Eilandjes lokken vogels en vissen naar Markermeer

reportage | Na een miljoen kuub slib opspuiten rijst een eiland op uit het Markermeer. 'Na pioniers als visdiefjes komen misschien ook de visarenden.'

Met pretoogjes kijkt Roel Posthoorn toe hoe het zand omhoog spat. Om precies elf uur moet het eerste eiland van de Marker Wadden uit het water verrijzen. "Een beetje nagelbijten is het wel", zegt de geestelijk vader en projectleider van Natuurmonumenten. "Je hoopt toch dat de berekeningen kloppen."

Posthoorn loopt al jaren rond met het plan om eilandjes aan te leggen in het Markermeer. Hij heeft een beduimelde folder bij zich uit 2012. Daarmee overtuigde hij de Postcode Loterij om vijftien miljoen te investeren; het Rijk legde later de resterende dertig miljoen bij. Met het geld kan een eiland van anderhalf bij drie kilometer worden aangelegd. Als de aanpak slaagt en er meer geld is, volgen meer kleinere eilandjes. "Ik hou van eilandjes, die hebben toch iets charmants."

Het Markermeer is nu een dode boel. Waar de bodem van het aangrenzende IJsselmeer vooral uit zand bestaat, ligt het Markermeer bezaaid met fijn slib. Die laag klei is te danken aan de stroming uit de tijd van de Zuiderzee. Het slib woelt om bij harde wind waardoor het water erg troebel is. Ongunstig voor veel vissen. Ook is het meer te diep voor waterplanten, waar vissen normaal hun beschutting kunnen vinden.

De eilandjes van de Marker Wadden moeten daar verandering in brengen. Door bijvoorbeeld rietkragen, struikgewas op de eilandjes en ondieptes waar vissen kunnen paaien. De verwachting is dat straks veel meer soorten zich thuis voelen in het meer. "Het begint met pioniers als visdiefjes, maar wie weet in de toekomst ook wel visarenden."

Een baggerschip spuit al weken klei en zand op de vier meter diepe bodem van het meer. Dan rijst een grijze massa omhoog uit het water. "Toch knap, dat we dit moment zo precies hebben kunnen berekenen", zegt Corné Appelo van Boskalis, terwijl het zand, vermengd met dikke kluiten klei, alle kanten opspat. Met een baggerleiding van een kilometer heeft hij nu ruim een miljoen kuub verplaatst. "Een collega berekende dat je daar acht keer stadion de Kuip mee kan vullen."

Voor baggeraar Boskalis is het een uniek project. "We maken over heel de wereld eilanden, maar die zijn om op te bouwen. Een moeras met klei zoals hier, doen we voor het eerst." Bouwen met het fijne slib met 'yoghurtachtige' structuur is spannend, ook voor Appelo. "Of het gaat lukken is de vraag."

De folder van Posthoorn toont verder een passantenhaven, kleine strandjes en wandelpaden. "De mens moet ook met de poten in het water kunnen staan", vindt Posthoorn. Zijn droom is een gebied van 10.000 hectare in 2035. Of hij dat nog mag meemaken? "Ik denk het wel. Dit is in elk geval een belangrijke eerste stap."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden