Eijk (III) in HN is niet tegen 'wrede, nutteloze' doodstraf

Prof. Wim Eijk verkondigt in zijn cursus moraaltheologie niet de leer van de rk kerk, maar ,,die van een streng geselecteerd groepje Romeinse functionarissen: de kerk is niets gevraagd.'' Zo voltooit kerkhistoricus dr. Ton van Schaik zijn trilogie in het weekblad HN over de seminariecursus moraaltheologie van de aanstaande bisschop van Groningen. Deel drie gaat over 'het leven', over abortus, zelfmoord, euthanasie (tegen), over de doodstraf (niet tegen) en over Eijks Opus-Deiconnectie,

Aller oren zijn gespitst op de brief die mgr. Eijk komende zondag in de parochies van het bisdom Groningen zal laten voorlezen. Het is hoogst ongebruikelijk dat een nieuwe bisschop zich nog vóór zijn officiële aantreden genoopt voelt met een soort oratio pro domo te komen. Een korte, hartelijke groet van de onbekende coming man kan, maar het echte herderlijke kruit blijft droog tot aan de wijdingsmis.

In Eijks geval is er van afgeweken en wordt niet gewacht tot 6 november. Reden vormen de drie artikelen van Ton van Schaik in HN. Van Schaik kreeg het niet voor de openbaarheid bestemde traktaat in handen dat Eijk de afgelopen jaren gebruikte bij zijn cursus moraaltheologie voor de priester-kandidaten van de bisdommen Den Bosch en Roermond. Van Schaik en het weekblad trokken de aandacht tot ver buiten de eigen lezerskring.

De eerste keer trok Eijks uiteenzetting over homoseksualiteit en zelfbevrediging de aandacht, de tweede keer onder meer Eijks visie op de oecumene en zijn les dat wat de kerk in de loop der eeuwen ,,de joden zou hebben aangedaan vaak schromelijk wordt overdreven.'' In het vandaag te verschijnen nummer pikt Van Schaik de krenten uit Eijks lessen over 'het leven'.

Suïcide: ,,Opoffering van het lichaam om aan lijden te ontkomen, betekent dat het lichaam en daarmee de persoon als geheel wordt verlaagd tot een gebruiksobject,'' 'Zonderlinge, harde taal,' schrijft Van Schaik. In elk geval taal die herinnert aan de kerk die haar meest tragische kinderen wegspitte in ongewijde aarde.

Over de doodstraf: ,,Doordat de delinquent door zijn misdaden een bedreiging voor het algemeen welzijn vormt, verspeelt hij het recht op leven.'' 'Opmerkelijk', zegt Van Schaik, voor iemand die over abortus en euthanasie zulke strikte standpunten heeft. Kennelijk is toch het ene leven minder waard dan het andere. Opmerkelijk ook, omdat de rk kerk zelf de kier naar de doodstraf feitelijk heeft gedicht; paus Johannes Paulus II noemde de doodstraf 'wreed en nutteloos'.

En liegen, mag dat? In het algemeen niet natuurlijk, maar op indiscrete vragen mag je veel: de waarheid verzwijgen, maar ook omzeilen en verdraaien als het zo uitkomt. Omgekeerd mag een bisschop zijn ondergeschikten vragen naar intieme zaken - en dan mag zwijgen en liegen niet, want de bisschop heeft recht op het antwoord. Sterker: als een seminarist een studiegenoot in een homobar (weer de homo's) ziet, moet hij dat onverwijld aan zijn superieuren overbrengen.

Van Schaik wijst nog op twee connecties die Eijk tot hiertoe hebben geholpen: de 'vijfde kolonne' van jezuieten (hij noemt de Groninger pater dr. G. Wilkens) die de laatste 25 jaar een grote rol in het bisdom Roermond speelt en het internationale, behoudende rk bolwerk bij uitstek: Opus Dei. Eijks ethiek zou die van het Opus Dei exact weerspiegelen. Van Schaik meldt dat Opus Dei de nauwe band met Eijk ontkent, maar dit genootschap belijdt net als Eijk dat je mag liegen, als buitenstaanders vragen naar wat hun niks aangaat, vult hij aan.

De Utrechtse kerkhistoricus, die zichzelf in de traditionele hoek van de rk kerk plaatst, heeft met de openbaarmaking van een en ander naar eigen zeggen zijn kerk een dienst willen bewijzen. Eijk verkondigde volgens hem niet de leer van de kerk, maar de leer zoals die luidt volgens ,,een streng geselecteerd groepje Romeinse functionarissen.'' Van Schaik distantieert zich overigens van de campagne van de Groninger priester Herman Verbeek en de pogingen om de wereldlijke rechter tegen Eijk in te zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden