met dit project zijn of haar voordeel te doen. Het Nederlandse bedrijfsleven profiteert mee.

Een keurig witte streep, elders op straten in dit land niet aanwezig, markeert vrij onverwacht het midden van de weg. Het donkere asfalt is vers gelegd. Even rust na al het getoeter, gebonk en gezwaai. Links en rechts groene velden, in de verte glinsterend water. Bangladesh verandert in een mooi deel van Friesland. Maar net zo plotseling komt aan de illusie een einde. De gloednieuwe weg loopt plompverloren dood tegen de waterkant.

Op deze plek wordt binnenkort begonnen met de bouw van het grootste ontwikkelingsproject dat Bangladesh ooit gehad heeft. Het is de eerste overbrugging - voor treinen, auto's en elektriciteit - van het water dat in de Himalaya ontspruit. De mensen hebben zich hier op terpen in het rivierlandschap gevestigd. In de tijd dat de rivier hoog staat - enkele maanden per jaar - wonen ze soms zelfs op de bovenste verdieping van hun verder ondergelopen huis en verplaatsen zich met boten. De bedding van de rivier gaat als onderdeel van het project gestuurd worden. Circa 25 000 mensen moeten daarom verplicht verhuizen voor de brug, die bijna vijf kilometer lang wordt.

Een van hen is Nurmohammad Talukdar, 33 jaar oud, vader van vijf kinderen. Hij staat klaar met zijn fietsriksja aan het einde van de nieuwe weg. Hij wacht op de aankomst van een houten veerbootje: nu nog slechts een stipje op de rivier. Voor een paar centen brengt hij kleine vrachtjes achter op zijn fiets naar de stad.

“Protest tegen die verplichte verhuizing? Nee hoor, wij niet”, zegt hij. “We hebben compensatie gekregen: geld om een nieuw huis te bouwen. Wij verwachten bovendien veel werk te krijgen, als al het verkeer hier langskomt. De brug is goed nieuws voor de bewoners van dit gebied.”

Een woordvoerder van een milieu-organisatie bevestigt later dat de verhuizing inderdaad niet met verzet gepaard gegaan is. “De brug wordt over het algemeen door iedereen goed gevonden, omdat hij grote economische voordelen heeft en weinig schade aanricht.”

Op de kaart is het belang van het project direct zichtbaar. De Jamuna snijdt Bangladesh van boven aan de Indiase grens tot onderaan de zee in tweeën. Nu nog kost het een veerboot drie uur om de andere kant van de rivier te bereiken. En vanaf de plaatsen waarop de grote veerboten vertrekken - de bekendste is Aricha Chat - zijn wachttijden van drie dagen niet uitzonderlijk.

Nederland geeft geen geld voor de bouw van de eerste brug over de Brahmaputra. De grote financiers van het project - totale kosten 1,3 miljard gulden - zijn naast de overheid van Bangladesh, Japan, de Asian Development Bank en de Wereldbank.

De grootste opdracht voor uitvoering is wel naar een Nederlands bedrijf gegaan, de Hollandse Aannemingsmaatschappij (HAM) en Van Oord. Een contract van ruim 500 miljoen gulden. De HAM bouwt de brug niet zelf, maar is verantwoordelijk voor het versmallen van de bedding van de rivier. Het Haagse adviesbureau Nedeco kreeg een order van 30 miljoen gulden. Het is gevraagd het toezicht op de bouw van de Jamuna-brug voor zijn rekening te nemen.

“Holland?” Anwer Hussein fronst zijn wenkbrauwen. Hij heeft geen idee waar het ligt. Ook hij behoort tot het groepje mannen dat met fietsriksja's wacht op de aankomst van de veerboot. Net als de meerderheid van zijn landgenoten heeft hij geen schoolopleiding gehad. Maar: “Ja, met de brug zijn we gelukkig . . . happy . . . happy . . .” en hij lacht zijn rotte tanden bloot. Dan arriveert zijn vrachtje en hij fietst de weg af, waar nu nog geen auto's rijden, maar waar binnenkort de vrachtwagens met bouwmateriaal over zullen voortdenderen.

(Wordt vervolgd)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden